پلانتین چیست؟
پس متوجه میشویم که تفاوت پلاتنین با موز در شیوهٔ استفاده کردن از آن است. پلانتین برای طبخ غذا بکار برده میشود و کمتر بهصورت خام مصرف میشود.بهترین شرایط برای پرورش درختهای پلانتین آبوهوای مرطوب و استوایی است. میوهدادن درخت پلانتین منحصر به فصل خاصی نیست؛ این میوه در تمام طول سال قابل کاشت و برداشت است. به همین دلیل، در کشورهای درحالتوسعه منبع غذایی ارزشمندی محسوب میشود. در هر نقطه از جهان میتوان کشوری را پیدا کرد که میوه پلانتین را کشت کند. این میوه در بین مواد خوراکی مردم جهان، ازلحاظ اهمیت، رتبه دهم را دارد.
پلانتین بیشتر بهعنوان یکی از ترکیبات غذایی استفاده میشود، چیزی شبیه سیبزمینی. همچنین پلانتین در مقایسه با موز بزرگتر و سفتتر است. تنها تفاوت اینکه کربوهیدرات موجود در پلانتین بیشتر متشکل از نشاسته است؛ حالآنکه در موز کربوهیدرات بیشتر متشکل از شکر است.
تاریخچه پلانتین
تاریخچه پلانتین به ۲۵۰۰ سال پیش برمیگردد. تاریخنگاریهای دوران یونان باستان درباره سفر اسکندر مقدونی به هند، به این میوه اشاره میکند. لینو، گیاهشناس سوئدی، در قرن هجدهم خانوادهٔ موز و پلانتین را نامگذاری کرد. لینو در ابتدا به پلانتین نامِ "پارادایزیاکو" داد؛ چون معتقد بود که این درخت متعلق به بهشت است.درختهای پلانتین و موز، در اصل، بومیِ جزیرههای جنوبشرقی آسیا محسوب می شود، و بهمرور، کاشت آنها در دیگر نقاط جهان نیز متداول شد. امروزه در بیشتر مناطق استوایی جهان این گیاه یافت میشود. در حال حاضر، تولیدکنندگان اصلی پلانتین برخی کشورهای آفریقایی مثل اوگاندا، رواندا، غنا و نیجریه هستند.
ارزش غذایی پلانتین
در نظر داشته باشید که پلانتین را قبل از مصرف میپزند. این پختن، ارزش غذایی آن را تحتتأثیر قرار میدهد؛ بهعبارتدیگر ارزش غذایی پلانتین خام با پلانتین پختهشده فرق دارد است.
خواص پلانتین چیست؟
پلانتین سرشار از کربوهیدرات است و چربی کمی دارد؛ دارای خواص زیادی بوده، و مادهٔ مضر یا سمی بخصوصی نیز در آن وجود ندارد. پلاتین منبع غنی از پتاسیم: پتاسیم سومین ماده مغذی است که بهطور طبیعی در بدن یافت میشود و در حالت عادی زیاد است؛ اما کمبود میتواند عملکرد برخی اندامها را مختل کند. میزان پتاسیم موجود در یک فنجان پلانتین پختهشده ۹۱۳ میلیگرم است. این میزان ۲۰ درصد پتاسیم موردنیاز روزانه بدن را تأمین میکند. یکی از خواص پتاسیم خنثیکردن اثر سدیم در بدن است؛ پس پتاسیم موجود در بدن، نقش عمدهای در تنظیم فشارخون ایفا میکند. پس مصرف پلانتین نوعی راهکار درمانیِ طبیعی برای فشارخون بالا است.
جذب کافی پتاسیم سبب استحکام استخوانها و انقباض بهتر عضلات هم میشود. در نتیجۀ انقباض بهتر عضلات، امکان عملکرد بهتر عضلانی و گوارشی را فراهم میکند. همچنین میتواند به تنظیم ضربان قلب کمک کرده و از سکته مغزی، پوکی استخوان و نارسایی کلیهها پیشگیری کند.
