داشتن پوستی خشک ممکن است زنگ خطری در بروز برخی از بیماری های جدی باشد، ولی به‌طور معمول خشکی پوست یک اختلال پوستی شایع است. خشکی پوست در اثر کمبود آب در سطحی ترین لایه پوست(اپیدرم) به وجود می آید که این اختلال در زنان و مردان یکسان است ولی افراد مسن پوستشان خشک‌تر است، زیرا تولید چربی در پوست با بالا رفتن سن کاهش پیدا می کند.

خشکی پوست  ممکن است در اثر رطوبت موجود در هوا و رژیم غذایی نیز به وجود آید. برای بعضی ها ممکن است خشکی گذرا و موقت باشد ولی برخی از افراد ممکن است، به‌طور مزمن و دائمی دچار خشکی پوست باشند. البته همان‌طور که قبلاً هم ذکر کردیم آب و هوا و شغل نیز می تواند بر میزان خشکی پوست بی افزایند. گاهی نیز خشک شدن پوست عارضه جانبی برخی از داروها است.

علت خشکی پوست

لایه سطحی پوست یا اپیدرم شامل چربی و پروتئین است، چربی اپیدرم از کمبود آب در سطح پوست جلوگیری کرده و از پوست محافظت می کند. با خشک شدن پوست، این اندام حساس تر و مستعد ابتلا به بثورات و خارش می شود. برای خشک شدن پوست هیچ دلیل خاصی وجود ندارد. ولی این علل را می توان به دو دسته خارجی و داخلی طبقه بندی کرد. البته علت اصلی و شایع این اختلال، عوامل خارجی است و ساده ترین درمان را دارند.

عوامل خارجی خشکی پوست

- هوای سرد و رطوبت کم به خصوص در زمستان
- استفاده از وسایل گرمایشی( شوفاژ که باعث به خشکی هوای منزل می شود)

سایر عوامل خارجی خشکی پوست

- شستن بیش از حد پوست با صابون های قوی(صابون یک امولسیفایر است و روغن روی پوست را به طور کلی پاک می کند و آن را بیشتر پوسته پوسته می کند. ضمن این که استفاده بیش از حد از صابون فرآیند خشکی پوست تشدید می کند.)

- استفاده بیش از حد از مواد ضد عفونی کننده و پاک کننده حاوی الکل      

- استفاده از آب داغ در هنگام استحمام(اگرچه حمام کردن باعث وارد شدن آب به پوست می شود، اما زموقتی با آب داغ حمام کنید به فرآیند خشکی پوست کمک می کنید. چون آب داغ، نه تنها آبی که وارد شده بلکه آب داخل پوست نیز تبخیر می شود.)

در مواقع دیگر مصرف برخی از داروها باعث خشکی پوست خواهد شد. داروهایی که برای درمان فشار خون بالا، کلسترول بالا، آلرژی ها و آکنه هستند، این دست داروها می باشند. گاهی اوقات خشکی پوست نشان دهنده وضعیت داخلی بدن است، مثلا؛ با بالا رفتن سن، پوست بیشتر در معرض خشکی قرار می‌گیرد. علاوه بر این، اگزما، پسوریازیس، دیابت، کم کاری تیروئید و سوء تغذیه همگی با خشکی پوست همراه هستند.

اگر این خشکی بدون درمان رها شود ممکن است عوارضی مانند:
- اگزما
- عفونت های باکتریایی ثانویه
- سلولیت
- تغییر رنگ پوست

عوامل داخلی  خشکی پوست

- سلامت کلی بدن
- سن
- ژنتیک
- سابقه خانوادگی
- سابقه شخصی سایر بیماری ها مانند درماتیت آتوپیک

افرادی که دارای بیماری های تیروئیدی هستند بیشتر در معرض خشکی پوست قرار دارند.

خشکی پوست زمانی اتفاق می‌افتد که پوست شما، رطوبت یا چربی کافی ندارد. خشکی پوست ممکن است هر زمان از سال و برای هر فردی اتفاق بیفتد. ممکن است در هر شرایطی پوست دچار خشکی شود مثلا در سفر، اقامت در مناطقی با آب‌وهوای خشک، تماس با کلر در استخرهای شنا، قرار گرفتن بیش‌ازحد در معرض تابش آفتاب.

خشکی پوست گاهی بسیار حاد است و باعث ایجاد خراشی پوستی می شود. پوست خراشیده، ورود باکتری به بدن را آسان می نماید و عفونت ایجاد می شود. از نشانه های عفونت پوست:
- قرمزی
- حرارت
- چرک
- تاول
- جوش یا بثورات پوستی
- جوش‌ چرکی
- تب

علائم و نشانه های خشکی پوست

از علائم شایع در خشکی پوست عارضه خارش است، کسانی که پوست خشکی دارند قسمت هایی از پوستشان خشن، خشک و قرمز و همچنین با خارش همراه است.  احساس خارش ممکن است شدت خشکی را بدتر کرده، به این ترتیب، شخص در پاسخ به احساس خارش، خراش روی بدن ایجاد می‌کند و این خراش، خارش را تشدید می کند.

در صورتی که خشکی شدید باشد پوست دچار ترک خوردگی می شود، در برخی از نواحی بدن این عارضه بیشتر بوجود می آید. این نواحی شامل:
- بازوها
- دست ها
- پا
- شکم
-مناطقی که اصطکاک دارند مانند مچ و کف پا

چه بیماری هایی باعث خشکی پوست

خشکی پوست ممکن است به علت بیماری های ژنتیکی به وجود آید، شایع ترین نوع این بیماری، باعث پوسته پوسته شدن جلوی پا می‌شود، ولی این پوسته پوسته شدن ناشی از خشکی پوست نبوده، بلکه از ریزش سلول‌های قدیمی پوست ناشی می شود و این بیماری ارثی است.  خشکی پوست در "درماتیت آتوپیک" که به نظر ژنتیکی می رسد نیز بسیار دیده شده است.

