جایگاه جهاد در کربلا واقعه ی عاشورا ، با همه ی بزرگی مصیبت و بی هماوردی فجایعی که بر بزرگترین انسانهای تاریخ داشت، درسهای فراوانی دارد. توجه به این مسئله که در کنار شور حسینی نباید شعور حسینی فراموش شود و از قطره قطره اشکهایی که بر اباعبدالله(علیه السلام) ریخته می شود باید درس گرفت و در زندگی به کار بست، خود از درسهای عاشوراست. در میان معاصرین یکی از بزرگترین اندیشمندانی که توجه ویژه ای به این مسئله داشته اند مرحوم علامه محمد تقی جعفری(ره) بودند که مجموع سخنرانی ها و مطالب ایشان در این خصوص در کتاب "حسین، شهید فرهنگ پیشرو انسانیت" منتشر شده است. به لطف خدا بعضی از مطالب ایشان در ایام محرم باز نشر خواهد شد که قسمت هفتم آن را در ادامه می خوانید... فرآوری: محدثه السادات حسینی- بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان جهاد حضرت عباس (علیه السلام) در کربلا را می توان جهادی کامل و همه جانبه دانست. جهادی که از نفس شروع و پس از پیروزی به نفس به میدان جنگ با دشمن در صحرای کربلا ختم شد. زمان حیات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، مسلمانان در جنگی پیروز شده و با شادمانی نزد پیامبر آمدند. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به یاران خود فرمودند: «ای یاران من ما از جهاد کوچک برگشتیم اکنون زمان جهاد اکبر است.» جنگ با دشمن اسلام در هرزمانی حائز اهمیت بوده و مسلمانان را در گسترش دین یاری نموده است. این مسئله با تمام اهمیتی که دارد در دید پیامبر جهاد اصغر است. پس جهاد اکبر چیست؟ بررسی جهاد اکبر و جهاد اصغر جهاد اصغر، برداشتن دشمن از سر راه تکامل بشری و تنظیم جامعه برای پیشبرد تعقل و احساسات برین است. درواقع جهاد اصغر مقابله با دشمن بیرونی است؛ اما جهاد اکبر مقابله با دشمن درونی است. دشمنی که منشأ تمام مشقت ها و بلاهای دامن گیر انسان است. این دشمن چیزی جز خودخواهی نیست. جهاد اصغر با دشمنی است که مقابل آرمان ها و اعتقادات انسان می ایستد اما در جهاد اکبر انسان با خودش روبروست و همین امر کار را برای او بسیار دشوار می سازد. به همین علت این جهاد را اکبر نامیده اند. شیوه های جنگ با دشمن بیرونی بر اساس فرهنگ و زمان و دشمن متفاوت است، اما جنگ با خودخواهی راهی جز آرام به مقابله با نفس پرداختن ندارد. هجوم ناگهانی به نفس کار را دشوار می سازد زیرا انسان در برابر تغییر ناگهانی قطعاً مقاومت می کند. جهاد حضرت عباس (علیه السلام) در کربلا را می توان جهادی کامل و همه جانبه دانست. جهادی که از نفس شروع و پس از پیروزی به نفس به میدان جنگ با دشمن در صحرای کربلا ختم شد. مؤثرترین راه برای تعدیل خودخواهی در وجود انسان، عدم حسادت به پیشرفت دیگران و ادای حقی است که رعایت آن بر فرد واجب است. آنچه انسان را در جنگ با نفس موفق می سازد، پناه بردن به خداوند و استمداد جویی از اوست. پیروزی انسان در مقابله با نفس، او را در جنگ با دشمن بیرونی یاری رساند؛ زیرا در صورت تعدیل خودخواهی، هدف انسان الهی می گردد و خصومت بر سر موضوعات ناچیز از وجود او حذف شده و آنچه موجب حضور او در میدان نبرد می شود، جز هدفی والا چیزی نیست و هیچ امری او را در انجام وظیفه ناامید نمی سازد. این دو پیکار یعنی جهاد اکبر و جهاد اصغر توأمان در واقعه عاشورا و از سوی امام و یارانشان قابل مشاهده است. جهاد اباالفضل العباس (علیه السلام) می توان تأثیرگذارترین نبرد کربلا را نبرد عباس ابن علی (علیه السلام) دانست. فرزند علی ابن ابی طالب که در شجاعت و زهد و پارسایی زبانزد بود، بزرگواری که تا آخرین لحظات عمر خود چنان زیست که روی تمام بزرگ مردان و عابدان تاریخ را سفید کرد. حضرت عباس (علیه السلام) در هر دو جهاد پیروز میدان شدند. در پیروزی جهاد اکبر ایشان همین بس که امام حسین (علیه السلام) خطاب به برادرشان فرمودند: جانم به قربانت. پیروزی بر نفس سبب شد تا جنگ و نبرد ایشان در کربلا باهدفی الهی بوده و تا آخرین توان دست از مقابله برندارند. تلاش حضرت در کربلا نشات گرفته از احساس وظیفه بود. وظیفه ای که تمام قدرت دنیا برای حضور در میدان نبرد با دشمن را در وجود ایشان جمع کرده بود. این احساس وظیفه الهی سبب شد که با قطع یکی از دست هایشان میدان را خالی نکنند. درراه دین از دست دادن یکدست چیزی نبود، حتی جراحت چشم و تیر خوردن آن باز از تلاش ایشان جلوگیری نکرد و تا جان در بدن داشتند در دفاع از دین و امام زمانشان از نبرد کناره گیری نکردند. پیروزی در جهاد با نفس روح انسان را رشد داده و در مسیر دستیابی به رضایت خداوند هیچ بلا و سختی او را زمین گیر نمی کند و موجب پیروزی او در میدان جهاد اصغر می شود. پروردگارا ما را در مقابله و پیروزی بر نفس یاری بفرما. امین منبع: امام حسین شهید فرهنگ پیشرو انسانیت، علامه محمدتقی جعفری