پلانتین کمک به عملکرد بهتر دستگاه گوارش میکند: فیبر بر عملکرد دستگاه گوارش و متعادل نگهداشتن آن بسیار مؤثر است. پلانتین با فیبر بالایی که دارد، اگر در کنار دیگر ترکیبات غذایی مصرف شود، فرایند جذب و هضم آن را بهتر میکند. پس مصرف پلانتین راهکاری مؤثر برای درمان یبوست، و کاهش درد و ناراحتی ناشی از بواسیر است. جذب فیبر باعث میشود تا احساس سیری را طولانیتر کند. به همین دلیل، افرادی که از چاقی یا اضافهوزن رنج میبرند، میتوانند از پلاتین در رژیم غذایی خود استفاده کنند.
فیبر محلول همچنین سبب پایینآمدن سطح کلسترول و فشارخون میشود؛ و خطر ابتلا به نارسایی قلبی را کاهش میدهد. از دیگر خواص فیبر میتوان به تنظیم و تثبیت سطح قند خون اشاره نمود.
تعداد رادیکالهای آزاد مضر را کاهش میدهد: رادیکالهای آزاد هنگام تجزیه مواد خوراکی در بدن، تولید میشوند. از زیانهای رادیکال آزاد بر بدن میتوان به پیری زودرس، سرطان و افزایش خطر بروز برخی اختلالها نام برد.
همانطور که میدانید، ویتامین C آنتیاکسیدانی است که از بدن در برابر این رادیکالها دفاع میکند این ویتامین نقش بسزایی در رشد و ترمیم بافتهای آسیبدیده در تمام قسمتهای بدن دارد. ویتامین C یکی از ترکیبات موردنیاز برای شکلگیری پروتئینی است که باعث ایجاد و ترمیم پوست، تاندونها، رباطها و رگها میشود. این ویتامین به تقویت و تثبیت غضروف، تقویت استخوان و دندانها هم کمک میکند.
عملکرد بهتر دستگاه ایمنی: مصرف پلانتین بهعنوان میانوعده برای تقویت عملکرد دستگاه ایمنی بسیار مناسب است. ویتامین A موجود در پلانتین نیز در کنار ویتامین C به تقویت دستگاه ایمنی کمک کرده و از بدن در مقابل بسیاری از بیماریها محافظت میکند.
ویتامین A نقش بسزایی در رشد سلولهای پوست و سلامت آن ایفا میکند. حضور آن برای التیامیافتن زخمها هم مهم و حیاتی است. ریشه آلرژی و حساسیت در درجهٔ اول واکنش بیشازحد سلولهای بدن به برخی مواد خوراکی است. این واکنش آلرژیک موجب التهاب میشود. جذب کافی ویتامین A تأثیر رادیکالهای آزاد را خنثی و از التهاب ناشی از این واکنش جلوگیری میکند، همچنین ویتامین A برای سلامت چشم و بینایی مفید است.
عملکرد بهتر مغز: ویتامین B6 یا پیریدوکسین تعدادی از انتقالدهندههای عصبی را تولید میکند که وظیفه منتقلکردن اطلاعات، از یک سلول به سلول دیگر را دارند. خواص ویتامین B6 ، کمک به ترشح و تولید هورمونهای سروتونین و نوراپینفرین (نورآدرنالین) است که باعث بهترشدن خلقوخو میشوند، همچنین کمک به ترشح و تولید هورمون ملاتونین که باعث تنظیم ساعت بیولوژیک بدن میشود.
خواص دیگر ویتامین B6، کنترل سطح هموسیستئین است: اسیدآمینهای که در بروز نارسایی قلبی و آسیبرساندن به دستگاه عصبی نقش دارد. ویتامین B6 موجود در پلانتین یکی از ۸ ویتامین گروه B است. این ویتامین به سوختوساز بهتر چربی و بهطورکلی تبدیل غذا به انرژی در بدن هم کمک میکند. ویتامین B6، همانند ویتامین A برای سلامت چشم مفید است و از بروز اختلالهایی مثل تباهی لکهزرد چشم جلوگیری میکند.
پلانتین منبع غنی از منیزیم: وجود منیزیم در مواد خوراکی به سلامت بدن کمک میکند؛ مانند تنظیم فشارخون و پیشگیری از بروز پوکی استخوان. منیزیم به جذب بهتر و بیشتر کلسیم کمک کرده و باعث پیشگیری از پوکی استخوان میشود،
بهعلاوه با بهبود سوختوساز کربوهیدرات و تنظیم انسولین به کنترل میزان قند خون، و کاهش خطر بروز دیابت نوع ۲ هم کمک میکند. وجود منیزیم در مواد غذایی باعث تخفیف علائمی چون سردردهای میگرنی، بیخوابی، افسردگی و دیگر اختلالات عصبی میشود.