بعضی از تغییرات فیزیولوژیکی و بیماری ها نیز موجب خشکی پوست می شوند. شروع خشکی گاهی ناشی از تغییرات پیری یا هورمونی است به‌طور مثال زنان با ورود به دوره یائسگی، تغییراتی هورمونی منجر به خشکی پوست را تجربه می کنند. در بعضی موارد، افرادی که دارای بیماری هایی مانند کم کاری تیروئید، دیابت یا سوء تغذیه به علت کمبود ویتامین Aموجود در بدن به عارضه خشکی پوست مبتلا می شوند.

- کم کاری تیروئید
- دیابت
- سوء تغذیه
- درماتیت آتوپیک
-  بعضی داروها مثل دیورتیک ها، ضد اسپاسم ها، آنتی هیستامین ها

عوارض احتمالی خشکی پوست

عوارض گاه به گاه خشکی پوست و خارش، عفونت باکتریایی ثانویه است. عفونت ممکن است خفیف وصورت خود به خود رفع شود یا گاهی شدیدتر شود و نیاز به درمان با آنتی بیوتیک باشد. خارش شدید منجر به تکرار خارش شده و چرخه خارش_خراش را ایجاد می کند. خارش پوستی مکرر در یک منطقه، ممکن است منجر به یکی از دو وضعیت موضعی مزمن پوستی به نام لیکن سیمپلکس مزمن (LSC) و خارش ندولار شود.

دیگر علائم خشکی پوست

- پوسته‌پوسته شدن
- بلند شدن پوست
- قرمزی پوست
- کدر شدن پوست به‌خصوص در افرادی که پوست تیره ای دارند
- پوست خشن با ظاهری شبیه سمباده
- خون‌ریزی

چه بیماری هایی باعث خشکی پوست می شود؟

دلایل زیادی برای خشکی پوست وجود دارد که بعضی از آن‌ها مربوط به بیماری‌های پوستی است، و برخی دیگر به بیماری ها جدی تری مربوط می شود. پوست شما نشان‌دهنده سلامتی شماست. اگر شما پوست خشکی دارید و با استفاده از لوسیون و مرطوب کننده ها نیز همچنان خشک است باید بدانید در قسمتی از بدنتان دچار مشکل هستید.

- خشکی پوست؛ بیماری دیابت
بیماری دیابت می تواند از علائم خشکی پوست باشد، هنگامی که سطح قند بالا باشد، بدن به سرعت مایعی را که باعث هیدراته نگه‌داشتن پوست می‌شود، تخلیه می‌کند.

بیماری دیابت، روند تغذیه بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، چنانچه پوست شما به شدت خشک و آسیب دیده باشد، باکتری هایی که روی گلوکز زنده می‌شوند افزایش می یابند و آلودگی ایجاد می کند.

- خشکی پوست؛ تیروئید کم کار
هورمون های که از غده تیروئید ترشح می‌شوند سبب تحریک فعالیت های بدن شده، زمانی که تحریک کم باشد، باعث می‌شود دیگر فعالیت های بدن نیز کاهش یافته و فرد احساس سرما، خستگی و یا حتی افسردگی داشته باشد. همان‌طور که این هورمون ها بوسیله پوست جذب می‌شوند، تأثیر بسزایی درترمیم سلول ها دارند و نتیجه باعث خشکی بیش از حد پوست خواهد شد.

- خشکی پوست؛ بیماری های کلیوی
داشتن پوست خشک بعد از مصرف داروها، می‌تواند نشان دهنده بیماری‌های کلیوی باشد. زمانی که کلیه قادر به حفظ تعادل بین مواد معدنی و مواد مغذی مورد نیاز برای حفظ زندگی و رشد در خون نباشد، این اتفاق سبب التهاب و خشکی پوست خواهد شد.

افراد مبتلا به بیماری های کلیوی این علائم را بعد از بروز بیماری مشاهده می‌کنند؛ عملکرد کلیه رو به توقف است یا مقدار زیادی از پروتئین از طریق ادرار دفع می‌شود.

- خشکی پوست ؛سرطان پوست
یکی از ترسناک ترین و خطرناک ترین علل خشکی پوست مربوط به سرطان پوست است. اگر فردی در پوست خود زمختی، قرمزی، خشکی، خارش و خونریزی با هرگونه خراشیدگی را مشاهده کرد  به سرطان فلسی سلولی دچار شده است. همچنین"SCC" یکی از شایع ترین سرطان های پوست محسوب شده و دومین سرطان شایع پوستی است. این سرطان به صورت تومور در لایه سطحی پوست است و در هر قسمتی از بدن ایجاد می شود و اگر به زودی درمان نشود به لایه های زیرین پوست نفوذ می کند و درمان آن سخت‌تر خواهد شد.

- خشکی پوست؛ اگزما
هرکس که واژه اگزما را می شنود به یاد قرمزی، خشکی وفلس دار شدن پوست می افتد. پوست ممکن است به هر گونه مصرف غذای آلرژیک و داروهایی واکنش نشان دهد، خشک شود و باعث ایجاد اگزما شود.

ولی کلاً، اگزما ناشی از عوامل محیطی و ژنتیکی است. اگر والدین شما این بیماری را داشته باشند، احتمالاً شما نیز در هنگام تولد این بیماری را خواهید داشت. اما بعضی از عوامل محیطی نیز مانند گرد و غبار، مصرف مواد غذایی نادرست، تغییر هورمون در زنان در دوران بارداری و در دوره قاعدگی نیز در خشک شدن پوست مؤثر است.

