تبیان، دستیار زندگی
در جلسه گذشته نیز به مبحث مواد تشکیل دهنده فرمول یک چسب پرداخته شد، در ادامه این پروژه قصد داریم با آزمایش های کنترل کیفیت چسب ها آشنا شویم.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای - جلسه ششم


اهداف جلسه:
 آشنایی با عمر مفید چسب
 آشنایی با پارامترهای موثر بر دوام اتصال چسبی
 آشنایی با  آزمایش های کنترل کیفیت چسب ها
وسایل مورد نیاز: 
 کامپیوتر مجهز به اینترنت

مقدمه

همانطور که در جلسات گذشته با موضوع چسب، تاریخچه استفاده از چسب ها، اجزای تشکیل دهنده چسب ها و تئوری چسبندگی و همچنین انواع چسب ها و معایب و مزایای چسب ها همچنین با طبقه بندی چسب ها آشنا شدید. در جلسه گذشته نیز به مبحث مواد تشکیل دهنده فرمول یک چسب پرداخته شد، در ادامه این پروژه قصد داریم با آزمایش های کنترل کیفیت چسب ها آشنا شویم.

6 -1 عمر مفید چسب

دوام اتصال چسبی معمولاً می بایستی مساوی با دوام جسم ضمن سرویس باشد. برای مثال چسبی که برای اتصال تکه سنگ ها به یک فلز بکار می رود بایستی تا زمان از بین رفتن سنگ ها بادوام باقی بماند. نمونه های دیگر، لنت ترمز اتومبیل، تخته، و پاشنه کفش اند که عمر چسب در آنها باید زیاد باشد.

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

بعضی از اوقات دوام کوتاه مدت یک چسب مورد نیاز است.

هزینه

هنگامی که برای تهیه یک جسم بتوان چند چسب را پیشنهاد نمود در این صورت فاکتور هزینه مطرح است. استفاده از ارزان ترین چسب هم ممکن است تحت تاثیر بعضی از عوامل فرآیند تولیدگردد. از جمله این عوامل از می توان راندمان پوشش چسب بر روی سطوح، سهولت استعمال و وسایل مورد نیاز فرآیند، زمان انجام فرآیند، هزینه کارگر جهت بازرسی قسمت های اتصال یافته ومقدار مواد ضایعاتی نام برد.
کاربرد چسب های گران قیمت هم که سریعاً عمل اتصال را با تکنیک ساده انجام می دهند ممکن است یک انتخاب اقتصادی باشد.

سایر عوامل

نوع مجموعه ای که باید به یکدیگر اتصال یابند یک عامل تعیین کننده در انتخاب چسب می باشد. این مجموعه ممکن است از طریق یک واحد تولیدی انبوه و یا کارگاهی ساخته شود. تولید ماشینی جسم اتصال یافته معمولاً به چسبی با فرم مخصوص نیاز دارد تا تولید سریع میسر باشد.

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

برای مثال چسب مایع برای تولید محصولاتی که از طریق لایه چینی ساخته می شوند بکار می رود اتصال قطعات کوچک و ظریف به همدیگر به مهارت فرد سازنده جسم نیز بستگی دارد در اینجا تولید با سرعت کم صورت می گیرد.
چون بعضی از چسب ها به عنوان درزگیر در برابر نفوذ گاز ، رطوبت و حلال یا بعنوان عایق حرارتی و الکتریکی بکار می روند بنابراین در انتخاب یک چسب نقش ان باید در نظر گرفته شود. عوامل دیگری هم از قبیل خواص نوری ، مغناطیسی ، الکتریکی و ایمنی ممکن است قبل از انتخاب یک چسب جهت بررسی لازم باشد.

پارامترهای موثر بر دوام اتصال چسبی

الف- نوع محیط
ب- غظلت آب
ج- درجه حرارت
د- نوع چسب
ه- نوع موادی که بایستی به یکدیگر متصل شوند.
و- آماده سازی سطوح قبل از قراردادن چسب بر آنها
ز- تنش
ح- روش های انجام تست دوام اتصال چسبی

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

6 -2 معرفی آزمایش های کنترل کیفیت چسب ها

برای مطمئن شدن از اینکه چسب انتخاب شده قادر به نگهداری کیفیت مورد نیاز است انجام آزمایشاتی بر آن ضرورت دارد. در آزمایش چسب ها ممکن است لازم باشد تا یک و یا چند خاصیت فیزیکی آن اندازه گیری شود. این آزمایش ها معمولاً طبق توصیه موسسات استاندارد مثل (astm) انجام می شوند.
در هر یک از این مراحل تهیه یک چسب از قبیل انتخاب صحیح مواد فرمول ، مخلوط سازی و یا سایر عملیات برای حفظ کیفیت استاندارد ، ازمایش های معینی که در زیر نام برده می شوند باید انجام گیرند.

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

آزمایش های خواص عمومی

جهت بررسی خواص عمومی چسب ها تعدادی آزمایش لازم است. این آزمایش ها هم باید از طریق واحد کنترل کیفیت تولید کنندگان چسب ها و هم خریداران آنها انجام گیرند. علت لزوم انجام آزمایش ها توسط خریداران این است که تولید کنندگان چسب ها اغلب قادر به کنترل کامل خواص عمومی در سطح استاندارد نیستند.


