با پیشرفت‌های اخیر در هوش‌مصنوعی، متوجه شده‌ایم که ما در آستانه پیشرفت‌های نسبتاً بزرگی در زمینه درک رفتار ارتباطی حیوانات هستیم. فناوری جدید به محققان اجازه می‌دهد سر و صدایی را که برای گوش انسان قابل شنیدن نیست رمزگشایی و کشف کنند که مثلا حیوانات و گیاهان چگونه به زبان‌های پیچیده با هم ارتباط برقرار می‌کنند. به گزارش Scientific American هوش‌مصنوعی فرصت‌های جدیدی را برای درک این صداها ایجاد می‌کند و احتمالاً آنها را به زبانی که ما می‌توانیم متوجه شویم، ترجمه می‌کند. البته اگرچه اشتیاق انسان برای صحبت با حیوانات الگویی کهن و ریشه در قرن‌ها اساطیر دارد ولی این به آن معنا نیست که هوش مصنوعی جادو می‌کند و باعث می‌شود علنا بتوانید با سگ خود صحبت کنید و یا انتظار نداریم که زنبور عسل به زبان انسان صحبت کند، بلکه حسگرهای قابل حمل مبتنی بر هوش‌مصنوعی به محققان کمک می‌کنند تا ارتباطات حیوانی را رمزگشایی و شروع به گفتگو کنند. اکنون دانشمندان از حسگرهای بهبود یافته و فناوری هوش‌مصنوعی برای مشاهده و رمزگشایی استفاده می‌کنند که چگونه طیف وسیعی از گونه‌ها، از جمله گیاهان و حیوانات، اطلاعات را با روش‌های مخصوص خود به اشتراک می‌گذارند.
چه نوع فناوری این پیشرفت‌ها را ممکن می‌کند؟
بیوآکوستیک دیجیتال، ضبط‌کننده‌های دیجیتال بسیار کوچک، قابل حمل و سبک و مانند میکروفون‌های مینیاتوری هستند که دانشمندان در همه جا از قطب شمال تا آمازون از آنها استفاده می‌کنند. می‌توانید این میکروفون‌ها را روی پشت لاک‌پشت‌ها یا نهنگ‌ها قرار دهید. می‌توانید آنها را در اعماق اقیانوس یا در بلندترین قله کوه قرار دهید یا به پرندگان بچسبانید. آنها می‌توانند 24 ساعته، در مکان‌های دورافتاده‌ای که دانشمندان به راحتی به آن دسترسی ندارند، حتی در تاریکی و بدون اختلالی که در اکوسیستم ایجاد می‌شود، اطلاعات ضبط کنند. این ابزار یک حجم زیادی از داده ایجاد می‌کند و اینجاست که هوش‌مصنوعی وارد می‌شود. زیرا همان الگوریتم‌های پردازش زبان طبیعی که در ابزارهایی مانند گوگل‌ترنسلیت از آنها استفاده می‌کنیم، می‌توانند برای شناسایی الگوها در ارتباطات غیرانسانی نیز استفاده شوند. به زبان ساده هوش‌مصنوعی می‌تواند اشکالی مانند یک ابر از کلمات بسازد که نشان‌دهنده «زبان» یک حیوان معین است. سپس می‌تواند الگوهایی را در میان یک زبان شناخته شده و یک زبان جدید برای ترجمه مفاهیم مطابقت دهد. مثلا تا الان دانشمندان متوجه شده‌اند که نهنگ‌ها با لهجه‌های منحصر به فرد خود صحبت می‌کنند، دلفین‌ها نام‌هایی دارند که مادرشان از آنها در ارتباطات استفاده می‌کنند و فیل‌ها سیگنالی برای گله دارند تا به آنها کمک کند تا زنبورهای عسل را که در حال نزدیک شدن هستند، منحرف کنند، چرا که اگر وارد خرطوم یا گوش آنها شود می‌تواند خطرناک باشد.
مرغ‌ها چه می‌گویند؟
دانشمندان ژاپنی هوش‌مصنوعی جدیدی برای ترجمه صدای مرغ‌ها توسعه داده‌اند که این سیستم می‌تواند با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته، حالت‌های احساسی مختلف در مرغ‌ها از جمله گرسنگی، ترس، خشم، رضایت و پریشانی مختلف مرغ‌ها را تشخیص دهد و ترجمه کند. سپس با همکاری روان‌شناسان حیوانی توانستند وضعیت ذهنی یک مرغ را با دقت بسیار بالایی مشخص کنند. ربات زنبور عسل لندگراف با استفاده از داده‌های به دست آمده، می‌تواند به زنبورهای دیگر بگوید که متوقف شوند و آنها این دستور را اجرا می‌کنند
گپی با زنبورها!!