پیشگیری از خشکی پوست

برای اینکه از خشکیِ پوست پیشگیری کنیم، باید  هر روز از پوست خود به طور جدی مراقبت‌ نماییم. نکات مهمی که برای مراقبت از پوست خشک و جلوگیری از خشک شدن آن وجود دارد ، این است که باید دقت داشته باشیم که:

- صورت خود را هرروز با آب ولرم و شوینده‌های ملایم شستشو دهیم.
- از محصولات مراقبت پوستی که متناسب با نوع پوست خودتان است، انتخاب کنید.
- از کرم‌های ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بالاتر استفاده کنید تا از پوست خود در مقابل اشعه خورشید مراقبت نمایید.
- بعد از هر استحمام، از لوسیون‌های مخصوص، مرطوب‌کننده استفاده کنید، تا رطوبت پوستتان حفظ شود.
- از وازلین استفاده کنید زیرا برای مرطوب کردن پوست خشک مؤثر است.

برای پیشگیری از خشکی پوست، محیط داخلی خانه را بخصوص در ماه های سرد زمستان(دستگاه بخور در خانه) مرطوب نگه دارید. گاهی نیز کاهش تعداد دفعات استحمام و اجتناب از مصرف صابون های زبر و خشن می تواند مشکل پوستی شما را حل کند.

کاهش تعداد دفعات قرار گرفتن در معرض مواد شوینده(اجتناب کردن از مصرف صابون و مواد شوینده قوی) نیز ممکن است، به بهبود خشکی پوست کمک زیادی کند و استفاده از پاک کننده ها نیز باعث از بین رفتن روغن های طبیعی و چربی پوست می شود.

از موارد دیگر پیشگیری از خشکی پوست، سعی کنید کمتر در معرض مواد سمی  مانند حلال ها قرار بگیرید. حد الامکان سعی کنید از پوشیدن لباس های پشمی اجتناب کرده و استفاده از لباس های پارچه ای، پنبه ای و تهیه شده با الیاف طبیعی باعث می شود که در فصول سرد سال از ابتلا به خشکی پوست پیشگیری شود.

خشکی پوست از مشکلاتی است که در فصل سرما بروز می کند، البته قابل ذکر است که این مشکل برای خیلی ها اجتناب‌ناپذیر است؛ چون در حالت کلی، پوستشان همیشه خشک است، ولی افرادی دیگری نیز هستند که پوستشان در ایام و فصول خاصی خشک می شود و کسانی که دچار خشکی پوست می شوند، برای پیشگیری از خشک شدن پوستشان در تمام فصول سال می توانند با رعایت برخی از نکات کلیدی از ابتلا به این مشکل تا حد زیادی جلوگیری کنند.

- نحوهٔ حمام کردنتان را تغییر دهید!
دوش گرفتن با آب داغ را کنار گذاشته و حتماً با آب ولرم حمام کنید زیرا آب داغ، با از بین بردن چربی ضروری و طبیعی پوست، باعث خشکی پوست می‌شود. همچنین زمان استحمام را کاهش دهید و به ۵ تا ۱۰ دقیقه برسانید این کار نیز به جلوگیری از خشکی پوست کمک زیادی می کند، زیرا قرار گرفتن زیاد در معرض آب، باعث خشکی پوست می‌شود.

نکته مهم دیگر در این خصوص این است که باید اشاره کنیم که بیش از یک بار در روز، دوش نگیرید. حمام کردن زیاد باعث می شود تا پوست خشک‌تان شرایط بدتری پیدا کند.

- صورتتان را با ملایمت بشویید
در هنگام خرید، از خریدن انواع صابون و شوینده‌هایی که دارای محتویات ناملایم مثلاً الکل، رتینوئید و آلفا هیدروکسی اسید هستند، پرهیز کنید. این محتویات غیرضروری، پوست را خشک کرده و باعث تحریک و التهاب پوست می‌شود.

باید خاطر نشان کنیم که در بازار انواع شوینده‌های ملایم و مرطوب کننده بدون رایحه وجود دارد که می‌توانید آن‌ها را امتحان کنید. اگر در شوینده ها این مواد وجود داشته باشد به این معنا است که می توان از این محصول خریداری کرد زیرا این محصولات رطوبت پوست را حفظ کرده و از آسیب به پوست جلوگیری می کند.

- آلکیل پلی گلیکوزید
- پلی‌اتیلن گلیکول
- سورفکتانت‌های سیلیکونی
- لانولین
- پارافین

هنگام مصرف صابون ها و شوینده‌ها روی پوست، باید با ملایمت رفتار کنید. فقط از نوک انگشتان‌تان استفاده کرده و به‌آرامی این مواد را روی صورت پخش کنید. از اسفنج‌ها و لیف‌های ساینده هرگزاستفاده نکنید. هیچ گاه پوست صورت خود را با شدت مالش ندهید چون موجب تحریک پوست می‌شود.

از چندین بار شستن صوت در طول روز خودداری نمایید. همچنین اگر داری پوستی خشک هستید، بهتر است فقط یک بار آن هم هنگام شب‌، صورتتان را بشویید. این کار، پوست شما را بعد از یک روز طولانی، تمیز و آلودگی سطحی آن را حذف می‌کند؛ بدون اینکه چربی ضروری پوستتان از بین ببرد.

حتماً در نظر داشته باشید که به‌طور معمول هر روز اقدام به لایه برداری پوستتان نکنید. این کار می توانید هفته ای یک بار انجام داده زیرا استفاده از لایه بردار ها به‌طور مکرر در ایام هفته باعث می شود که التهابات پوستی ناشی از استفاده بیش از حد از لایه بردارها برروی پوستتان ایجاد شود و به مرور زمان باعث خشکی پوست شود.

