تخمین زده میشود که آمریکا تنها در ۱۰۰ ساعت اول حملات بیرحمانهی نظامی خود به ایران، حدود ۶ میلیارد دلار آمریکا هزینه کرده است. این هزینه از شلیک هزاران مهمات گرفته تا عملیات جتهای جنگنده و سلاحهای دریایی را شامل میشود. با توجه به اینکه جنگ حدود ۵ ماه است که ادامه پیدا کرده، روزانه به مبلغ این صورتحساب افزوده میشود.
اما چه افرادی از این جنگ بیشترین سود را بردهاند؟ سیاستهای استعماری ترامپ، جنگ را به یک تجارت بسیار سودآور برای پیمانکاران دفاعی تبدیل کرده است. در طی ماههای اخیر، قیمت سهام شرکتهای بزرگ تولیدکننده اسلحه در ایالات متحده، افزایش یافته است.
در ادامه مهمترین شرکتهای نظامی حامی ارتش آمریکا و اسرائیل را بررسی میکنیم.
سلاحهای پرکاربرد آمریکا در جنگ با ایران
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرده است که از آغاز جنگ رمضان، ایالات متحده بیش از ۲۰ سامانه تسلیحاتی متمایز را علیه ایران به کار گرفته است. این سامانهها در نیروهای هوایی، دریایی، زمینی و دفاع موشکی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
بعضی از این تسلیحات برای اولین بار در یک جنگ استفاده شده است. مثلا موشکهای PrSM که در روز ابتدایی جنگ، آمریکا به وسیلهی آنها مناطق مسکونی لامرد را بمباران کرد، تا به حال به صورت رسمی استفاده نشده بود. موشکهایی که بر خلاف سایر موشکها نه با هدف اصابت بلکه با هدف پرتاب بیش از ۱۷۰هزار ترکش در منطقهی موردنظر ساخته شده بودند. همین موضوع هم باعث افزایش تعداد قربانیان انسانی میشود. البته همانند گذشته، آمریکا مسئولیت این جنایت جنگی را هم قبول نکرده است.
در ادامه تعدادی از مهمترین تجهیزات آمریکایی را بررسی میکنیم.
موشکها، مهمات و سیستمهای موشکی
موشک تاماهاک به مدت سه دهه سلاح تهاجمی دوربرد مورد انتخاب پنتاگون بوده است. این موشکها با سرعت زیر صوت حرکت میکنند و در ارتفاع پایین به زمین میچسبند تا از تشخیص رادار جلوگیری کنند. این موشکها از ناوشکنهای کلاس آرلی برک در دریای عرب شلیک شدهاند. هر ناوشکن قادر به حمل بیش از ۹۰ موشک تاماهاک است. موشکهایی که مدرسهی میناب را هدف قرار دادند و باعث شهادت بیش از ۱۲۰ کودک شدند، از نوع تاماهاک بوده است.
ایالات متحده همچنین برای اولین بار موشک تهاجمی دقیق (PrSM) را از سیستمهای M-۱۴۲ HIMARS در زمینهای بیابانی علیه اهداف ایرانی شلیک کرده است. این موشک بالستیک کوتاهبرد قادر به هدف قرار دادن اهدافی در فاصلهی ۵۰۰ کیلومتری است. موشکی که در جنایت جنگی مناطق مسکونی لامرد استفاده شده است، از همین نوع بوده است.
در بخش دفاعی، سامانههای موشکی پاتریوت و دفاع منطقهای در ارتفاع بالا (تاد یا THAAD) برای رهگیری حملات پهپادی و موشکی ایران مستقر شدهاند. پاتریوتها موشکهای کروز کوتاهبرد و تهدیدهای ارتفاع پایین را هدف قرار میدهند. در حالی که تادها موشکهای بالستیک را در ارتفاعات بالاتر در مرحله نهایی فرودشان رهگیری میکند.
پهپادها
در سلسله حملات نظامی بیرحمانه به ایران، آمریکا از سامانهی تهاجمی رزمی بدون سرنشین کمهزینه (LUCAS) رونمایی کرد. این پهپاد تهاجمی یکطرفه توسط SpekreWorks ساخته شده و از روی پهپاد شاهد ایرانی مدلسازی شده است. قیمت هر فروند از پهپادهای لوکاس حدود ۳۵ هزار دلار اعلام شده است. این امر نشاندهندهی یک چرخش عمدی به سمت مهمات ارزانتر و قابل مصرفتر است.
