تا همین چند سال پیش، کسی اسلایدر‌ها را برای پروژه‌های غیر سینمایی به کار نمی‌گرفت؛ چراکه اسلایدر‌ها بزرگ و سنگین بودند و صرفاً برای دوربین‌های سینمایی و پروژه‌های بزرگ تلویزیونی استفاده می‌شدند. اما از زمانی که دوربین‌های DSLR و بعدتر هم دوربین‌های بدون آینه، با امکانات پیشرفته فیلمبرداری وارد بازار شدند، کاربری تجهیزات حرکتی و خصوصاً اسلایدر‌ها هم خیلی تغییر کرد.
در حال حاضر در بازار تجهیزاتی می‌بینیم که صرفاً برای دوربین‌های غیر سینمایی ساخته می‌شوند و البته علاوه بر موضوع فیلمبرداری، برای عکاسی تایم لپس هم مورد استفاده قرار می گیرند. در این مقاله نگاهی داریم به این تجهیزات و موضوعاتی که برای خرید و استفاده از آن‌ها باید در نظر بگیرید.

اسلایدر بهتر است یا گیمبال؟

احتمالاً وقتی موضوع تجهیزات حرکتی یا اسلایدر به میان می‌آید، اولین چیزی که از خودتان می‌پرسید این است که چرا باید به جای گیبمال از اسلایدر استفاده کنیم؟ مثلا چرا باید از اسلایدر موتوری مانند YC Onion Hot dog 80cm Motorized Slider استفاده کنیم، وقتی گزینه های دیگری مانند گیمبال Zhiyun-Tech WEEBILL-S (کوچک‌تر، سبک‌تر با 10 برابر قابلیت حرکت بیشتر) وجود دارند؟
 
واقعیت این است که هر دوی این ابزار‌ها در گروه ابزار‌های حرکتی فیلمبرداری قرار می‌گیرند، اما باهم متفاوت هستند. برخی از مهمترین تفاوت های این دو ابزار عبارت هستند از:

تفاوت فاصله حرکتی مهم‌ترین

اسلایدر‌ها اندازه‌های مختلفی دارند. ریل آن‌ها از نیم متر تا تقریباً 2 متر طول دارد و این حداکثر میزان حرکت دوربین را تعیین می‌کند؛ بنابراین بیشتر برای ایجاد حرکت‌های آرام دوربین است و نه برای دنبال کردن سوژه و از این لحاظ کاربرد گیمبال‌ها بیشتر است. گیمبال ها می‌توانند وقتی سوژه در صحنه (در جهات مختلف) حرکت می‌کند، به راحتی به دنبال آن حرکت کنند.

استفاده از لنز‌های بلند

موضوع لنز در هنگام استفاده از اسلایدر و گیمبال تأثیر فوق‌العاده‌ای روی نمای حرکتی آن‌ها دارد.
اگرچه می‌توانید با استفاده از یک موتور Follow Focus روی گیمبال (برای دنبال کردن فوکوس که برخی آن را به اشتباه فولو فوکوس می‌نامند) فوکوس روی سوژه را در حال حرکت هم دنبال کنید، اما این کار چندان معمول نیست. حداقل برای کارهای عمومی که یک فیلمبردار از گیمبال استفاده می‌کند این کار بسیار سخت و گاهی غیر ممکن است که بتوانید با لنز‌های بند که عمق میدان کمی دارند، فوکوس را روی سوژه نگه دارید.
به همین خاطر هم اغلب فیلمبردارانی که با گیمبال کار می‌کنند ترجیح می‌دهند از لنز‌های واید با دیافراگم بسته استفاده کنند که عمق میدان زیادی داشته باشد و بتوانند در هنگام حرکت همه چیز را در فوکوس نگه دارند.


