احساس سرما، سرد شدن دست‌وپا یا حتی لرز خفیف در روزهای نزدیک به قاعدگی برای بعضی افراد اتفاق می‌افتد. این حالت معمولاً نگران‌کننده نیست و می‌تواند با تغییرات طبیعی هورمونی، تغییر دمای پایه بدن، دردهای قاعدگی، خستگی یا در برخی موارد کمبود آهن مرتبط باشد. با این حال، مهم است بدانیم که «احساس سرما در پریود» یک تشخیص پزشکی مستقل نیست و شدت و علت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

چرا ممکن است در دوران پریود احساس سرما کنیم؟

۱. تغییرات طبیعی دمای بدن در چرخه قاعدگی

یکی از مهم‌ترین عوامل، تغییرات هورمونی در طول چرخه است. پس از تخمک‌گذاری، سطح پروژسترون افزایش پیدا می‌کند و دمای مرکزی بدن معمولاً کمی بالاتر می‌رود. مطالعات نشان داده‌اند که دمای مرکزی بدن در فاز لوتئال، یعنی نیمه دوم چرخه پس از تخمک‌گذاری، به‌طور معمول حدود ۰٫۳ تا ۰٫۷ درجه سانتی‌گراد بیشتر از فاز فولیکولی است. با نزدیک شدن به شروع قاعدگی، سطح پروژسترون کاهش پیدا می‌کند و دمای پایه بدن نیز به محدوده پایین‌تر خود برمی‌گردد. این تغییر کوچک برای همه قابل احساس نیست، اما در برخی افراد ممکن است به شکل افزایش حساسیت به سرما، به‌ویژه در روزهای نزدیک به شروع پریود، تجربه شود.

هورمون‌های جنسی فقط روی چرخه تولیدمثل اثر نمی‌گذارند؛ آن‌ها در تنظیم جریان خون پوست، تعریق و پاسخ بدن به گرما و سرما نیز نقش دارند. پروژسترون به‌طور کلی با حفظ گرما و افزایش دمای پایه بدن ارتباط دارد، در حالی که استروژن می‌تواند در فرایند دفع گرما نقش داشته باشد.

۲. دردهای قاعدگی و پروستاگلاندین‌ها

دردهای پریود عمدتاً به دلیل موادی به نام پروستاگلاندین‌ها ایجاد می‌شوند. این مواد باعث انقباض عضلات رحم می‌شوند و سطح آن‌ها در ابتدای قاعدگی بیشتر است؛ به همین دلیل درد معمولاً در روزهای ابتدایی شدیدتر است. کرامپ‌های شدید، تهوع، خستگی یا احساس ناخوشی می‌توانند باعث شوند فرد بیشتر احساس سرما یا لرز کند. با این حال، بهتر است از این موضوع نتیجه نگیریم که پروستاگلاندین‌ها در همه افراد مستقیماً باعث «تب یا لرز پریود» می‌شوند؛ شواهد موجود بیشتر نقش آن‌ها را در ایجاد درد و علائم همراه قاعدگی نشان می‌دهد.

۳. خونریزی شدید و احتمال کمبود آهن

یکی از مواردی که نباید نادیده گرفته شود، خونریزی شدید قاعدگی است. از دست دادن خون به‌صورت مکرر می‌تواند ذخایر آهن بدن را کاهش دهد و در بعضی افراد به کم‌خونی فقر آهن منجر شود. کم‌خونی فقر آهن می‌تواند علائمی مانند خستگی، ضعف، تنگی نفس، تپش قلب، سردرد و احساس سرما ایجاد کند. بنابراین اگر احساس سرما همراه با خستگی قابل‌توجه، رنگ‌پریدگی، ضعف یا سرگیجه است و پریودها نیز بسیار سنگین هستند، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شود.