در نمونه‌ای دیگر محققی به نام لندگراف از دانشگاه فرای برلین، ارتباط زنبورها را مورد مطالعه قرار داده و متوجه شده وقتی زنبورهای عسل با یکدیگر صحبت می‌کنند، حرکات بدن آنها و همچنین صداها بسیار مهم است. اکنون رایانه‌ها و به‌ویژه الگوریتم‌های یادگیری عمیق، می‌توانند این را دنبال کنند و همراه با پردازش زبان طبیعی به یک الگو برسند. آنها اکنون این الگوریتم‌ها را به حدی کامل کرده‌اند که در واقع قادر به ردیابی زنبورهای تکی هستند و می‌توانند تعیین کنند که ارتباط یک زنبور ممکن است چه تأثیری بر زنبور دیگر داشته باشد. از آن پس توانایی رمزگشایی زبان زنبور عسل پدیدار می‌شود و ما متوجه شدیم که آنها سیگنال‌های خاصی دارند. محققان به این سیگنال‌ها نام‌هایی مثل سیگنال «سکوت»، «توقف» یا «خطر» اختصاص داده‌اند. گام بعدی لندگراف رمزگذاری این اطلاعات در روباتی به نام RoboBee بود . در نهایت، پس از هفت یا هشت نمونه اولیه، او یک «زنبور» را پیدا کرد که می‌توانست وارد کندو شود و اساساً دستوراتی صادر می‌کرد که زنبورهای عسل از آنها اطاعت می‌کردند. بنابراین ربات زنبور عسل لندگراف با استفاده از داده‌های به دست آمده، می‌تواند به زنبورهای دیگر بگوید که متوقف شوند و آنها این دستور را اجرا می‌کنند. همچنین می‌تواند کار پیچیده‌تری با الگوی ارتباطی انجام دهد که آنها برای انتقال محل منبع شهد به سایر زنبورهای عسل استفاده می‌کنند. اجرای این آزمایش بسیار آسان است، شما منبع شهد را در مکانی قرار می‌دهید که هیچ زنبور عسلی از کندو بازدید نکرده، سپس به ربات دستور می‌دهید که به زنبورهای عسل بگوید منبع شهد کجاست و سپس بررسی می‌کنید که آیا زنبورها با موفقیت به آنجا پرواز می‌کنند یا خیر.
با درختا حرف بزن!!
چند ماه پیش هم خبری در رابطه با صحبت با درختان مطرح شد. ماجرا از این قرار بود که ابزاری به نام «TreeTag» به کمک چندین حسگر، میزان نور، رطوبت، دما و شرایط درخت را ثبت می‌کند. این اطلاعات در یک فضای ابری ذخیره شده و به کمک برنامه موبایلی «ePlant» روی صفحه گوشی به نمایش درمی‌آید. حال ادغام این ابزار با چت‌جی‌پی‌تی اطلاعات و وضعیت درخت را به یک مکالمه بین کاربر و درخت تبدیل می‌کند. همه ما می‌دانیم که درخت نمی‌تواند واقعاً با زبان انسانی صحبت کند، اما ما با این فناوری به کمک LLM (مدل زبان بزرگ) درحال برقراری ارتباط با ارگانیسم‌های اطرافمان هستیم.
در آخر باید بگوییم این موضوع سؤالات فلسفی و اخلاقی زیادی را ایجاد می‌کند. شما می‌توانید تصور کنید که از چنین سیستمی برای محافظت از زنبورهای عسل استفاده می‌شود و مثلا می‌توانید به زنبورهای عسل بگویید که به سمت منابع شهد ایمن پرواز کنند و نه منابع آلوده‌ای که مثلاً سطوح بالایی از آفت‌کش‌ها دارند. همچنین می‌توانید تصور کنید که این می‌تواند ابزاری برای اهلی کردن گونه‌های وحشی یا کنترل رفتار سایر گونه‌ها باشد. بینش در مورد سطح پیچیدگی و میزان ارتباطات در ارگانیسم‌های جهان، سؤالات فلسفی بسیار مهمی را در مورد منحصر به فرد بودن زبان به عنوان یک ظرفیت انسانی مطرح می‌کند و باید دید در آینده چه پیش می‌آید.