- از مرطوب‌کننده استفاده کنید
مرطوب‌کننده‌ای پیدا کنید که برای پوست شما مناسب باشد و مرتب از آن استفاده کنید. به‌خصوص بعد از حمام، استفاده از مرطوب‌کننده را فراموش نکنید. استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده کمک می‌کند که پوست شما رطوبت طبیعی خود را حفظ کند.

مرطوب‌کننده‌ای که برای پوست صورت استفاده می‌کنید، باید بدون رایحه و الکل باشد؛ چون این مواد، باعث ایجاد التهاب در پوست می‌شوند. می‌توانید از مرطوب‌کننده‌هایی استفاده کنید که ضدآفتاب دارند و از این طریق‌ پوست خود را در مقابل اشعهٔ آفتاب حفاظت کنید. دنبال محصولاتی بگردید که توانایی حفظ رطوبت پوست را دارند.

برای اینکه رطوبت ازدست‌رفته‌‌ی پوست را باز گردانید، از مرطوب‌کننده‌های چرب استفاده کنید. این مرطوب‌کننده‌ها حاوی موادی است که پوست شما را هیدراته نگه می‌دارد.

محصولاتی که با وازلین تهیه می‌شوند، برای پوست‌های خشک بهترین انتخاب هستند. این محصولات نسبت‌به کرم‌های عادی، ماندگاری بیشتری دارند و در پیشگیری از تبخیر رطوبت طبیعی پوست، بسیار مؤثرتر هستند.

بالم لب، محصول خوبی برای بازیابی و بهبود ترک‌خوردگی و خشکی لب است. بالم لب باید حاوی پترولیوم، ژله پترولیوم یا روغن‌های معدنی باشد. محصولی بخرید که استفاده از آن‌ها احساس خوبی به شما بدهد و خارش و سوزش ایجاد نکند. در صورت ایجاد خارش و سوزش، از محصول دیگری استفاده کنید.

- لباس گرم بپوشید
قرار گرفتن در معرض هوای سرد، وضعیت پوست‌های خشک را به‌مراتب بدتر می‌کند. در روزهای سرد، حتماً صورت خود را با شال بپوشانید تا از خشک شدن پوست صورت پیشگیری کنید.

از بافت‌ها و پارچه‌های ملایم استفاده کنید و بافت‌های سفت و زبر نخرید. بهتر است این دسته از لباس‌ها، فاقد رنگ‌های شیمیایی و رایحه باشند.

- دستگاه بخور استفاده کنید
رطوبت کم در فضای اطراف، یکی از عوامل ایجاد خشکی پوست است. در اتاق‌هایی که بیشتر زمان خود را در آن‌ها می‌گذرانید، از یک دستگاه بخور برای تأمین رطوبت فضا استفاده کنید. افزودن رطوبت به هوا، مانع از خشک شدن پوست می‌شود. دستگاه بخوری تهیه کنید که به‌راحتی قابل‌ شست‌وشو باشد و باعث تجمع میکروب‌ها نشود.

درمان خشکی پوست

بهترین روش برای درمان خشکی پوست، استفاده از نرم کننده یا ماده ای که مانع از تبخیر آب می شود، است. به خاطر اینکه خشکی پوست اکثراً به دلیل عوامل خارجی ایجاد می شود پس بهترین درمان، درمان موضعی با کرم ها و لوسیون ها است که مشکلات پوستی را کنترل می کنند و معمولا استفاده از این مرطوب کننده باعث بهبود و درمان خشکی پوست خواهد شد. اما باید در نظر داشت که هدف اصلی درمان خشکی پوست چیست؟ توقف خارش،  جلوگیری از کم شدن آب پوست بازگرداندن هیدراتاسیون پوست است.

انواع لوسیون ها عبارتند از:
- لوسیون تافیل
- لوسیون لووتیروئید
- لوسیون کورل

مرطوب کننده های قوی عبارتند از:
- وازلین
- آکوپور
- کرم هیدروکورتیزون 1٪
- کرم تریامسینولون 0.1٪
- کرم فلوسینونید 0.05٪

نکته مهم: کرم های ملایم مانند هیدروکورتیزون باید بر روی صورت، زیرچشم و ناحیه کشاله ران مالیده شود.
نکته مهم: استفاده طولانی مدت از کرم‌های قوی مانند فلوسینونید ممکن است باعث بروز عوارض جدی، از جمله نازک شدن پوست، علائم کشش، و تجزیه پوست شود.

داروهای خوراکی ضد خارش عبارتند از:
- هیدروکسی ایزین
- دیفن هیدرامین

درمان خشکی پوست به روش های خانگی

برای جلوگیری از خشک شدن پوست می توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد و برخی از مشکلات پوستی را نیز می توان به روش های ساده خانگی از بین برد.

روغن زیتون و روغن کرچک
برای از بین بردن خشکی پوست می توان از مخلوط روغن زیتون و کرچک استفاده کرد.

طریقه مصرف:
یک قسمت روغن کرچک را با سه قسمت روغن زیتون مخلوط کرده و بر روی پوست صورت و دیگر قسمت های خشک بدن بمالید و بعد از کمی صبر کردن یک دستمال نرم و تمیز را در آب داغ فرو کرده و روی پوستتان فشار دهید. مراقب باشید که لیف را با فشار به پوستتان نکشید و فقط لیف را روی صورت قرار داده و کمی فشار بدهید. این مراحل را در هفته 2 تا 3 بار انجام دهید تا خشکی پوستتان برطرف شود.

درمان با عسل
عسل یکی از نرم کننده های بسیار خوب برای پوست محسوب می شود، از عسل به عنوان دارویی طبیعی برای از بین بردن خشکی پوست استفاده می شود. همچنین استفاده از عسل به صورت ماسک پوستی نتیجه مطلوبی را در انتها برای پوستتان به همراه خواهد داشت.