انواع پلانتین چیست؟
پلانتین شباهت زیادی با موز دارد و معمولاً با آن اشتباه گرفته میشود. کشورهایی مثل اوگاندا، کلمبیا و کامرون، بهخوبی از فرق بین ایندو میوه آگاهی دارند. پلانتین، در مقایسه با موز، نشاسته بیشتر و شکر کمتری دارد؛ به این دلیل، میتوان از آن برای پخت انواع غذاها استفاده کرد.
- پلانتین سبز: در این حالت قسمت داخلی پلانتین تا حدودی سفت است و برای جداکردن پوست آن به چاقو احتیاج میشود. پلانتین سبز، مثل سیبزمینی سرشار از نشاسته است و زیاد هم شیرین نیست. این نوع برای درستکردن چیپس پلانتین مناسب است.
- پلانتین زرد: در این مرحله پلانتین کمی شیرینتر و رسیدهتر است. از این نوع برای درستکردن پلانتین سرخشده استفاده مینمایند.
- پلانتین سیاه: وقتی پوست پلانتین سیاه میشود، هنوز هم قابلخوردن است. پلانتین در این مرحله به شیرینترین و رسیدهترین حالت خود رسیده است و معمولاً از این نوع پلانتین برای تهیه دسر استفاده میشود.
روشهای مصرف پلانتین چیست؟
پلانتین را میتوان به روشهای مختلف مصرف کرد:- پختن، کبابکردن یا سرخکردن
- سرخکردن پلانتین مثل سیبزمینی و مصرف آن بهعنوان میانوعده
- تکهکردن به قطعات کوچک یا تهیهٔ پوره و استفاده در سوپ یا خورش
- بخارپزکردن برای نوزادان و سالمندان
- استفاده از پلانتین برای درستکردن ادویهٔ کاری
- خشککردن و تهیه آرد از آن؛ میتوان این آرد را با شیر ترکیب کرد و به نوزادان داد
تفاوت موز با پلانتین چیست؟
اولیه تفاوت پلانتین با موز در طعم آنها است، طعم پلانتین با موز فرق دارد. موزهای زردرنگی که همه میشناسیم، شیرین و خوشمزه است و مانند دیگر میوهها وقتی میرسند، بیآنکه کار بخصوصی رویشان انجام دهیم، مصرف میکنیم.اما از پلانتین بیشتر بهعنوان یکی از ترکیبات غذایی استفاده میشود، چیزی شبیه سیبزمینی. همچنین پلانتین در مقایسه با موز بزرگتر و سفتتر است. تنها تفاوت اینکه کربوهیدرات موجود در پلانتین بیشتر متشکل از نشاسته است؛ حالآنکه در موز کربوهیدرات بیشتر متشکل از شکر است.
در مورد رنگ آنهم پلانتین وقتی رسیده شود، تا حدودی زردرنگ میشود. در این زمان، امکان اشتباهگرفتن آن با موز از همیشه بیشتر میشود.
شباهتهای موز با پلانتین چیست؟
هردوی این میوهها در یک گروه طبقهبندی میشوند زیرا ازنظر شکل ظاهری بسیار به یکدیگر شبیهاند. همچنین ازلحاظ مواد مغذی موجود نیز تا حدود زیادی باهم شباهت دارند، و هر دو سرشار از مهمترین مواد مغذی هستند، مانند پتاسیم، منیزیم، ویتامین C، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی. از شباهتهایشان میتوان به کالری موجود در ایندو اشاره کرد که معادل باهم هستند. هیچکدام هم منبعی غنی از چربی یا پروتئین به شمار نمیروند.موز سالمتر است یا پلانتین؟
نمیشود برتری و مفید بودن یکی را با دیگری مقایسه کرد. هردوی این میوهها مواد مغذی زیادی دارند و برای سلامتی مفید هستند.فقط اگر راجع به سطح قند خون نگرانید، مراقب استفاده از این دو میوه باشید. هم پلانتین و هم موز، حاوی کربوهیدرات هستند. این ماده در افزایش سطح قند خون نقش دارد پس کسانی که قند خون بالایی دارند از خوردن این میوه اجتناب کنند.
