تکنولوژی عمر آثار تاریخی را افزایش میدهد
سید محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، در نخستین همایش و کارگاه بین المللی مستند نگاری پیشرفته درحوزه میراث فرهنگی این مطلب را مطرح ساخت .
او برگزاری این همایش را طلیعهای برای اجرای برنامههایی ازاین دست دانست و تصریح کرد: اگر ما بخواهیم مأموریتهایمان را در این حوزه درست انجام دهیم باید به منظومه علمی جهان پیوسته و از جدیدترین یافتهها بهرهمند شویم .
وی با اشاره به اینکه مستند نگاری روی دیگر حفاظت است گفت: تا قبل ازدوره مدرن تقریبا در تمامی جهان، انسانها چیزهایی را اعم از لباس ، خانه و... برای عمری طولانیتر از عمر خودشان می ساختند که این امر در موزهها مشهود است .
به گفته او، در دهههای اخیر به دلیل تحولاتی که اتفاق افتاده از جمله تکنولوژی، عمر همه چیز کوتاه شده و همه آنچه بشر تولید میکند برای عمری کوتاه تر از عمر مصرف کننده و سازندهاش است.
رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: برخی چیزها هم برای مدت زمان طولانیتر ساخته میشوند نظیر برج ها، پلها و ... از روی ناچاری است و اگر میشد آنها هم طوری ساخته شوند که عمرشان کوتاهتر از مصرف کنندگان باشد حتما این کار را میکردیم.
بهشتی با اشاره به این نکته که ما تنها عمر دست ساختههای زمان خودمان را کوتاه نکردهایم تصریح کرد: بلکه پیشرفتهای تکنولوژی باعث شده عمر همه چیز کوتاه شود بطوریکه ما امروز شاهد این هستیم که آثار تاریخی که در طی سالها توانسته جان سالم به در ببرد در طول عمر ما دچار تغییر و تحول و صدمه بسیار شدهاند.
وی افزود: برای نمونه ازدهه هفتاد تاکنون کتیبه بیستون، تخت جمشید و ... در وضعیت بدتری قرار گرفتهاند که منشأ آن هم عواملی مثل آب و هوا و... است که اینها هم محصول آنچیزی هستند که با پیشرفت تکنولوژی اتفاق افتاده است.
او با اشاره به اینکه این روی بد تکنولوژی است که به آثار فرهنگی، تاریخی و هنری تهدید وحمله کرده گفت: تکنولوژِی یک روی خوب هم دارد امکان می دهد که با کوشش هم عمر آثار را افزایش دهیم و هم اسناد مطمئن و دقیقی تولید کنیم که اگر آثار صدمه دیدند آنها را در اختیار داشته باشیم .
به گفته او در این صورت نسل بعد از ما امکان دستیابی به کیفیتی که این آثار به آنها شهادت میدهند را خواهند داشت .
وی افزود: نیازمندی به علوم و فناوریهای جدید امر مسلمی است که بدنه کارشناسی ما باید از آن استقبال کرده و متقاضی آن باشد.
به گفته بهشتی، در تمامی جهان افرادی که با آثار فرهنگی تاریخی سرو کار دارند محافظه کار میشوند که البته این محافظه کاری خیر خواهانه است ولی از جهتی نیز ممکن است فرصت هایی را از بین ببرد .
او تصریح کرد: نهایتا باید دید شیوههایی را که در حال حاضر به کار میگیریم و یا بهره گیری از فناوریهای جدید امر حفاظت را تضمین میکند.
شروع حفاظت از آثار منقول در موزهها
سید احمد محیط طباطبایی مشاور ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری دیگر سخنران این همایش گفت: بحث حفاظت از آثار منقول در ایران از دل موزههای کشور آغاز شد و اولین مکانی که به این شیوه از رفتار علمی و فرهنگی نیاز داشت و توانست به آن جامه عمل بپوشاند موزهها بودند .
وی به نیابت از جامعه موزه داران کشور با اشاره به اینکه نخستین آزمایشگاه مرمت همزمان با سال 1361در موزه رضا عباسی تشکیل شد تصریح کرد: سالها بعد این آزمایشگاه به آزمایشگاه مرکزی حفاظت ارتقا و در کنار موزه ملی ایران استقرار یافت و توانست به این بخش از نیازهای کشور پاسخ علمی دهد .
او با اشاره به اینکه بعد از جنگ جهانی اول و دوم تخصصی بودن علوم امری بدیهی تلقی میشد افزود: از دهه 70 به بعد شاهد اهمیت علوم میان رشتهای در دنیا بودیم به این ترتیب که دنیای علم و معرفت دریافت که علوم میان رشتهای نیاز امروز است دراین شکل متخصصان میان رشتهای توانستند به نحوی تلفیقی نیازهای علوم مختلف را مرتفع سازند .
قائم مقام ریاست کمیته موزههای ایران (ایکوم ) افزود : این حرکت چند وجهی برای نخستین بار در موزهها شکل گرفت و این تخصص در اختیار سایر رشتههای میراث فرهنگی گذاشته شد .
او گفت: این همایش علمی نیز به منظور بهره گیری از علوم میان رشتهای در حوزه حفاظت از آثار تاریخی –فرهنگی برگزار شده است و امیدواریم بتوانیم دراین حوزه فعالیت های گستردهای داشته باشیم .
درادامه این نشست پرفسور علی اکتسابی رییس لابراتوار مستند سازی و تصویرگری تحلیلی دانشگاه کیوتو –ژاپن، زحمات فعالان میراث فرهنگی در ایران را برای حفظ آثار تاریخی قابل تقدیر دانست .
او افزود: دردنیای امروز با پیشرفت تکنولوژِی همان اندازه که تولید فرهنگ افزایش یافته است متأسفانه تخریب آثار فرهنگی نیز افزایش یافته است .
او با اشاره به اینکه ایران به عنوان یک تمدن بزرگ در سطح جهان مطرح است تصریح کرد: از اینرو باید این اهمیت رادرک کرده و در حفظ آن کوشا باشیم .
نخستین همایش وکارگاه بین المللی مستندنگاری پیشرفته در حوزه میراث فرهنگی توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار میشود.
دانشمندان و کارشناسانی از ایران وکشورهای ژاپن، مالزی، آمریکا، مصر، هنگ کنگ و فیلیپین تجربیات خود را درزمینه مستندنگاری میراث فرهنگی ارایه میدهند.
دیجیتال سازی با وضوح بالا از میراث فرهنگی ،مستندنگاری پیشرفته با استفاده از فتوگرامتری بردکوتاه، تجارت جهانی در زمینه مستندنگاری میراث فرهنگی و آثار باستانی و ایجاد موزههای مجازی برای توسعه صنعت گردشگری ایران از جمله سرفصلهای سخنرانیهای این همایش است.
اسکن دیجیتالی آثار موزهای برای آرشیو، حفاظت و مطالعات تحلیلی، دیجیتال سازی باوضوح بالا برروی بافتهای تاریخی، ثبت علمی میراث جهانی، مستندنگاری اشیا تزئینات و بناهای تاریخی با استفاده از فناوریهای نوین نقشهبرداری برخی از سرفصلهای دیگر سخنرانیهای شرکت کنندگان دراین همایش را تشکیل میدهد.
کارگاه آموزشی مستند نگاری پیشرفته نیز در حاشیه این همایش برگزار میشود.
خبرگزاری میراث فرهنگی