طریقه استفاده:
عسل  را به تنهایی به پوستتان بمالید و بعد از گذشت 10 دقیقه آن را بشویید، بعد از استفاده از این ماسک، پوستتان در تمام طول روز نرم و لطیف باقی می ماند و همچنین با مصرف این ماسک خشکی پوست به سرعت رفع می شود. 

روغن بادام و شیر گرم
همان طور که می دانید روغن بادام فواید زیادی برای پوست و زیبایی دارد و همچنین برای رفع خشکی پوست بسیار موثر بوده و اگر این روغن را به همراه شیرگرم شده استفاده کنید، نتیجه مطلوبی را کسب خواهید کرد. مصرف این ماده پوست بدن را بسیار نرم و لطیف می نماید.

طریقه مصرف:
یک لیوان شیر را کمی گرم می کنیم تا شیر ولرم شود سپس نصف قاشق چایخوری روغن بادام را به آن اضافه کنید. این مخلوط را در هنگام شب و قبل از خوابیدن به پوست خود بمالید و بخوابید. این ماده پوستتان را تغذیه کرده و از خشکی پوست جلوگیری می نماید.

ماسک پوست تخم مرغ
این ماسک برای رفع خشکی پوست بسیار مؤثر است، و توصیه می کنیم، که از مخلوط تخم مرغ، روغن زیتون، عسل و کمی گلاب برای رفع خشکی پوست بدنتان حتماً استفاده کنید.

طریقه استفاده:
یک عدد تخم مرغ را با یک قاشق چای‌خوری عسل و همچنین نصف قاشق چای‌خوری روغن زیتون و گلاب مخلوط نمایید.  این ماسک را برای چند دقیقه روی پوست بمالید و بعد از آن را با آب کاملاً ولرم شستشو دهید. از این ماسک در هفته 1 الی 2 بار استفاده کنید تا خشکی پوستتان  به طور کامل رفع شود.

ماسک گلیسیرین و گلاب
این ماسک خانگی از مخلوط گلیسیرین، گلاب و آبلیمو تهیه می شود که برای درمان خشکی پوست بسیار مفید است. این ماسک یک درمان خانگی کامل برای از رفع خشکی پوست محسوب می شود. گلیسیرین به عنوان یک مرطوب کننده عالی و ثابت نگه دارنده رطوبت پوست است.

طریقه استفاده:
یک قاشق غذاخوری گلیسیرین را با یک قاشق غذاخوری گلاب و چند قطره آبلیمو مخلوط کرده، از این ماده به صورت و نواحی خشک بدن مالیده و حدود 15 دقیقه صبر کنید و بعد از آن بشویید. از این ماسک تا درمان کامل خشکی پوست به طور مرتب استفاده کنید و نتیجه دلخواهتان را بگیرید.  

درمان خشکی با روغن نارگیل
روغن نارگیل دارای خواص نرم کنندگی قوی است و این روغن می تواند فضای بین سلول ها پوستی را پر کرده و به همین دلیل باعث می شود که سطح پوست را نرم و صاف شود. اسیدهای چرب اشباع شده طبیعی در نارگیل میتوانند پوست تان را مرطوب و نرم کرده و به رفع خشکی پوست کمک کند.

طریقه استفاده:
برای نرم کردن پوست لازم نیست که روغن نارگیل را با مواد دیگری ترکیب کنید زیرا این روغن برای استفاده روزمره به مقدار زیاد هم به اندازه کافی ملایم و بی خطر است.

زمانی که این روغن را به پوستتان می مالید، روغن نارگیل به آهستگی جذب پوست شده و حتی اگر فردی مبتلا به اگزما و یا پسوریازیس نیز باشد روغن نارگیل میتواند این وضعیت را نیز تسکین دهد. باید اشاره کنیم که استفاده از روغن نارگیل یک درمان بسیار خوب برای خشکی پوست است.

درمان خشکی با روغن بادام
برای خشکی پوست بدن، استفاده از روغن بادام نیز گزینه بسیار مناسبی است برای اینکه روغن بادام منبع بسیار خوبی برای ویتامین E به شمار می‌رود. روغن بادام به عنوان نرم کننده ای عالی برای پوست خشک و زبر به شمار می رود. بخصوص این روغن به دلیل داشتن اثر آنتی اکسیدانی برای پوست بسیار مفید است. این روغن خیلی چرب نبوده و به همین دلیل به آسانی جذب پوست می شود. 

طریقه استفاده:
کمی از روغن بادام خالصی را که تهیه کرده اید، گرم کنید. سپس روغن را به بدن خود مالیده و ماساژ دهید تا خوب جذب بدن شود 30 دقیقه صبر کرده و بعد به حمام بروید و بدنتان را بشویید. بعد از خروج از حمام کمی مرطوب کننده سبک به پوست خود بمالید. برای رفع خشکی پوست روزی یک بار این کار را انجام دهید تا بهترین نتیجه را از روغن بادام کسب کنید.

حتی می توانید  قبل از خواب، یک لیوان شیر گرم را با یک قاشق چای خوری روغن بادام مخلوط کرده و نوش جان کنید. این کار را به یک عادت شبانه تبدیل کرده تا پوست سالم و هم‌چنین خواب راحتی داشته باشید.

برای رفع خشکی پوست از روش‌های دیگری هم می توان استفاده کرد، و خشکی پوست را به‌راحتی در خانه درمان کرد.