اما اسلایدرها به شما اجازه می‌دهند که با لنزهای بیشتری کار کنید و در هنگام حرکت‌های رو به جلو یا حرکت‌های ساید، فوکوس را به شکل بهتری کنترل کنید. اگر کمی با آن‌ها تمرین کنید، می‌توانید در هنگام حرکت، به صورت همزمان هم پن و تیلت انجام دهید و هم فوکوس را جابجا کنید؛ این کاری است که گیمبال‌های عمومی که در بازار می‌بینید نمی‌توانند برایتان انجام دهند.
البته گیمبال‌های پیشرفته‌تری مانند DJI Ronin می‌توانند روی حالت دو اپراتور قرار بگیرند که به فیلمبردار دوم اجازه می‌دهد در حین حرکت فیلمبردار اول، مثلاً پنینگ و تیلت انجام دهد. اما ما در این مقایسه به کاربری عمومی این تجهیزات با یک اپراتور می‌پردازیم. ضمن اینکه حرکت آن هم نمی‌تواند به سرعت و دقت حرکت یک هد فیلمبرداری روی یک اسلایدر باشد.

ساختار اسلایدر: مهمترین نکته ای که هنگام خرید باید به آن توجه کنید

اسلایدر هم مانند دیگر تجهیزات حرکتی باید ماندگاری و پایداری زیادی داشته باشد. دو نکته مهم در ساختار آن روی کاربری اسلایدر تأثیر زیادی می‌گذارد؛ نوع فلزی که پایه‌ها و ریل اسلایدر از آن ساخته شده و همچنین بلندی آن. این دو فاکتور، برای پرتابل بودن و میزان حرکت و کادری که می‌توانند به شما بدهند بسیار اهمیت دارند.
 
اسلایدر‌هایی که در بازار می‌بینید معمولاً یکی از این چهار نوع هستند: آلومینیومی، آهنی، فیبر کربن یا ترکیبی از آهن و آلومینیوم. این اسلایدر‌ها حتی اگر دارای اندازه یکسان باشند، تفاوت وزن خیلی زیادی دارند. برای فیلمسازی می‌توانید از یک اسلایدر 5 کیلویی یا بزرگ‌تر هم استفاده کنید. چون به‌هرحال در یک موقعیت هستید و احتمالاً چندین دستیار دارید. اما مثلاً برای ضبط تایم لپس در طبیعت، پیشنهاد می‌کنیم از یک اسلایدر فیبر کربنی استفاده کنید. قطعاً نمی‌خواهید هر کدام از ریل‌های اسلایدرتان، هم وزن کل دوربین و لنز‌هایتان باشد!
به عنوان مثال اسلایدر Rhino Core Tracking Slider که یکی از مشهورترین اسلایدر‌ها برای کار‌های طبیعت است، فقط 1.6 کیلوگرم وزن دارد، یعنی چیزی هم وزن یک دوربین Canon 5D Mark III، اما با همین وزن کم می‌تواند تا 6 کیلوگرم وزن را تحمل کند. یعنی علاوه بر یک دوربین فول فریم DSLR و لنز بلند روی آن، می‌تواند حتی یک دوربین فیلمبرداری سنگین را هم حمل کند.
اسلایدر YC Onion Hot dog امکان تحمل 10 کیلوگرم وزن را دارد. اسلایدر‌های بزرگ‌تری هم هستند که توانایی حمل 35 کیلوگرم یا بیشتر را دارند که معمولاً در پروژه‌های سینمایی و دوربین‌های خیلی سنگین و تجهیزات روی آن‌ها استفاده می‌شوند.

اندازه اسلایدر ، محدودیت فاصله حرکت

اگر به صفحه اسلایدر ها در وب‌سایت نورنگار سری بزنید، اسلایدر‌هایی را می‌بینید که فقط 30 سانتی متر طول دارند! مسلماً هرچقدر اسلایدر بلند‌تر باشد، محدوده حرکتی بیشتری در اختیارتان می‌گذارند، اما یک محدودیت هم برایتان ایجاد می‌کنند: قرار گرفتن روی یک سه پایه!

