رمضان فرصتی است برای صیانت از روح و جسم. ما در این ماه همراه شما هستیم تا با بررسی روزانه نکات تغذیه‌ای و بهداشتی در سه نوبت، آگاهی‌بخش لحظات سحر، افطار و شام شما باشیم. هدف ما این است که با رعایت این توصیه‌های کاربردی، این ماه مبارک را با تنی سالم‌تر و جانی سبک‌تر پشت سر بگذارید.

مریم مرادیان
پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۷
سوادِ سلامت در ماهِ بندگی خدا

روز اول 

فرمول عبور از سنگینی پس از سحر

بعد از خوردن سحری، خون بیشتر به سمت گوارش می‌ره که باعث کاهش موقت اکسیژن‌رسانی به مغز و احساس کرختی و گیجی می‌شه، اما چیکار کنیم که این اتفاق برامون نیفته؟

مهار سردرد عصرانه در روز اول

کاهش مصرف کافئین (چای و قهوه) و افت گلومز، باعث گشادی رگ‌های خونی مغز و دردهای ضربان‌دار می‌شه، اما برای مهار درد چه کاری انجام بدیم؟ ‌

افطار هوشمند، مهار ولع شدید

خوردن ناگهانی مایعات سرد یا غذاهای سنگین بعد از استراحت معده باعث شوک به سیستم عصبی و مشکلات گوارشی می‌شه.

روز دوم 

بوی دهان در روزه‌داری؛ نشانه‌ای از چربی‌سوزی!

با تموم شدن ذخایر قند خون، بدن از چربی‌ها برای سوخت استفاده می‌کنه و کتون‌هایی که در این فرایند تولید میشن، بوی خاصی به دهان می‌دن، اما چه کاری می‌تونیم انجام بدیم؟ ‌

دوشِ آب ولرم؛ کولرِ داخلی بدن

در ساعت‌های اوج گرما و تشنگی، دمای مرکزی بدن بالا می‌ره. این گرما باعث افزایش تبخیر آب از پوست و ریه‌ها می‌شه و عطش رو چند برابر می‌کنه، اما چه کاری میتونیم انجام بدیم؟

شوکِ افطار؛ مراقب قلب و کلیه باش!

بعد روزه طولانی، غلظت خون بالا رفته و ورود ناگهانی حجم زیادی از نمک و چربی‌های اشباع باعث جهش فشارخون، بار اضافی روی قلب و کلیه‌ها می‌شه.

روز سوم

رازِ تشنه نشدن؛ آبِ تنها کافی نیست!

نوشیدن آب زیاد در سحر باعث دفع سریعش از کلیه‌ها می‌شه. بدون الکترولیت‌ها (پتاسیم، منیزیم) بدن آب رو نگه نمی‌داره و تشنگی زودرس ایجاد می‌کنه

مهارِ افت قند؛ بیدارباشِ ذهن در عصر

حوالی ۴عصر، قند کبد کم می‌شه و مغز برای حفظ بقا سیگنال‌هایی مثل خستگی و تمایل به شیرینی می‌فرسته. این یهتله ذهنیه، چون بدن در حال گذار به سوخت چربی‌هاست.

تنظیم ساعت داخلی بدن در روزه‌داری

تغییر زمان خواب، بیداری و خوردن باعث اختلال در ترشح ملاتونین (هورمون خواب) و کورتیزول (هورمون استرس) و درنتیجه خستگی، کاهش تمرکز و ذخیره چربی شکمی میشه

روز چهارم

پایداریِ انرژی؛ مصرف کربوهیدرات پیچیده در سحر

مصرف کربوهیدرات‌های ساده مثل نان سفید یا زولبیا در سحر باعث افزایش سریع قندخون و ترشح شدید انسولین می‌شه. نتیجه‌اش افت سریع قند خون و احساس ضعف قبل از ظهره.

کبد چرب در روزه‌داری؛ آغازِ عملیاتِ نوسازی

ساعات پایان روزه‌داری، وقتی ذخایر قند کبد به حداقل می‌رسه، بدن میره سراغ چربی‌های کبدی. در این مرحله چربی‌های اضافی، پروتئین‌های آسیب‌دیده و سموم هم دفع میشن.

پیاده‌روی بعد از افطار؛ بله یا خیر؟

بعدِ افطار، حجم زیادی از خون به سمت گوارش می‌ره. ورزش سنگین در این زمان باعث اختلال در هضم و فشار به قلب می‌شه. اما سکون مطلق هم باعث یبوست و سنگینی مفرط می‌شه

روز پنجم

سرخ‌کردنی‌ها در سحر؛ تله‌ی تشنگی و سنگینی!

غذاهای چرب و سرخ‌شده به دلیل چربی اشباع زیاد، دیر هضم می‌شن و خون بیشتری رو به سمت گوارش می‌کشن که باعث خمودگی مغز می‌شه، برای هضم هم آب زیادی نیاز دارن که باعث کم‌آبی و تشنگی می‌شه.