می توانید دو یا سه بار در روز برای مرطوب کردن پوستتان از کرم های نرم کننده استفاده کنید. خشکی پوست گاهی با استفاده کردن آب ولرم(به جای آب داغ) در هنگام استحمام و دوری کردن از شستن زیاد پوست  کم کم بهبود پیدا یابد، ولی همان‌طور که می دانید استفاده از آب داغ در حمام باعث می شود تا چربی طبیعی پوست از بین رفته و به مرور زمان پوستتان خشک شود،. پس برای حمام کردن حتماً از آب ولرم استفاده کنید.

در حین شستشوی صورت و بدن از صابون‌ها و شوینده های ملایم که حاوی مرطوب کننده‌اند استفاده کنید. صابون ها و دئودورانت‌هایی که خواص ضد باکتریایی دارند باعث از بین بردن روغن های محافظ پوست می شوند، پس حدالمقدور از این محصولات استفاده نکنید.

مرطوب کننده های حاوی اسید لاکتیک و یا اوره در آبرسانی به پوست مؤثر است. حتماً بعد از حمام از نرم کننده پوست استفاده کنید بهترین زمان برای استفاده از لوسیون های نرم کننده 3 الی 5 دقیقه بعد از خروج از حمام است که در این فرصت بدن هنوز خشک نشده و مرطوب است، و زمانی که بدن رطوبت خود را از دست نداده استفاده از لوسیون باعث می شود که خشکی های عمیق پوستی را نیز درمان کند.

ورزش کنید، تا بدن سالمی داشته باشید، زیرا ورزش کردن باعث بهبود و افزایش گردش خون شده و در نهایت پوستی شاداب و درخشان را به شما هدیه می دهد. همچنین سعی کنید از مصرف لوازم آرایشی، شیمیایی و مضر اجتناب کرده و از مواد گیاهی و محصولات طبیعی استفاده کنید.

سعی کنید در روز 8 لیوان آب بنوشید تا به هیدراته ماندن پوست تان کمک کند. حتی می توانید برای سلامت پوست  و رفع خشکی آن از آب میوه هایی که کمک به رفع خشکی پوست می کند استفاده کنید.

به صورت روزانه ازکرم های مراقبت پوست استفاده کنید زیرا این مرطوب کننده ها تا حد زیادی به رفع خشکی پوست کمک می‌کند و علائم  خشکی پوست را در کمتر از یک هفته از بین می‌برد. پس برای اینکه از درمان خشکی پوست نتیجهٔ دائمی بگیرید، مراقبت‌های روزانه از پوست را همیشه در نظر داشته باشید.

طب سنتی در درمان خشکی پوست

خشکی پوست در طب سنتی؛ در میان افرادی که دارای مزاج‌های "گرم و خشک" و "سرد و خشک" هستند، شایع‌تر است. غلبه سردی و خشکی در این افراد باعث خشکی بیشتر پوست آن‌ها می شود، در نتیجه،ایجاد خارش می کند. ضمن اینکه مصرف خوراکی‌هایی با مزاج‌های "گرم و خشک" و "سرد و خشک" نیز خشکی و خارش پوست را تشدید می کند.

مرکز تنظیم خشکی‌ها در بدن، کبد است. پس با افزایش رطوبت کبد خشکی پوست و خارش‌های آن از بین می‌رود و یا تا حد زیادی تخفیف می یابد. برای افزایش رطوبت کبد و درمان خشکی پوست، در طب سنتی، ماساژ و حجامت انجام می شود. درباره اصول پیشگیری و درمان خشکی پوست در طب سنتی می توان به منظور درمان نقاطی از بدن که دچار خشکی و خارش است را با انواع روغن‌های موضعی مثل روغن زیتون، بادام شیرین یا گل بنفشه ماساژ داد.

این روغن‌ها باعث افزایش رطوبت در سطح پوست شده و استفاده از آن‌ها برای همه گروه‌های سنی مناسب است. باید بدانید که در بیشتر مرطوب‌کننده‌های صنعتی از روغن بادام شیرین استفاده می‌شود و دلیل آن، همان افزایش رطوبت و کاهش خارش‌ ناشی از خشک شدن پوست بدن است.

درمان خشکی پوست با مصرف عرقیجات

عرق کاسنی یا عرق شاه‌تره می‌تواند حرارت کبد را پایین آورده و تا حد زیادی از خشکی و خارش های پوستی جلوگیری نماید. مصرف این دو عرق در افرادی که مزاجی گرم و خشک دارند، به سرعت رطوبت کبد را افزایش میدهد

افرادی که دارای مزاج سرد و خشک هستند، می‌توانند از عرق کاسنی و شاه‌تره برای رفع خارش‌های پوستی استفاده کرده ولی در کنار مصرف این د عرق باید خوراکی‌های دیگری مثل روغن زیتون و عسل بخورند.

درنهایت باید به این نکته هم اشاره کنم که بهترین راه درمان سنتی خشکی و خارش پوست، در مواردی که به این درمان‌ها جواب نمی‌دهد، انجام حجامت است؛ مخصوصا حجامت کبد به‌وسیله پزشکان طب سنتی یا پزشکانی که دوره‌های طب سنتی را گذرانده‌اند.

درمان خشکی پوست با گیاهان

در درمان خشکی پوست با استفاده از طب سنتی می‌توان به گیاهان و سبزی هایی مانند نعناع، ریحان، بابونه، رزماری، اسفناج و آویشن اشاره کرد، که برای نرم کردن پوست مفید هستند.

- نعناع:  به دلیل داشتن خواص ضد التهابی باعث برطرف شدن خارش و خشکی پوست‌ می شود.
- ریحان: این گیاه برای رفع جوش و لک‌های پوستی موثر بوده و همچنین خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی دارد.
- رزماری: گیاه رزماری دارای خاصیت تقویت‌کنندگی و ضدعفونی‌کنندگی است وجریان خون را در مویرگ‌های خون بهبود می‌بخشد و به همین جهت پوست را تازه کرده و از خشکی آن جلوگیری می کند.