 
در اسلایدر‌های بلند، معمولاً در هر دو سر اسلایدر یک پیچ استاندارد سه پایه می‌بینید که در صورت نیاز بتوانید آن را روی دو سه پایه وصل کنید. اما طبیعتاً کارکردن با یک سه پایه بسیار راحت‌تر است و به همین دلیل هم اغلب فیلمبرداران ترجیح می‌دهند تا اسلایدر را از مانت وسط آن، روی یک سه پایه قرار دهند.
مشکل اینجاست که اگر وزن تجهیزاتتان زیاد باشد، وقتی دوربین به یکی از دو انتهای اسلایدر نزدیک می‌شود، امکان واژگون شدن آن وجود دارد. اسلایدر‌های کوچک بسیار سبک‌تر هستند و معمولاً برای فیلمبرداری تبلیغاتی از محصولات کوچک بسیار کاربرد دارند.

حرکت دستی یا حرکت خودکار

چیزی که به نظر می‌رسد این است که کارکردن با اسلایدر‌ها خیلی راحت است. شما دوربین را روی اسلایدر قرار می‌دهید، روشن می‌کنید، ضبط را شروع می‌کنید!

 

اما به همین سادگی‌ها هم نیست؛ اینکه حرکت چقدر نرم آغاز شود یا چقدر نرم به پایان برسد، کادر نهایی کجاست، با چه سرعتی باید به آن کادر برسید (خصوصاً در زمانی که فیلمنامه دارید و بر اساس فیلمنامه کار می‌کنید) بسیار اهمیت دارد.

 
اما خیلی وقت‌ها آن‌قدر حرکت‌ها زمان‌بر است که عملاً نمی‌توان با دست این کار را انجام داد. به‌عنوان‌مثال در فیلم‌برداری تایم لپس، گاهی اوقات زمان طی شدن طول اسلایدر به یک روز کامل می‌رسد. یعنی صبح، دوربین در یک انتهای اسلایدر است و شب به انتهای دیگر می‌رسد. در چنین مواردی می‌توانید از اسلایدرهای موتوری استفاده کنید. این اسلایدر‌ها دارای یک موتور کششی هستند که می‌توانید مقدار و سرعت حرکت را روی آن تنظیم کنید و اجازه دهید تا دوربین با استفاده از این موتور حرکت کند.

زاویه دید لنز روی حرکت مؤثر است

لنز‌های واید، حرکت ساید (از جهت کنار) بسیار ملایمی دارند و بیشتر برای ویدئو‌های تایم لپس استفاده می‌شوند. درحالی‌که لنز‌های تله فوتو، بیشتر جابه‌جایی کادر را به نمایش می‌گذارند و کنترل کردن کادر ابتدایی و انتهایی در آن‌ها بسیار مهم است.
   
اگر برای ضبط ویدئو‌های تبلیغاتی از محصولات مختلف به صحنه‌های حرکتی نیاز دارید، احتمالاً یک لنز استاندارد 50mm با یک اسلایدر کوچک 30 سانتی‌متری هم برایتان کافی خواهد بود. اما برای صحنه‌های باز به اسلایدر‌های بالای 1 متری نیاز دارید و بهتر است از لنز‌های تله فوتو بالای 70mm استفاده کنید که حرکت را به‌خوبی به شما نشان دهد.


اگر لازم است حرکت‌های طولانی داشته باشید، شاید مجبور به استفاده از سه‌پایه‌های سینمایی، ریل و پایه‌های دالی شوید که بتوانید مثلاً با یک لنز واید، نمای حرکتی بیشتر از چند متر را به نمایش بگذارید. اما به‌عنوان یک قانون کلی هرچقدر لنز بلند‌تری به کار بگیرید، کادر شما حرکت بیشتری به نمایش می‌گذارد.
با یک جستجوی ساده در یوتیوب می‌توانید ترفند‌های زیادی برای کار با اسلایدر پیدا کنید و همچنین حرکت‌های جالبی را از فیلم‌برداران حرفه‌ای و نحوه کار با اسلایدر ببینید.