ماساژ شکم؛ روشن کردن موتورِ هضم در میانه روز

کاهش مصرف فیبر و آب در طول روز باعث کند شدن حرکات روده می‌شه که می‌تونه باعث نفخ و یبوست بشه و انرژی رو در طول روز کم کنه.

چای پررنگ در افطار؛ دشمن جذب آهن!

معده بعد ساعت‌ها استراحت، آماده جذب مواد مغذیه؛ اما تاننِ موجود در چای (به‌خصوص پررنگ) با آهن گیاهیِ افطاری پیوند شیمیایی برقرار کرده و مانع جذبش میشه

روز ششم

پروتئین ویژه؛ سوختِ رشد برای روزه‌اولی‌ها!

نوجوان‌ها در سن رشد به تعادل مثبت پروتئین نیاز دارن. اگر سحری فقط شامل قند و نشاسته باشه ممکنه باعث افزایش خطر تحلیل عضلانی و در نتیجه ضعف، رنگ‌پریدگی و افت تمرکز بشه

روزه‌داری؛ تمرینِ تاب‌آوری در مغز!

کاهش نسبی گلوکز خون در ساعات طولانی روزه‌داری، اغلب با افزایش تحریک‌پذیری، کلافگی و تمایل به واکنش‌های هیجانی سریع همراهه؛ اما حفظ کنترل در این شرایط به تقویت اراده کمک می‌کنه.

مدیریت افزایش انسولین و خواب‌آلودگی افطار

بعد از گرسنگی طولانی، مصرف ناگهانی و زیاد کربوهیدرات و حجم زیاد غذا باعث پاسخ انسولینی قوی و در نتیجه انباشت چربی، خواب‌آلودگی و گرسنگی کاذب شبانه می‌شه.

روز هفتم

حذف سحری یا خودزنی متابولیک؟

با حذف سحری، فاصله بین دو وعده طولانی و بدن وارد فاز قحطی می‌شه. در این شرایط، بدن سراغ تجزیه چربی‌ها و در موارد شدید پروتئین‌های عضلانی میره که باعث افت قندخون، کاهش جزئی متابولیسم، استرس هورمونی و در نهایت خستگی و سردرد می‌شه

چُرتِ ترمیمی؛ جایگزینِ طبیعیِ قهوه در روزه‌داری

حوالی ۱ تا ۳ بعدازظهر با کاهش دمای مرکزی بدن و افت نسبی انرژی، مغز وارد فاز خواب‌آلودگی می‌شه. اصرار بر بیداریِ ممتد در این ساعت با کلافگی و خطاهای مکرر در کارهای دقیق همراهه.

تخلیه استراتژیک؛ رازِ خوابِ عمیق قبل از سحر

مصرف زیاد مایعات بین افطار تا شب باعث پرشدن سریع مثانه، فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و مانع ورود به خواب عمیق میشه.

روز هشتم 

سوپ‌های ملایم؛ معده را هوشمندانه بیدار کنید!

برخی افراد به دلیل اشتهای کم در سحر، کلا از سحری صرف‌نظر می‌کنن که نتیجه‌ش میشه افت فشار، خستگی و سردرد در طول روز.

خریدِ هیجانی؛ چرا قبلِ افطار نباید به بازار رفت؟

در ساعات پایانی روزه، افت نسبی انرژی و قند خون باعث فعال شدن بخش غریزی مغز می‌شه که مواد غذایی پرکالری و شیرین رو به عنوان نجات سریع می‌بینه

زمان طلایی مصرف میوه در ماه رمضان

خوردن میوه بلافاصله بعد از وعده سنگین افطار (مخصوصاً غذاهای چرب و پروتئینی) می‌تونه باعث نفخ، گاز معده، سنگینی و گاهی تشدید ریفلاکس بشه.

روز نهم

سحری سرد یا گرم؟

سالادهای حجیم یا لبنیات خیلی سرد در سحری می‌تونن با کاهش سرعت تخلیه معده و طولانی‌تر نگه‌داشتن غذا در آن موجب سنگینی، نفخ و خستگی زودهنگام در ساعات اولیه صبح بشن

بازسازی سیستم ایمنی با روزه‌داری

در روزه‌داری، بدن وارد فاز اتوفاژی یا خونه‌تکونی سلولی می‌شه که در اون سلول‌های پیر و آسیب‌دیده تخریب و بازیافت می‌شن تا فضا برای سلول‌های جدید و جوان ایجاد بشه

چرا با وجود روزه گرفتن، چاق می‌شویم؟

مصرف سریع غذاهای پرکالری و سنگین بعدِ گرسنگی طولانی، همراه با بی‌تحرکی، باعث ورود بدن به فاز ذخیره‌سازی اضطراری و درنتیجه تبدیل انرژی به چربی شکمی و کاهش متابولیسم میشه.

برچسب‌ها

پیام شما به ما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

پربازدیدها

پربحث‌ها