در واقع هزینهی هر پهپاد لوکاس بسیار کمتر از پهپاد MQ-۹ Reaper است که هزینه تولید هر فروند آن تا ۴۰ میلیون دلار است. هر دوی این پهپادها به دفعات زیاد در جنگ بر علیه ایران به کار برده شده است. البته در هفتههای اخیر شاهد این بودیم که بارها هر دوی این پهپادها توسط سامانههای پدافندی ایرانی شناسایی و سرنگون شدهاند.
سلاحهای تهاجمی
ایالات متحده در سلسله حملات بیرحمانهاش علیه ایران از بمبافکنهای B-۱، بمبافکنهای رادارگریز B-۲، جتهای جنگنده F-۱۵، جتهای F-۲۲ Raptor و جنگندههای رادارگریز F-۳۵ Lightning II استفاده کرده بود. مثلا حمله به تاسیسات هستهای با کمک B-۲ انجام شده بود.
به گفته منابع خبری الجزیره، جتهای جنگ الکترونیک EA-۱۸G Growler در ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن که در دریای عرب مستقر است، مشاهده شدهاند. این هواپیماها برای ایجاد اختلال در رادار، ارتباطات و سیستمهای هدایت موشکی طرف مقابل استفاده میشوند.
هواپیمای P-۸A Poseidon نیز برای انجام نظارت و شناسایی در دریا و خشکی در پایگاههای آمریکایی منطقه مستقر شده است. طبق دادههای الجزیره، این هواپیما چندین بار در حال گردش در اطراف تنگهی هرمز شناسایی شده است.
نیروی هوایی آمریکا همچنین هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد E-۳ Sentry (AWACS) را به خاورمیانه اعزام کرد. این هواپیماها با رصد لحظهای تحرکات هوایی و زمینی، اطلاعات میدان نبرد را در زمان واقعی در اختیار فرماندهان و نیروهای عملیاتی قرار میدهند.
هواپیماهای جاسوسی RC-۱۳۵ نیروی هوایی آمریکا، از جمله مدلهای Cobra Ball و Rivet Joint، نیز از پایگاههای خود در قطر و امارات مأموریتهای اطلاعاتی انجام دادهاند. این هواپیماها پرتاب موشکها، فعالیت سامانههای راداری و ارتباطات نظامی ایران را رصد و شنود میکنند.
تسلیحات و سامانههای دریایی
ناوهای هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» و «یواساس جرالد آر. فورد» بهترتیب در دریای عرب و دریای مدیترانه مستقر شده بودنذ و حضور دریایی آمریکا را در این مناطق تقویت میکردند. همچنین، ناوشکنهای موشکانداز کلاس «آرلی برک» مجهز به سامانه «ایجیس» نیز، هم توان تهاجمی و هم توان دفاع موشکی را در اختیار این نیروها قرار میدهند.
چه کسی سلاحهایی را که علیه ایران استفاده میشود، میسازد؟
پشت هر سامانهی نظامی آمریکایی که خون بیگناهان و کودکان را میریزد، زنجیرهای از شرکتهای تولیدکننده، پیمانکاران و تأمینکنندگان قرار دارند که از قراردادهای دفاعی درآمد کسب میکنند. در ادامه مهمترین این شرکتها را معرفی کردهایم:
- بوئینگ، بمبافکنهای B-۱، جنگندههای F-۱۵، هواپیماهای جنگ الکترونیک EA-۱۸G Growler، هواپیماهای گشت دریایی P-۸A Poseidon و هواپیماهای شناسایی RC-۱۳۵ را تولید میکند. البته در مورد RC-۱۳۵، شرکت L۳Harris Technologies تغییرات و تجهیزات تکمیلی آن را ارائه میدهد.
- نورثروپ گرومن (Northrop Grumman)، بمبافکنهای رادارگریز B-۲ را تولید میکند. همچنین این شرکت فناوریهای راداری مورد استفاده در هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد E-۳ Sentry AWACS را تأمین میکند.
