ریشه‌های حواس‌پرتی

خستگی و کم‌خوابی شدید

وقتی بدن خسته است، مغز قدرت پردازش سریع رو از دست می‌ده. تحقیقات نشون داده حتی یک شب بی‌خوابی باعث می‌شه کنترل روی فکرهای ناخواسته کم بشه و فرد مدام به رویاپردازی یا فضای خالی پناه ببره.

ریشه‌های حواس‌پرتی

استرس و فشار عصبی

هنگام استرس شدید، بدن هورمون کورتیزول ترشح می‌کنه. در این حالت، زون‌اوت (Zoning Out) یا گسستگی ذهنی خفیف در واقع مکانیسم دفاعی مغزه تا بتونه از فشار روانی یا ضربه‌های عاطفی که توان تحملش رو نداره، فاصله بگیره.

ریشه‌های حواس‌پرتی

حواس‌پرتی و ADHD

گاهی دلیلش خیلی ساده‌ست: حواست پرته! اما اگر این اتفاق مدام تکرار می‌شه، ممکنه نشونه ADHD (بیش‌فعالی و نقص توجه) باشه. در این افراد، بخش تفکر داخلی مغز خیلی فعاله و فرد رو از دنیای بیرون جدا می‌کنه.

ریشه‌های حواس‌پرتی

اضطراب و افسردگی

افرادی که با اضطراب دست‌وپنجه نرم می‌کنن، گاهی دچار حس جدا شدن از واقعیت می‌شن؛ یعنی حس می‌کنن محیط اطراف واقعی نیست. در افسردگی هم، گسستگی ذهنی خفیف یا فرو رفتن در افکار راهی برای فرار از احساسات سنگین و عدم تمایل به تعامل با محیط است.

ریشه‌های حواس‌پرتی

افت قند و فشار خون

افت قند خون: وقتی مغز سوخت کافی نداره، دچار گیجی و خیرگی می‌شه.

افت فشارخون: کاهش ناگهانی خون‌رسانی به مغز باعث گیجی موقت و از دست دادن تمرکز برای چند لحظه میشه

ریشه‌های حواس‌پرتی

میگرن و هشدارهای مغزی

درد میگرن تمرکز رو نابود می‌کنه. جالبه بدونی بعضی‌ها قبل شروع درد، دچار حواس‌پرتی، گیجی و حساسیت به بو یا نور می‌شن.

گاهی هم حواس‌پرتی همراه با گیجی، ضعف یک‌طرفه، لکنت گفتار، تاری دید یا اختلال تعادل می‌تونه نشانه اختلال در خون‌رسانی مغز مثل سکته کوچک یا حمله ایسکمی گذرا (TIA) باشه که نیاز به بررسی فوری پزشک داره.

جعبه‌ابزار تمرکز

استراتژی‌های بازگشت به حال

مدیریت خواب: اتاق رو فقط برای خواب استفاده کن (نه کار!) و قبل خواب گوشی رو کنار بگذار.

گوش دادن فعال: موقع صحبت با دیگران، یادداشت‌برداری کن یا سوال بپرس تا ذهنت فرصت فرار نداشته باشه.

تنفس عمیق: وقتی حس کردی داری غرق میشی، چند نفس عمیق بکش تا بدنت از حالت جنگ یا گریز خارج بشه.

جعبه‌ابزار تمرکز

ذهن‌آگاهی و حذف مزاحم‌ها

تمرین حضور ذهن: روی حواس پنج‌گانه تمرکز کن (چی می‌بینی؟ چی می‌شنوی؟)

حذف مزاحم‌ها: بزرگترین عامل حواس‌پرتی، اعلان‌های بی‌پایان موبایله. موقع کار و تمرکز، تکنولوژی رو از خودت دور کن

هشدار: اگر این حالات با ضعف، لکنت یا اختلال در عملکرد روزانه همراهه، حتماً مشاوره پزشکی بگیرید.