انگلیسیها و آرژانتینیها روز دوم ماه میلادی آوریل را که مصادف با حمله ارتش آرژانتین به جزایر فالکلند است، گرامی داشتند. جنگی که بر سر مالکیت جزایر فالکلند یا مالویناس در گرفت و تاکنون مناقشه بر سر آن پایان نیافته است.
مناقشه تاریخی انگلیس و آرژانتین
انگلیسیها و آرژانتینیها روز دوم ماه میلادی آوریل را که مصادف با حمله ارتش آرژانتین به جزایر فالکلند است، گرامی داشتند. جنگی که بر سر مالکیت جزایر فالکلند یا مالویناس در گرفت و تاکنون مناقشه بر سر آن پایان نیافته است.
در سال 1982میلادی، سربازان آرژانتینی به بندر استنلی در جنوب اقانوس اطلس وارد شده و این آغاز جنگی بود که دست کم یک هزار کشته برای دو ملت آرژانتین و انگلیس به همراه داشت.
مارگارت آلن، بیوه یکی از سربازان جنگ فالکلند میگوید: "این روزی ویژه است. روزی ویژه برای به خاطر آوردن و پیش از هر چیز فکر کردن درباره همسرم و همه آنانی است که در جنگ شرکت کرده بودند. جنگ در جزایر فالکند تنها 10هفته به طول انجامید و طی آن650 آرژانتینی و حداقل250 انگلستانیی کشته شدند. جان فیلیپس، از بازماندگان این درگیری نظامی می گوید: "هر بامداد هنگامیکه به آیینه نگاه میکنم تا صورتم را اصلاح کنم به یاد جزایر فالکلند میافتم. من بازوی خود را از دست دادهام و با این همه خوش شانس بودهام. من سی سال بیشتر از دیگر سربازان زندگی کردم."
همزمان این روز در آرژانتین نیز هر ساله با حضور عالیترین مقامات دولت گرامی داشته میشود.
از سال گذشته میلادی اختلاف بر سر حاکمیت این جزایر آغاز شده و رابطه دیپلماتیک انگلستان و آرژانتین به تنش گراییده است. برخی از کشورهای آمریکای جنوبی در حمایت از آرژانتین با عملیات اکتشاف نفت از سوی انگلستان در حوالی جزایر فالکند مخالفت کردهاند.
در همین راستا وزیر امور خارجه آرژانتین، انگلستان را به استقرار زیردریایی های اتمی این کشور در اطراف این جزایر فالکلند متهم کرده است. وی خواستار مداخله سازمان ملل برای پایان دادن به اختلاف ارضی با انگلستان شده است. آرژانتین ادعای حاکمیت بر این جزایر را دارد و این اختلاف ارضی در سال 1982 میلادی منجر به رویارویی نظامی دو کشور شد.
در روز دوم آوریل سال 1982 میلادی، نهصد نظامی آرژانتین در بندر استنلی، مرکز جزایر فالکلند مستقر شدند و پرچم آرژانتین را برافراشتند و مقامات انگلستانیی ساکن در منطقه را اخراج کردند
30 سال پیش در 2 آوریل سال 1982، آرژانتینیها بر سر حق حاکمیت بر جزایر «فالکلند»، که آن را «مالویناس» مینامند، با انگلستان وارد جنگ شدند. جنگ فالکلند تنها 2 ماه طول کشید و از هر دو طرف 905 قربانی گرفت، اما برغم گذشت 30 سال از جنگ، خاطره آن نه تنها فراموش نشده است بلکه تنشهای دیپلماتیک لندن و بوینوس آیرس نیز اوج گرفته است. یک سرباز سابق آرژانتین که با انگلستانییها بر سر جزایر فالکلند جنگیده است در سالگرد جنگ گفت: "جنگ برسر جزایر مالویناس را هرگز متوقف نکردهایم. امروز اینجائیم تا یاد قهرمانان واقعی خود که در میدان نبرد کشته شدند و باقی ماندند را گرامی داریم، آنهایی که نامهایشان در مزار سرباز گمنام حک شده است."
آرژانتین اخیرا ادعای خود بر جزایر فالکلند را دوباره مطرح و متعاقبا ورود یک رزم ناو پیشرفته انگلستانیی به آبهای این جزایر و نیز اعزام شش ماهه شاهزاده ویلیام به ماموریت در جزایر فالکلند را محکوم کرده است.
جزایر فالکلند با حدود 3 هزار سکنه، کمتر از پانصد کیلومتر با سواحل آرژانتین فاصله دارد و از قرن نوزدهم (1833) تحت کنترل انگلستان بوده است. اما اکنون آنچه که پس از 30 سال به تنش و ادعای حاکمیت بر جزایر فالکلند دامن زده و به آن اهمیتی استراتژیک بخشیده، کشف ذخایر غنی نفتی در آبهای این جزایر است.
در روز دوم آوریل سال 1982 میلادی، نهصد نظامی آرژانتین در بندر استنلی، مرکز جزایر فالکلند مستقر شدند و پرچم آرژانتین را برافراشتند و مقامات انگلستانیی ساکن در منطقه را اخراج کردند.