- لاکهید مارتین جنگندههای رادارگریز F-۳۵ Lightning II، جنگندههای F-۲۲ Raptor، سامانههای دفاع موشکی تاد (THAAD)، سامانههای راکتی M۱۴۲ HIMARS، موشکهای MGM-۱۴۰ ATACMS و موشکهای PrSM را تولید میکند.
- بخش ریتیان (Raytheon) از شرکت RTX Corporation موشکهای کروز تاماهاک (Tomahawk) و سامانههای موشکی MIM-۱۰۴ پاتریوت را تولید میکند.
- شرکت SpektreWorks پهپادهای تهاجمی یکطرفه لوکاس را تولید میکند.
- شرکت General Atomics Aeronautical پهپادهای MQ-۹ Reaper را تولید میکند.
- شرکت Huntington Ingalls Industries هم ناوهای هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و یواساس جرالد آر. فورد را ساخته است.
بزرگترین شرکتهای نظامی جهان کدامند؟
طبق گزارش موسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم (SIPRI)، در سال ۲۰۲۴، ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی جهان بیش از ۶۷۹ میلیارد دلار درآمد داشتهاند. شرکتهای آمریکایی با تقریباً نیمی از درآمد (۳۳۴ میلیارد دلار) در صدر قرار دارند. پس از آنها چین (۸۸ میلیارد دلار)، بریتانیا (۵۲ میلیارد دلار)، روسیه (۳۱ میلیارد دلار) و فرانسه (۲۶ میلیارد دلار) قرار میگیرند.
همچنین شرکتهای بزرگ اروپایی، مانند BAE Systems بریتانیا، لئوناردو ایتالیا، ایرباس، تالس فرانسه و راینمتال آلمان، همگی در بین ۲۰ شرکت برتر قرار دارند. بسیاری از این شرکتها در پی جنگ روسیه و اوکراین رشد چشمگیری را تجربه کردهاند.
حال این سوال پیش میآید که بزرگترین پیمانکاران دفاعی در ایالات متحده کدامند؟ طبق گزارش SIPRI، ۳۹ پیمانکار آمریکایی در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر دفاعی این موسسه قرار دارند. پنج شرکت برتر دفاعی ایالات متحده عبارتند از:
لاکهید مارتین
لاکهید مارتین بزرگترین پیمانکار دفاعی جهان در سال ۱۹۹۵ از طریق ادغام لاکهید و مارتین ماریتا تشکیل شد. در سال ۲۰۲۴، این شرکت ۶۸.۴ میلیارد دلار درآمد کسب کرد. این شرکت با دولت ایالات متحده برای تولید هواپیما، مانند F-۳۵، موشک و سیستمهای فضایی قرارداد دارد. قراردادهای وزارت دفاع آن دهها میلیارد دلار ارزش دارد. امسال (۲۰۲۶)، این شرکت با دولت ایالات متحده برای تسریع تولید بخش موشکی PAC-۳ برای موشکهای دفاع هوایی توافقنامهای امضا کرد.
همچنین در دی ۱۴۰۴، لاکهید مارتین قراردادی را با پنتاگون امضا کرد تا تولید سامانههای رهگیری تاد را، که هر کدام ۱۲.۷۷ میلیون دلار هزینه دارند، چهار برابر کند. قرار است که تعداد آنها را از ۹۶ عدد به ۴۰۰ عدد در سال برساند.
RTX
این شرکت در سال ۲۰۲۰ پس از ادغام بین Raytheon و United Technologies تشکیل شد. سه بخش اصلی تجارت RTX بر تولید سیستمهای موشکی، موتورهای جت و اویونیک برای خطوط هوایی نظامی و تجاری ایالات متحده متمرکز است. در سال ۲۰۲۴، ۴۳.۶ میلیارد دلار از درآمد این شرکت از بخش دفاعی حاصل شد.