- آویشن: آویشن به گیاه ضدباکتری قوی معروف است، برای مقابله با آکنه و اگزمای عفونی بسیار مفید بوده و مصرف آن در فصل پاییز و زمستان توصیه شده است.
- بابونه: این گیاه با خاصیت ضدقارچی، نرم کنندگی و پاک‌کنندگی یکی از بهترین گیاهان برای مقابله با التهاب و آرام کردن پوست است.

برای درمان خشکی پوست در فصول پاییز و زمستان، مصرف میوه های این فصل کمک زیادی خواهد کرد مثلا خرمالوی رسیده را می توانید به صورت ماسک درمان پوست استفاده کنید، می توانید در ماسک خرمالو یک قاشق روغن زیتون ریخته و آن را به پوستتان بمالید.

اگر به دلیل خشکی پوستتان زانوهای شما ترک خورده است، سطح داخلی یک عدد پوست موز را به زانوهای خود بمالید. پوست موز باعث نرم شدن موضع شده و کم کم ترک ها را از بین می برد.

از عوامل خشکی خشکی پوست، می توان به  سرد شدن هوا اشاره کرد و همچنین خشکی پوست می تواند ارثی و ژنتیکی باشد و عوامل دیگری مانند استفاده از صابون های قوی، میزان رطوبت هوا، تماس بیش از حد پوست با نور خورشید، اختلالات و کم کاری تیروئید، بیماری دیابت و استفاده از داروها مثل دیورتیک ها، ضد اسپاسم ها، آنتی هیستامین ها می توانند در خشک شدن پوست موثر باشند.

عوامل  شایع خشکی پوست بدن

آب و هوا: زندگی در آب و هوای خشک نظیر بیابان و صحراباعث برو ز خشکی پوست می شود.

سن: افراد مسن بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به خشکی پوست قرارمی گیرند. وقتی سن بالا میرود، منافذ پوست روغن طبیعی کمتری تولید کرده، و به همین دلیل خطر ابتلا به خشکی پوست بدن را افزایش می‌یابد.

سابقه پزشکی: اگر در سابقه پزشکی فرد ابتلا به درماتیت تماسی آلرژیک یا اگزما، یا سایر بیماری های حساسیتی وجود داشته باشد، احتمال ابتلای به این بیماری‌ها بیشتر است.

تغییرات فصل: خشکی پوست بدن معمولا در فصول پاییز و زمستان بیشتر است، زیرا در این فصل ها سطح رطوبت هوا کاهش می‌یابد. در ماه های تابستانی، سطح بالای رطوبت می‌تواند از بروز خشکی پوست بدن پیشگیری کند.

عادات حمام رفتن: زیاد حمام رفتن یا استفاده از آب خیلی داغ برای شستشو نیز خطر خشکی پوست بدن را افزایش میدهند.

پوست بدن انسان در اثر کم شدن ترشح چربی بوسیله غدد پوستی خشک می شود، این اتفاق زمانی بوجود می آید که پوست نسبت به عوامل محیطی و بعضی مواد حساس می شود و به دلیل نداشتن رطوبت کافی، حالت سوختگی پیدا می کند. یکی از علائم شدید خشکی پوست، ترک خوردن آن است. از دیگر عوامل خشکی پوست باد، دمای زیاد و شرایط آب و هوایی خشکی و ترک پوست شدیدتر می شود.

رفع خشکی پوست

از کرم های مرطوب کننده استفاده کنید: زیرا کرم مرطوب کننده، مقدار آب سطح خارجی پوست را افزایش می دهد.

زیاد آب بنوشید: افرادی که پوست خشکی دارند روزی 8 لیوان آب بنوشند. این کار باعث می شود آب مورد نیاز بدنشان  تامین شود و رطوبت لازم به پوست برسد.

مراقبت روزانه از پوست:  روزانه 2 بار صبح و عصر پوست خود را تميز و با کرمهای آب رسان، مرطوب كنيد .

شب ها یک نوشیدنی مفید بخورید: یک لیوان شیر را با یک یا دو قاشق چای خوری روغن بادام مخلوط کرده و قبل از خواب بنوشید.

از ماسک‌های مرطوب کننده استفاده کنید: ماسک‌هایی که باعث مرطوب شدن پوست می شوند برای رفع خشکی پوست بسیار موثرند.

از شستن زیاد پوست خودداری کنید:  شست و شوی پوست علاوه بر اینکه آلودگی پوست و مواد آرایشی را از بین می برد، چربی طبیعی پوست را هم که از آن حفاظت می کند، از بین می برد. کرم مرطوب کننده، مقدار آب سطح خارجی پوست را افزایش می دهد، در نتیجه نرم و مرطوب به نظر می آید.

از روغن بچه استفاده کنید: لوسیون های مرطوب کننده مخصوص بزرگسالان اغلب ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند که پوست شما را خشک تر می کنند پس سعی کنید از روغن بچه برای رطوبت دادن به پوست استفاده کنید.

از لایه بردار استفاده کنید: لايه بردارهای ملايم سلولهای مرده پوست را از بین می برد پس برای رفع خشکی پوست از لایه بردارهای ملایم استفاده کنید

از مرطوب کننده های طبیعی استفاده کنید:  قبل از استحمام، مقداری عسل روی پوستتان بمالید وبه مدت 5 تا 10 دقیقه روی پوستتان بماند.عسل یکی از بهترین مرطوب کننده های طبیعی محسوب می شود. مرطوب کننده های طبیعی مانند؛ روغن‌های بدون رنگ ماهی( كوسه) و گليسيرين . روغن کنجد، روغن نارگیل و روغن آووکادو را بعد از حمام به پوستتان بمالید.

