در حال بالا و پایین کردن شبکههای اجتماعی خود هستید و متوجه میشوید یکی از دوستانتان بسیار لاغرتر از چند ماه پیش شده است. همکارتان میگوید که دیگر «اصلاً اشتها ندارد». در گروه دوستانهتان، همه در حال صحبت درباره عکس یک بازیگر معروف هستند و از لاغری مفرط او ابراز نگرانی میکنند. اگر احساس میکنید همه اطرافیانتان به آرامی در حال کوچکتر شدن هستند! اشتباه نمیکنید: بر اساس برخی نظرسنجیها در آمریکا، حدود ۱۱ درصد از بزرگسالان از داروهای جدید کاهش وزن یا همان آمپولهای لاغری استفاده کردهاند یا در حال استفاده از آن هستند و این موج جدید، نگاه مردم را به بدن خودشان تغییر داده است؛ حتی کسانی که هرگز دستشان به این داروها نخورده است!
متخصصان روانشناسی و تصویر بدنی میگویند خلال دهه گذشته، ما پیشرفتهای خوبی در زمینه دیدگاه بیطرفانه به بدن، کاهش نگاه منفی به وزن و درک این موضوع داشتیم که سلامتی بسیار فراتر از یک عدد روی ترازو است. اما در چند سال اخیر، این داروهای جدید کاهش وزن فوقالعاده همهگیر شدهاند و همراه با آنها، یک وسواس قدیمی نسبت به لاغریِ مفرط دوباره به جامعه بازگشته است.
یادآوری میشود که این داروها به کاهش قند خون و کم شدن اشتها کمک کرده و باعث میشوند کمتر غذا بخورید. این داروها بهویژه برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، سندروم تخمدان پلیکیستیک، چاقی مفرط و سایر مشکلات متابولیک میتوانند نجاتبخش و تغییردهنده زندگی باشند.
پزشکان تأکید میکنند مشکل، خودِ دارو نیست؛ بلکه مشکل از زمانی شروع میشود که یک درمان پزشکی واقعی، وارد فرهنگ رژیمهای سخت، زندگی افراد مشهور و شبکههای اجتماعی میشود. وقتی افراد مشهور به سرعت وزن کم میکنند، درک جامعه از آنچه طبیعی و سالم تلقی میشود تغییر میکند و بسیاری از مردم احساس میکنند تحت فشارند تا آن ظاهر را دنبال کنند.
چرا دیدن نتایج این داروها بر سلامت روان شما تأثیر میگذارد؟
با وجود تمام مزایای درمانی این داروها، تمرکز وسواسگونه جامعه روی کاهش وزن سریع، اصلاً سالم نیست. روانشناسان میگویند ما اکنون با یک روش درمان پزشکی روبرو هستیم که به عنوان یک تزریق معجزهگر یا قرص معجزه تبلیغ میشود و دوباره شاهدیم که کمتر غذا خوردن به یک ارزش تبدیل شده است. افراد مشهوری که خودشان از قبل لاغر بودهاند، وزن زیادی کم میکنند و از این میگویند که احساس میکنند در بهترین فرم زندگیشان هستند؛ این کار باعث تداوم این باور غلط میشود که کاهش وزنِ ناگهانی یک رفتار سالم است. درک این موضوع برای مردم بسیار گیجکننده است.
دیدن کاهش وزن دیگران با این داروها میتواند باعث شود بدن خود را زیر سوال ببرید و از خود بپرسید آیا شما هم باید شکل دیگری باشید؟ این مسئله میتواند منجر به نشخوار فکری یا افکار منفی تکرارشونده درباره بدنتان شود. حتی اگر قبلاً از آن دست افرادی نبودهاید که به ظاهر بدنتان فکر کنید، این روزها موضوع کاهش وزن آنقدر جلوی چشم ماست که نادیده گرفتن آن سخت میشود.
اما مسئله عمیقتر این است که تبلیغات این داروها و فرهنگ رژیمهای غذایی، این تفکر را جا میاندازند که لاغری مساوی است با اعتمادبهنفس، خوشبختی یا ارزشمندی در حالی که اصلاً اینطور نیست!