سهام RTX در اولین روز معاملاتی از زمان شروع جنگ ایران ۴.۷ درصد افزایش یافت. RTX رادار و سیستمهای زمینی پاتریوت را میسازد که به طور گسترده در این درگیری مورد استفاده قرار گرفتهاند و هزینهی آنها ۲۵۰ هزار دلار است. گاهی اوقات از چندین موشک پاتریوت برای رهگیری هر موشک ایرانی استفاده میشود. برای مثال، در یک مورد، طبق گزارشها، از ۱۱ موشک پاتریوت برای رهگیری تنها یک موشک ایرانی استفاده شده است. همین هم باعث افزایش چشمگیر سود این شرکت شده است.
نورثروپ گرومن
این شرکت پیمانکاری در سال ۱۹۹۴ پس از خرید گرومن توسط نورثروپ تأسیس شد. نورثروپ گرومن از تولید هواپیماهای رادارگریز مانند B-۲۱، سیستمهای فضایی و برنامههای نوسازی هستهای برای نیروی هوایی ایالات متحده و دولت درآمد کسب میکند. در سال ۲۰۲۴، ۳۷.۹ میلیارد دلار از درآمد آن از بخش دفاعی حاصل شد.
خرید بمبافکنهای B-۲ حدود ۲ میلیارد دلار برای مالیاتدهندگان آمریکایی هزینه دارد و پرواز آنها بیش از ۱۵۰ هزار دلار در ساعت خرج بر میدارد.
جنرال داینامیکس
جنرال داینامیکس زیردریاییهای هستهای، تانکهای جنگی، خودروهای زرهی و جت تجاری گلفاستریم را توسعه میدهد. در سال ۲۰۲۴، ۳۳.۶ میلیارد دلار از درآمد آن از بخش دفاعی حاصل شد.
شرکت بوئینگ
این شرکت هواپیماسازی در سال ۱۹۱۶ تأسیس شد. بیشتر درآمد آن از تولید هواپیماهای تجاری، برنامههای دفاعی و سیستمهای فضایی مانند F/A-۱۸E/F Super Hornet، هلیکوپترهای AH-۶۴ Apache و Chinook و P-۸ Poseidon حاصل میشود. در سال ۲۰۲۴، ۳۰.۶ میلیارد دلار از درآمد بوئینگ از بخش دفاعی حاصل شد.
بزرگترین پیمانکاران دفاعی اسرائیل کدامند؟
طبق گزارش SIPRI، سه شرکت دفاعی اسرائیلی در میان ۱۰۰ پیمانکار بزرگ نظامی جهان قرار دارند. صنعت دفاعی اسرائیل با توسعه فناوریهای پیشرفته نظامی، شاهد رشد صادرات تجهیزات دفاعی خود بوده است. در واقع یکی از روشهای تامین هزینه و تجهیزات جنگهای خونبار و بیرحمانهی اسرائیل در غزه و لبنان از طریق همین شرکتها است. در ادامه این سه شرکت معرفی شده است:
Elbit Systems: بزرگترین شرکت دفاعی اسرائیل در زمینه پهپادها، سیستمهای نظارتی، الکترونیک میدان نبرد و سامانههای دید و هدفگیری نظامی تخصص دارد. در سال ۲۰۲۴، ۶.۳ میلیارد دلار از درآمد آن از بخش دفاعی حاصل شد. همچنین در ۱۳ اسفند، Elbit پس از رشد ۴ درصدی اخیر در قیمت سهام خود، به باارزشترین شرکت در بورس تل آویو تبدیل شد.
صنایع هوافضای اسرائیل (Israel Aerospace Industries): این شرکت دفاعی و هوافضای دولتی در زمینه سیستمهای دفاع موشکی، ماهوارهها، پهپادهای جنگی و فناوری رادار تخصص دارد. در سال ۲۰۲۴، ۵.۲ میلیارد دلار از درآمد آن از بخش دفاعی حاصل شد.
رافائل: این شرکت دولتی اسرائیلی، سازنده سامانه دفاع موشکی «گنبد آهنین» است؛ سامانهای که موشکهای ایرانی در طی جنگ رمضان نفوذپذیر بودن آن را به خوبی اثبات کردند. رافائل همچنین مهمات هدایتشونده دقیق تولید میکند. در سال ۲۰۲۴، ۴.۷ میلیارد دلار از درآمد این شرکت از فعالیتهای دفاعی به دست آمد.