حمام شیر بگیرید: یکی از قدیمی ترین روش‌های رطوبت رسانی به پوست استفاده از حمام شیراست.

از ضد آفتابها با SPF مناسب و مرطوب كننده استفاده كنيد: در هنگام خروج از خانه حتما از ضد آفتاب و همچنين كرمهای آرايشی كه رطوبت پوست را حفظ می کند، استفاده كنيد.

کپسول روغن ماهی بخورید: هر روز كپسول يا مايع روغن ماهی كه شامل اسيدهای چرب ضروری و يا روغن دانه كتان هستند استعمال كنيد.

سبزیجات مصرف کنید: روزانه 5 تا 10 بار و يا حداقل با هر وعده غذايی از ميوه ها و سبزيهای تازه استفاده كنيد. مصرف از ميوه هاييی مانند موز و پرتقال برای درمان خشكی پوست بسيار مناسب است .

صابون گیاهی مصرف کنید: صابونی که مصرف می کنید ممکن است در در خشکی پوست شما تاثیرگذار باشد پس بهتر است سراغ خرید صابون های گیاهی بروید چون فاقد هر گونه ترکیبات شیمیایی مضر هستند. از کیسه حمام یا لیف خشک و زبر استفاده نکنید.

در هنگام شستشو از دستکش پلاستیک استفاده کنید: این مواد شیمیایی در خشکی و ایجاد ترک های پوستی دست موثر هستند، بنابراین هنگام کار با این شوینده ها حتما از دستکش های پلاستیکی استفاده کنید.

کراتوز پیلاریس یا عارضه پوست مرغی

از دیگر عوارض خشک بودن پوست عارضه کراتوزپیلاریس است، که این مشکل بیشتر در زنان، کودکان و نوجوانان دیده می شود و باید خاطر نشان کرد که این عارضه با بالا رفتن سن به تدریج از بین می رود. پوست مرغی یک بیماری پوستی است که باعث ایجاد ریزش‌هایی در پوست می شود. البته این جوش های کوچک در واقع سلول های مرده پوست هستند، که معمولا بر روی سینه ها، ران ها، گونه ها یا باسن قرار می گیرد.

عارضه کراتوز پیلاریس(پوست مرغی) مسری نیست و همچنین این عارضه باعث خارش یا ناراحتی های پوستی نمی شود. این مشکل در ماههای سرد سال شدید تر شده و پوست خشک تر می شود و گاهی ممکن است این عارضه در زمان بارداری شدیدتر شود. این بیماری کاملا بی ضرر بوده، و همچنین عارضه پوست مرغی ژنتیکی است و معمولا به صورت طبیعی در سن 30 سالگی این عارضه از بین می رود. 

علائم و نشانه ها

این جوشهای ریز در هر جای بدن که پوست در آن فولیکول های مو دارد ظاهر می شود و از نشانه های بارز پوست مرغی ظاهر آن است که معمولا برروی سینه و ران ها و همچنین ساعد و پایین پاها دیده می شود. همانطور که اشاره کردیم به دلیل اینکه ریزش ها در نقطه ای از پوست که دارای لولیکول های مو است ظاهر می شود بنابر این روی کف پاها و یا کف دست ها این عارضه ایجاد نمی شود.
- جوش های ریز صورتی کم رنگ یا قرمز
- خارش و تحریک پذیری پوست
- خشک شدن پوست در ناحیه ریزش
- احساس زبری و خشن شدن پوست
- ریزش هایی که ممکن است در رنگ های مختلف بسته به جنس پوست (گوشتی، سفید، قرمز، صورتی، قهوه ای یا سیاه) ظاهر شود.
- کراتوز پیلاریس وضعیت پوستی خوش خیم بوده و از کراتین و پروتئین مو بوجود می آید.

اگر شخصی به عارضه پوست مرغی مبتلا باشد باید بداند که کراتین موی بدن فرد در منافذ مسدود شده و مانع باز شدن فولیکول های رشد مو می شود. البته دلیل اصلی ایجاد کراتین درپوست ناشناخته است، ولی این شرایط پوستی به بیماری های ژنتیکی مرتبط است.

در برخی از افراد مشکلات پوست مرغی بیشتر دیده می شود، البته نکته مهمی وجود  دارد، که هر کسی ممکن است به این مشکل پوستی مبتلا شود، ولی این عارضه در کودکان و نوجوانان شایع تر است.

- پوست خشک
- اگزما
- ایشتیوز
- تب یونجه
- ملانوم
- چاقی
- زنان
- کودکان یا نوجوانان

برای عارضه ی کراتوز پیلاریس(پوست مرغی) هیچ درمان شناخته شده ای وجود ندارد. این مشکل با گذشت سن ،خود به خود رفع می شود.برخی از نوع درمان ها ممکن از کمی علائم این عارضه را کاهش دهد ولی عارضه پوست مرغی معمولا به درمان مقاومت نشان می دهد و بهبودی به طور معمول چند ماهی به طول می انجامد.
 

 درمان خانگی، پوست مرغی

- سرکه سیب
- روغن نارگیل

- جوش شیرین
- جو دوسر
- کرم ترش
- نمک اپسوم
- روغن ویتامین E
-  روغن ماهی
- نمک دریایی
- روغن زیتون

کمبود بعضی از ویتامین ها  یا مواد معدنی باعث می شود که پوست به شدت خشک شود:

- کمبود ویتامین A
- کمبود ید
- کمبود ویتامین B2
- ویتامین E
- امگا3
- ویتامین D
- کمبود روی

در نهایت باید بدانید، که برای پیشگیری از آسیب به پوست و مو سعی کنید، از رژیم های غذایی غنی از سیلیس، کلسیم، آهن و روی پیروی کرده تا از ریزش مو و خشکی پوستتان جلوگیری شود.

---