۴. خستگی، خواب نامناسب و کاهش دریافت مایعات

قاعدگی ممکن است با درد، تغییرات خلقی، اختلال خواب یا کاهش اشتها همراه باشد. وقتی این عوامل در کنار هم قرار می‌گیرند، احساس خستگی و ناخوشی می‌تواند بیشتر شود و فرد حساسیت بیشتری نسبت به سرما پیدا کند. کم‌آبی نیز می‌تواند احساس ضعف و ناخوشی را تشدید کند؛ بنابراین دریافت مایعات کافی در طول روز اهمیت دارد.

برای کاهش احساس سرما در دوران پریود چه کنیم؟

اگر این حالت خفیف و موقتی است، چند اقدام ساده می‌تواند کمک‌کننده باشد:

لباس مناسب بپوشید

استفاده از لباس‌های چندلایه، جوراب گرم و پوشاندن مناسب دست‌وپا می‌تواند احساس راحتی بیشتری ایجاد کند.

کم‌خونی فقر آهن می‌تواند علائمی مانند خستگی، ضعف، تنگی نفس، تپش قلب، سردرد و احساس سرما ایجاد کند. بنابراین اگر احساس سرما همراه با خستگی قابل‌توجه، رنگ‌پریدگی، ضعف یا سرگیجه است و پریودها نیز بسیار سنگین هستند، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شودنوشیدنی گرم انتخاب کنید

نوشیدنی‌های گرم می‌توانند به‌طور موقت احساس گرما و راحتی بیشتری ایجاد کنند. البته نوشیدنی گرم علت اصلی احساس سرما را درمان نمی‌کند.

آب کافی بنوشید

توجه به دریافت مایعات به‌خصوص زمانی که اشتها یا حال عمومی کاهش پیدا کرده است، مهم است.

تغذیه متنوع و حاوی آهن داشته باشید

آهن برای ساخت هموگلوبین و گلبول‌های قرمز ضروری است. منابع غذایی آن شامل گوشت، حبوبات، عدس، لوبیا، مغزها، برخی سبزی‌های برگ‌سبز و غلات غنی‌شده است. مصرف همزمان منابع گیاهی آهن با مواد غذایی حاوی ویتامین C، مانند مرکبات، فلفل دلمه‌ای یا کیوی، می‌تواند به جذب بهتر آهن کمک کند.

نکته مهم: مصرف مکمل آهن بدون نیاز یا آزمایش مناسب توصیه نمی‌شود. اگر احتمال کمبود آهن وجود داشته باشد، پزشک می‌تواند با بررسی علائم و آزمایش خون درباره نیاز به مکمل تصمیم بگیرد.

فعالیت سبک را فراموش نکنید

اگر حال عمومی مناسب است، فعالیت سبک مانند پیاده‌روی می‌تواند به بهبود احساس عمومی بدن کمک کند. اما در صورت ضعف یا درد شدید، استراحت و توجه به علائم بدن اولویت دارد.

آیا «لرز پریود» طبیعی است؟

تا حدی می‌تواند طبیعی باشد، اما اصطلاح «لرز پریود» یک تشخیص پزشکی رسمی نیست. تغییرات دمای بدن در چرخه قاعدگی پدیده‌ای شناخته‌شده است؛ بااین‌حال، احساس سرما یا لرز شدید را نباید همیشه به پریود نسبت داد. اگر لرز همراه با تب واقعی، علائم عفونت، درد شدید یا غیرمعمول، ضعف قابل‌توجه یا بدتر شدن وضعیت عمومی باشد، باید علت دیگری نیز بررسی شود.

خونریزی شدید قاعدگی چه زمانی نیاز به بررسی دارد؟

اگر پریودها به‌طور مداوم بسیار سنگین هستند، زندگی روزمره را مختل می‌کنند یا همراه با خستگی و ضعف قابل‌توجه‌اند، بهتر است با پزشک مشورت شود. خونریزی شدید می‌تواند یکی از عوامل خطر کمبود آهن و کم‌خونی باشد و پزشک ممکن است برای بررسی آن آزمایش خون درخواست کند. همچنین درد شدید یا رو به افزایش قاعدگی، خونریزی بین پریودها یا خونریزی غیرمعمول نیز نیازمند ارزیابی پزشکی است.