افزایش سهام شرکتهای سازندهی سلاحهای آمریکایی
طبق گزارش SIPRI، هزینههای دفاعی جهانی در سال ۲۰۲۴ با ۹.۴ درصد افزایش به ۲.۷ تریلیون دلار رسید. علاوه بر این، اعضای ناتو متعهد شدهاند که بودجه دفاعی سالانه خود را از ۲ درصد به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی خود تا سال ۲۰۳۵ افزایش دهند.
برای پر کردن ذخایر مهمات به سرعت در حال اتمام که در جنگهای اوکراین و خاورمیانه استفاده میشوند، پیمانکاران بزرگ تسلیحاتی میلیاردها دلار در سفارشات جدید سرمایهگذاری میکنند.
از مارس ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۶ (تا اواسط فروردین ۱۴۰۵) شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی افزایش ارزش سهام چشمگیری را تجربه کردهاند. RTX با ۱۱۰ درصد بیشترین افزایش را تجربه کرده است و پس از آن نورثروپ گرومن با ۶۰ درصد، جنرال داینامیکس با ۵۷ درصد، لاکهید مارتین با ۳۷ درصد و بوئینگ با ۵ درصد قرار دارند.
بن فریمن، مدیر موسسه کوینسی، گفت که از زمان شروع جنگ با ایران، قیمت سهام همهی تولیدکنندگان بزرگ اسلحه در ایالات متحده افزایش یافته است. او بیان کرد: «ارزش بازار آنها تنها در ده روز اول این جنگ میلیاردها دلار افزایش یافت.»
او افزود: «[بخشی از دلیل این افزایش قیمت سهام] به این دلیل است که ایالات متحده با سرعت زیادی در حال از بین بردن سلاحهایی است که آنها میسازند. به عنوان مثال، ما از صدها موشک پاتریوت لاکهید مارتین استفاده کردهایم که هر کدام حدود ۴ میلیون دلار آمریکا قیمت دارند. اگر همه اینها را جمع کنیم، این جنگ هر روز بیش از یک میلیارد دلار برای مالیات دهندگان آمریکایی هزینه دارد.»
او گفت: «ارتش اسرائیل همچنین از تجهیزات و مهمات زیادی که توسط شرکتهای آمریکایی ساخته شده است، استفاده میکند. بنابراین وقتی ارتش اسرائیل حمله میکند یا موشکی را رهگیری میکند، احتمالا یک شرکت آمریکایی از آن سود میبرد.»
همچنین در ادامه بیان کرد: «و پیمانکاران پنتاگون بیش از هزار لابیگر در لیست حقوق خود دارند، بنابراین دلیلی وجود دارد که صدای مردم آمریکا، که قاطعانه با این جنگ مخالف هستند، در [واشنگتن] دی سی خفه میشود.»
و در پایان
لیندسی گراهام، سناتور کهنهکار جمهوریخواه در یکی از مصاحبههای خود در ماههای ابتدایی جنگ اظهار کرده بود که ایالات متحده از یک نظم ژئوپلیتیکی جدید در خاورمیانه «پول درمیآورد». او به فاکس نیوز گفته بود: «وقتی این رژیم [رژیم ایران] سقوط کند، ما یک خاورمیانه جدید خواهیم داشت؛ ما کلی پول درمیآوریم.»
وقتی از گراهام در مورد هزینههای تاکنون برای ایالات متحده سوال شد، او گفت که این «بهترین پولی است که تاکنون خرج شده» و «سرمایهگذاری واقعاً خوبی» برای ایالات متحده بوده است. این سرمایهگذاری کمک میکند تا رژیم ایران را سرنگون کند و ایالات متحده را «امنتر» کند.
با این حال سرنوشت بازیهای دیگری تدارک دیده بود. نه تنها بیشتر از ۵ ماه از آغاز جنگ گذشته است و ایران همچنان ایستاده است، خود لیندسی گراهام نیز به خاک پیوسته است. سرنوشتی که به گواه تاریخ در انتظار سوداگران خونهای بیگناهانی است که در تهران، میناب، لامرد و سایر شهرهای ایران به وسیلهی ارتش جنگافزوز آمریکا بر زمین جاری شده است.



پیام شما به ما