PFA؛ کمکهای اولیه روانشناختی
PFA مخفف عبارت Psychological First Aid است، همانطور که برای جراحت جسمی از پانسمان استفاده میکنیم، برای آسیبهای روانی در لحظات وقوع بحران (مانند تصادف، زلزله یا سوگ ناگهانی) به PFA نیاز داریم. این مهارت بر سه پایه اصلی استوار است:
۱. مشاهده (ببین)
در اوج آشفتگی، شما باید لنگرگاه آرامش جمع باشید.
- امنیت: ابتدا بررسی کنید که آیا خودتان و دیگران در معرض خطر مستقیم هستید یا خیر.
- شناسایی: چه کسی در شوک عمیق است؟ (لرزش شدید، سکوت مطلق یا بیقراری کنترلنشده)
- اولویتبندی: تمرکز خود را روی آسیبپذیرترین افراد یعنی کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت بگذارید.
۲. شنیدن (گوش کن)
در این مرحله، هدف تحلیل واقعه نیست، بلکه تنها «حضور داشتن» است.
- سکوت: به فرد اجازه دهید سوگواری کند یا حرف بزند. هرگز با پرسشهای «چرا» (چرا این کار را کردی؟ چرا گریه میکنی؟) او را بازجویی نکنید.
- جملات کوتاه و تکیهگاه: از کلمات ساده استفاده کنید: «من اینجا کنارتم»، «الان در امانی»، «نفس عمیق بکش».
- پذیرش: واکنشهای تند مثل خشم یا بیحسیِ مطلق را قضاوت نکنید؛ اینها پاسخهای طبیعی مغز به حادثه است.
۳. پیوند دادن (متصل کن)
فرد بحرانزده را به واقعیت و منابع حمایتی متصل کنید.
- شبکهسازی: او را به خانواده، دوستان یا نیروهای امدادی برسانید.
- نیازهای زیستی: اولویت با رفع نیازهای فوری است؛ جرعهای آب، یک پتو یا خبر گرفتن از سلامت عزیزانش.
- بازگشت توانمندی: مسئولیتهای کوچک و سادهای به او بسپارید (مثلاً گرفتنِ یک کیف) تا حس درماندگی و فلج بودن در او کاهش یابد.
۵ خط قرمز در مواجهه با آسیبدیدگان
برای جلوگیری از آسیب ثانویه، این موارد را رعایت کنید:
نگویید: «خدا رو شکر کن که زندهای»، در آن لحظع باعث حس گناه میشود
نگویید: «قوی باش»، چون در این لحظات فرد احساس بار اضافی پیدا میکند
داستانهای تلخ خودتان را تعریف نکنید.
فرد را به زور وادار به صحبت نکنید.
به او قولهای بیاساس ندهید.
پیام شما به ما