آیا احساس سرما در دوران پریود نشانه بارداری است؟

خیر. احساس سرما یا لرز به‌تنهایی نشانه قابل‌اعتمادی برای تشخیص بارداری نیست. علائم اولیه بارداری می‌توانند در افراد مختلف متفاوت باشند و برای تشخیص بارداری، روش‌های معتبر مانند تست بارداری اهمیت دارند. بنابراین نباید صرفاً بر اساس احساس سرما درباره بارداری نتیجه‌گیری کرد.

«آنفلوانزای پریود» چیست؟

اصطلاح Period Flu یا «آنفلوآنزای پریود» در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌شود، اما به معنای ابتلا به ویروس آنفلوآنزا نیست. این اصطلاح معمولاً برای مجموعه‌ای از علائم پیش از پریود یا هنگام آن، مانند خستگی، سردرد، تهوع، درد عضلانی، احساس ناخوشی یا علائم شبیه سرماخوردگی به کار می‌رود. بنابراین نباید هرگونه لرز یا بدن‌درد در زمان قاعدگی را به معنای ابتلا به آنفلوانزا دانست.

جمع‌بندی

احساس سرما در روزهای نزدیک به پریود یا هنگام قاعدگی می‌تواند با تغییرات طبیعی هورمونی و تغییر دمای پایه بدن مرتبط باشد. کاهش پروژسترون در آستانه قاعدگی باعث بازگشت دمای پایه بدن از سطح بالاتر فاز لوتئال می‌شود و برخی افراد ممکن است این تغییر را بیشتر احساس کنند. در کنار این تغییرات، دردهای قاعدگی، خستگی، خواب نامناسب و در صورت خونریزی شدید، کمبود آهن نیز می‌توانند احساس سرما و ضعف را تشدید کنند.

لباس گرم، نوشیدنی گرم، دریافت مایعات کافی، تغذیه متنوع و توجه به منابع غذایی آهن می‌توانند به افزایش راحتی در این روزها کمک کنند. اما اگر احساس سرما شدید، مداوم یا همراه با تب، ضعف قابل‌توجه، تنگی نفس، سرگیجه یا خونریزی شدید باشد، بهتر است علت آن به‌صورت پزشکی بررسی شود.

پرسش‌های متداول

آیا احساس سرما قبل از قاعدگی طبیعی است؟
در برخی افراد بله. تغییرات هورمونی چرخه می‌تواند دمای پایه بدن را تغییر دهد و حساسیت به سرما را افزایش دهد.

آیا پریود می‌تواند باعث لرز شود؟
احساس لرز یا سرما ممکن است همزمان با قاعدگی رخ دهد، اما لرز شدید یا همراه با تب را نباید خودکار به پریود نسبت داد.

آیا خونریزی شدید می‌تواند باعث احساس سرما شود؟
خونریزی شدید و مکرر می‌تواند خطر کمبود آهن و کم‌خونی را افزایش دهد. کم‌خونی فقر آهن نیز می‌تواند با خستگی و احساس سرما همراه باشد.

برای کاهش احساس سرما در پریود چه بخوریم؟
غذاهای متنوع و حاوی آهن مانند حبوبات، عدس، گوشت، مغزها و سبزی‌های برگ‌سبز می‌توانند بخشی از یک رژیم متعادل باشند. همراه کردن منابع گیاهی آهن با منابع ویتامین C نیز به جذب آهن کمک می‌کند.

آیا احساس سرما نشانه بارداری است؟
خیر. احساس سرما به‌تنهایی نشانه قابل‌اعتمادی برای بارداری نیست.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر احساس سرما یا لرز شدید و مداوم است، یا همراه با تب، ضعف شدید، تنگی نفس، سرگیجه، درد غیرمعمول یا خونریزی شدید قاعدگی است، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.