این اقدام در بوینوس آیرس، برای ژنرال لئوپولدو گیلتیری، رییس جمهوری و رهبر دیکتاتوری نظامی محبوبیت نسبی به همراه داشت. به نظر می رسید که حکومت دیکتاتوری وقت آرژانتین در تلاش برای جبران اعتبار از دست رفته ناشی از بحران اقتصادی و نیز بحران اعتبار سیاسی، اقدام به تصاحب جزایر کرده بود.
اما انگلستان حاضر به کوتاه آمدن از این جزایر نبود، جزایری که حدود صد سال پیش از آن اشغال کرده بود و در زمان جنگ تنها دو هزار سکنه داشت. طی هفتاد و چهار روز جنگ خونین، 650 آرژانتینی و دست کم 250 انگلستانیی کشته شدند.
در روز چهاردهم ژوییه همان سال، ارتش انگلستان، رسما پیروز نبرد شد. برای مارگارت تاچر، نخست وزیر و بانوی آهنین انگلستان، این جنگ یک پیروزی سیاسی به شمار میآمد. در حالی که در آرژانتین، پس از این جنگ با انتخاب رائول آلفونسن به ریاست جمهوری، دیکتاتوری نظامی به پایان رسید.
کریستینا کرشنر، رییس جمهوری آرژانتین با اعلام این خبر گفت: "انگلستان یکبار دیگر به دنبال نظامی کردن آتلانتیک جنوبی است. فرستادن یک رزمناو بسیار پیشرفته و همچنین اعزام وارث تاج و تخت در لباس نظامی معنایی جز این ندارد."
دو کشور هنگامی که در سال 1990 میلادی روابط سیاسی خود را از سرگرفتند، توافق کردند که در زمینه شیلات و اکتشاف منابع فسیلی در آبهای منطقه همکاری کنند اما در سال گذشته میلادی با بروز اختلاف بر سر صدور مجوزهای ماهیگیری و اجازه اکتشاف منابع هیدروکربن از سوی انگلستان، مناقشه بر سر حاکمیت این مجمع الجزایر که آرژانتینیان آن را مالویناس می خوانند، از نو آغاز شد. آرژانتین نیز در مقابل، جلوی ورود ناوهای انگلستانیی و نیز کشتی های کشورهای آمریکای لاتین را با پرچم فالکلند را گرفت، اقدامی که اعزام ناوشکن بسیار مدرن داونتر را از سوی انگلستان به همراه داشت.
همزمان با افزایش تحرکات نظامی انگلستان در جزایر فالکلند، آرژانتین از ارائه یک شکایت به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل خبر داد. انگلستان به تازگی علاوه بر یک رزمناو به آبهای این جزیره، شاهزاده ویلیام را نیز در قالب یک ماموریت نظامی به مدت شش هفته به این جزایر اعزام کرده است. آرژانتین میگوید نظامی شدن این جزایر را که محل مناقشه دو کشور است، نمیپذیرد.
کریستینا کرشنر، رییس جمهوری آرژانتین با اعلام این خبر گفت: "انگلستان یکبار دیگر به دنبال نظامی کردن آتلانتیک جنوبی است. فرستادن یک رزمناو بسیار پیشرفته و همچنین اعزام وارث تاج و تخت در لباس نظامی معنایی جز این ندارد."
آرژانتین این تحرکات نظامی دولت انگلستان در جزایر فالکلند را تحریک آمیز خوانده است. دولت انگلستان این امر را رد کرده و میگوید اعزام این رزمناو و ماموریت شاهزاده ویلیام یک برنامه عادی نظامی این کشور در این جزایر است.
این اقدامات نظامی دولت انگلستان که همزمان با سیامین سالگرد جنگ فالکلند صورت میگیرد، موجب تظاهرات ضد انگلیسی در شهرهای آرژانتین شده است. بسیاری از تظاهرکنندگان خشمگین آرژانتینی با تجمع در مقابل شعبات بانکها و شرکتهای انگلیسی در بوینوس آیرس، با سنگ و بمبهای رنگی به این ساختمانها حمله کردند.
آرژانتین به ادامه تصرف این جزایر از سوی انگلستان معترض است و میگوید این جزایر باید از طریق مذاکره و به شکلی مسالمت آمیز به آرژانتین بازپس داده شود. انگلستان احتمال هرگونه مذاکره بر سر این جزایر را رد میکند.
کشورهای برزیل، اروگوئه و شیلی با آرژانتین توافق کردهاند که تمامی بنادر خود را به روی کشتیهایی که پرچم فالکلند( تحت اداره انگلستان) را حمل میکنند، ببندند.
به نظر میرسد انگلستان کماکان در رویای تحقق امپراطوری بریتانیای کبیر است و از این طریق قصد دستاندازی در امورات کشورهای مختلف را داشته است. اما امروز اراده ملتها مانع از این کار خواهد شد و این امپراطوری را به موضع ضعف خواهد کشاند. چندی پیش نماینده ایران در سازمان ملل متحد نیز از حمایت جمهوری اسلامی ایران از آرژانتین برای طرح دعوا علیه انگلستان برای بازپسگیری جزایر فالکلند خبر داده بود.
هاتف پوررشیدی
بخش سیاست تبیان