مهم ترین خواص عمومی چسب ها عبارتنداز:
گرانروی، پات لایف، زمان ژلاسیون، تک، مقدار جامد، مدت زمان نگهداری در انبار، دانستیه و خیس نمودن سطوح


آزمایش های خواص مکانیکی
متداول ترین آزمایش های خواص مکانیکی عبارتند از : کشش سنجی، لپ شی یر، خستگی، خزش، استحکام برش، خمشی و ضربه ای، دابل لپ شی یر تنسایل تست، پیل تست، کوزشی برتست، بت تنسایل تست و کور دنسیتی


آزمایش های اثرات محیطی
پس از آنکه خواص مکانیکی چسب تعیین شد اثر عوامل محیطی هم باید بررسی شود. آزمایش در محیط هائی مثل آب، حلال آلی، اکسیژن و... انجام گرفته و آگاهی از اثرات آنها موجب پیش بینی عملکرد چسب در محیط مورد نظر می گردد. معمول ترین آزمایش های محیطی عبارتند از :
اثر درجه حرارت های مختلف، رطوبت، نمک ها، مایعات آلی و بررسی تخریب حرارتی و نوری در قدیم، از موادی چون قیر و صمغ درختان به عنوان چسب استفاده می کردند. در تمام قرون گذشته و همچنین قرن نوزدهم چسب ها منشاء حیوانی و یا گیاهی داشته اند. چسب های حیوانی به طور عمده بر مبنای کلوژن مامالیام بودند که پروتئین اصلی پوست، استخوان و رگ و پی است و چسب های گیاهی از نشاسته و دکسترین دانه های گندم، سیب زمینی و برنج تهیه می شدند.

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

کاربردهای متنوع چسب از قرن نوزدهم به تدریج با پیدایش چسب های سنتتیک ساخته شده در صنعت پلیمر ، چسب های سنتی و گیاهی و حیوانی از صحنه خارج شده است. صنعت چسب به صورت گسترده ای در حال رشد می باشد و تعداد محدودی وسایل مدرن ساخت بشر وجود دارد که از چسب در آنها استفاده نشده است. در اتصالات اغلب وسایل از یک جعبه بسیار ساده غلات گرفته تا هواپیمای پیشرفته بوئینگ ۷۴۷ از چسب استفاده شده است. امکانات بشر می تواند بوسیله چسب ها اصلاح گردد. این مطلب ، شامل استفاده از سیمان های سخت شده توسط  در دندانپزشکی و سیمان های پیوند آکلریلیک در جراحی استخوان می باشد. پیشرفت جدیدی که اخیرا در کاربرد چسب حاصل گشت، اتصال ریل های فولادی و تراموای جدید شهر منچستر بود. چسب ها نه تنها برای موادی که بایستی چسبانده و بهم پیوسته شوند، بلکه در ایجاد چسبندگی برای موادی از قبیل جوهر تحریر، رنگ ها و سایر سطوح پوششی، وسایل بتونه کاری و وجوه میانی در مواد ترکیبی از قبیل فولاد یا بافت پارچه، در تایرهای لاستیکی و شیشه یا الیاف در پلاستیک ها ضروری هستند.

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته ای، جلسه ششم

اجزای تشکیل دهنده چسب ها مواد پلیمری چسب ها، همگی حاوی پلیمر هستند یا پلیمرها در حین سخت شدن چسب ها بوسیله واکنش شیمیایی پلیمر شدن افزایشی یا پلیمر شدن تراکمی حاصل می شوند. پلیمرها به چسب ها قدرت چسبندگی می دهند. می توان آنها را به صورت رشته هایی از واحدهای شیمیایی همانند که به وسیله پیوند کووالانسی به هم متصل شده اند، در نظر گرفت. پلیمرها در دماهای بالا روان می گردند و در حلال های مناسب حل می گردند. خاصیت روان شدن آنها در چسب های حرارتی و خاصیت حل شوندگی آنها در چسب های بر پایه حلال، یک امر اساسی می باشد. پلیمرهای شبکه ای در صورت گرم شدن جریان نمی یابند، ممکن است در حلال ها متورم گردند، ولی حل نمی شوند. تمامی چسب های ساختمانی، شبکه ای هستند، زیرا این مورد خزش (تغییر شکل تحت بار ثابت) از بین می برد.

افزودنی های دیگر بسیاری از چسب ها، علاوه بر مواد پلیمری دارای افزودنی هایی هستند از قبیل: مواد پایدار کننده در برابر تخریب توسط اکسیژن و مواد نرم کننده که قابلیت انعطاف را افزایش می دهد و دمای تبدیل شیشه ای را کاهش می دهد. مواد پر کننده معدنی که میزان انقباض در سخت شدن را کاهش می دهد و خواص روان شدن را قبل از سخت شدن تغییر می دهد و خواص مکانیکی نهایی را بهبود می بخشد.
در درس بعد به ساخت چسب نشاسته ای خواهیم پردخت.


تکلیف: درباره آزمایش های کنترل کیفیت چسب ها در اینترنت تحقیق کنید. این فعالیت را با ثبت یک گزارش کامل برای ما ارسال نمایید.
محل بازدید/ اردو/ خرید:  _____
منابع مطالعه:  برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه آزمایش کنترل کیفیت چسب ها، اینجا کلیک کنید

بخش پژوهش های دانش آموزی سایت تبیان، تهیه: الهام گارسچی
تنظیم: نیلوفر یاقوتی

ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-  جلسه اول
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه دوم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه سوم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته- جلسه چهارم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه پنجم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه ششم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه هفتم
ساخت گلدان سلولزی از چسب نشاسته-جلسه هشتم