لینکی را برای دوستتان میفرستید و خیال میکنید فقط آدرس یک صفحه را دستبهدست کردهاید؛ غافل از اینکه همان نشانی بهظاهر ساده، ردپایی از شما روی آستانه خانه دیجیتالتان ثبت میکند. این ردپا لزوماً به معنای هک نیست و بیشتر برای سنجش بازدید و تبلیغات هدفمند بهکار میرود. پاک کردنش هم عادتی کوچک است که در پشتی حریم خصوصی را میبندد. در ادامه میبینیم لینک ردیاب چیست و چطور آن را به نشانی ساده تبدیل کنیم.
لینک ردیاب چیست؟
لینک ردیاب همان نشانی معمولی یک وبسایت است که به «انتهای» آن دادههای اضافی برای شناسایی منبع بازدید چسباندهاند. این دادهها معمولاً به مدیران سایت کمک میکنند بفهمند کاربران از کدام در وارد صفحه شدهاند و کدام تبلیغ یا پیام بهتر عمل کرده است.
روی دیگر سکه، نقض خاموش حریم خصوصی شماست؛ چون با هر کلیک بخشی از اطلاعات خود را به شرکتهای تبلیغاتی یا سرویسهای شخص ثالث میسپارید.
سادهترین نشانه لینک ردیاب، پیدا کردن علامت سؤال در نشانی اینترنتی است. در بیشتر موارد هر چیزی که بعد از علامت سؤال میآید، اطلاعات اضافهای است که برای ردیابی شما ساخته شده و نقشی در باز شدن صفحه ندارد.
این ردیابها چطور کار میکنند؟
به محض کلیک روی یک لینک ردیاب، مرورگر کل نشانی را برای سرور سایت میفرستد. ابزارهای تحلیل این پارامترها را میخوانند و بر اساس آن تصویری از مسیر ورود در اختیار مدیر سایت میگذارند. رایجترین پارامترهای ردیابی لینک از نوع UTM هستند و اگر به یک لینک طولانی نگاه کنید، کلماتی مثل منبع، رسانه یا کمپین را به زبان انگلیسی میبینید. برای درک بهتر، یک نمونه را کالبدشکافی میکنیم:
https://example.com/article?utm_source=instagram&utm_medium=social&utm_campaign=summer
بخش اصلی لینک فقط این قسمت است: https://example.com/article
هر چیزی که بعد از علامت سؤال آمده، پارامتر یا داده اضافی نشانی است. در این مثال:
utm_source منبع ورود را مشخص میکند، مانند لینکدین
utm_medium نوع کانال را نشان میدهد، مانند شبکه اجتماعی
utm_campaign نام کمپین تبلیغاتی را ثبت میکند
این اطلاعات شاید برای یک فروشگاه آنلاین صرفاً عدد و رقم باشد، اما وقتی پلتفرمهای تبلیغاتی بزرگ آن را جمع میکنند، حریم خصوصی شما را هدف میگیرد و تعیین میکند در آینده چه تبلیغاتی به شما نشان داده شود.
چگونه لینکهای ردیاب را پاکسازی کنیم؟
برای حذف پارامترهای ردیابی و محافظت از حریم خصوصیتان چند راهکار عملی و ساده وجود دارد که در ادامه آنها را قدمبهقدم بررسی میکنیم.
لینکهای ردیاب گاهی پشت سرویسهای کوتاهکننده لینک پنهان میشوند تا ظاهری عادی داشته باشند و متوجه حضورشان نشوید.
راهکار اول: پاکسازی دستی لینک
سادهترین روش برای پاکسازی لینکهای ردیاب، ویرایش دستی آنهاست:
لینک را در نوار نشانی مرورگر یا یک ویرایشگر متن قرار دهید؛
اولین علامت سؤال را پیدا کنید؛
بخش بعد از علامت سؤال را با دقت بررسی کنید، اگر لینک فقط برای باز کردن یک صفحه معمولی است و پارامتر ضروری ندارد، علامت سؤال و متن بعد از آن را حذف کنید؛
لینک باقیمانده را در مرورگر باز کنید و مطمئن شوید صفحه درست نمایش داده میشود؛
نسخه تمیز لینک را برای دیگران بفرستید.
راهکار دوم: «کپی لینک تمیز» در مرورگر داکداکگو
مرورگر داکداکگو در سیستمعامل iOS قابلیتی به نام «کپی لینک تمیز» (Copy Clean Link) معرفی کرده است. اگر به جای کپی کردن معمولی، لینک را در این مرورگر باز کنید، انگشت خود را روی نوار نشانی نگه دارید و این گزینه را انتخاب کنید، همه پارامترهای ردیابی بهطور خودکار حذف میشوند.
راهکار سوم: پاکسازی خودکار در فایرفاکس
مرورگر فایرفاکس هم قابلیت حذف خودکار پارامترهای ردیابی دارد و کافی است این ویژگی را فعال کنید:
روی منوی سهخط در گوشه صفحه بزنید؛
وارد Settings (تنظیمات) شوید و گزینه Privacy & Security (حریم خصوصی و امنیت) را انتخاب کنید؛
در بخش Enhanced Tracking Protection (محافظت پیشرفته در برابر ردیابی) حالت را روی Strict (سختگیرانه) بگذارید.
فایرفاکس در حالت پیشفرض ردیابها را فقط در وبگردی عادی مسدود میکند. اگر میخواهید در «حالت ناشناس» هم این محافظت فعال باشد:
در نوار نشانی عبارت about:config را وارد کنید؛
عبارت privacy.query_stripping.enabled.pbmode را پیدا کنید و مقدار آن را از False به True تغییر دهید.
راهکار چهارم: افزونههای مرورگر
افزونههایی مانند ClearURLs برخی پارامترهای شناختهشده را هنگام باز کردن لینک حذف میکنند، اما نصب هر افزونهای به معنای افزایش امنیت نیست؛ چون خود افزونه هم به بخشی از فعالیت مرورگر شما دسترسی پیدا میکند. پس از نصب، یک لینک آزمایشی را بررسی کنید تا مطمئن شوید صفحه اصلی همچنان درست باز میشود.
عادتهای ساده برای کاهش ردیابی در مرورگر
برای اینکه دست شرکتهای شخص ثالث را از اطلاعاتتان کوتاه کنید، رعایت این چند اصل کمک میکند:
لینکها را پیش از ارسال بازبینی کنید و پارامترهای تبلیغاتی را از آنها حذف کنید.
روی لینک کوتاهشده، بدون شناخت مقصد کلیک نکنید.
به متن پیغام سایتها برای تأیید کوکیها توجه کنید.
کوکیها و دادههای مرورگر را هرچند وقت یکبار پاک کنید.
حین وبگردی از ابزارهای حفظ حریم خصوصی مانند مرورگر داکداکگو استفاده کنید.
به یاد داشته باشید «حالت ناشناس» شما را در برابر همه روشهای ردیابی نامرئی نمیکند.
در آخر
لینک ردیاب الزاماً بدافزار یا ابزاری برای حمله سایبری نیست، با اینحال پاکسازی آن به حفظ حریم خصوصی ما کمک میکند. دفعه بعد که خواستید لینک مقاله یا محصولی را برای دوستتان بفرستید، پیش از زدن دکمه ارسال با پاک کردن علامت سؤال و متن بعد از آن، چرخه ردیابی را متوقف کنید.
پیام شما به ما