متخصصان روانپزشکی میگویند اگر لاغر بودن پاسخ همه مشکلات بود، افراد مشهور باید خوشبختترین آدمهای روی زمین میبودند، اما نیستند! علاوه بر این، لاغری به جای اینکه یک راه حل باشد، میتواند با این احساس همراه شود که مهم نیست چقدر وزن کم میکنید، باز هم راضی نخواهید شد.
از طرفی شبکههای اجتماعی پر از ویدیوهای تغییرات وزن است که میتواند بر فضای ذهنی شما تأثیر منفی بگذارد. تحقیقات نشان میدهد که مواجهه مداوم با محتواهای مربوط به تغییر ظاهر و کاهش وزن با نارضایتی بیشتر از بدن و افزایش خطر اختلالات خوردن همراه است.
چگونه حس خوبی به بدنتان داشته باشید؟
۱. کمد لباستان را اصلاح کنید
اگر با ظاهر بدنتان چالش دارید، لباس پوشیدن در صبح میتواند خستهکننده باشد. اگر لباسهایی دارید که دیگر اندازهتان نیستند، روی آنها قفل نکنید. در عوض، لباسهایی بپوشید که در آنها احساس راحتی میکنید. یکی از مراجعان پس از سالها لباسهایی پیدا کرد که برای بدن فعلیاش مناسب بود؛ او دیگر هر روز صبح وقتش را صرف عوض کردن لباس و پنهان کردن بخشهایی از بدنش نمیکند.
۲. رفتارهای «چک کردن مداوم بدن» را کم کنید
دیدن مداوم ویدیوهای بررسی استایل یا تغییرات ظاهری میتواند روی اعصاب باشد. اگر از دیدن برخی ویدیوها یا افراد در شبکههای اجتماعی خسته شدهاید، وقت یک سمزدایی مجازی است. پیجهایی که باعث میشوند حس بدی نسبت به خود پیدا کنید را آنفالو کنید یا نمایش آنها را محدود کنیدافرادی که با ظاهر خود مشکل دارند گاهی مدام دست به چک کردن بدن میزنند؛ یعنی به طور مداوم اندازه، شکل یا وزن خود را بررسی میکنند. این رفتار میتواند شامل ایراد گرفتن از خود جلوی آینه، گرفتن عکسهای پشتسرهم، چند بار وزن کردن خود در روز، یا مقایسه خود با دیگران باشد.
هنگام چک کردن بدن، فرد معمولاً دنبال یک اطمینان خاطرِ لحظهای است؛ مثلاً اینکه شکمش تخت به نظر برسد. اما بررسی مداوم فقط باعث میشود این وسواس بیشتر شود.
نگاه کردن به لباس قبل از خروج از خانه طبیعی است؛ اما اگر این کار حالت اجباری پیدا کند، باعث اضطراب شود یا حس بدی به شما بدهد، نشانه ناسالم بودن آن است. پس سعی کنید تعداد دفعات بررسی بدن را کاهش دهید؛ مثلاً ترازو را از چشم دور کنید یا عکس گرفتنهای مداوم در باشگاه را متوقف کنید.
هدف این نیست که هرگز به بدن خود نگاه نکنید؛ بلکه هدف این است که اجازه ندهید بدنتان محور تمام تجربههای زندگیتان شود.
۳. برای ورزش و تحرک لذتبخش وقت بگذارید
ورزش مورد علاقهتان را پیدا کنید؛ چه پیادهروی باشد، چه شنا یا پیلاتس. بدنتان را به این دلیل حرکت دهید که به شما احساس قویتر بودن، آرامش و سلامتی میدهد؛ نه فقط برای تغییر ظاهر بدن.
متخصصان میگویند در بسیاری از افراد، تمرینات قدرتی و کار با وزنه بهویژه برای افرادی که با تصویر بدنی خود چالش دارند بسیار مفید است. وقتی تمرین قدرتی انجام میدهید، تمرکز شما از "بدنم چه شکلی است" به "بدنم چه کارهایی میتواند انجام دهد" تغییر میکند و حس توانمندی در شما ایجاد میشود.
۴. به علت اصلی احساسات خود پی ببرید
وقتی از نظر روحی حال خوبی ندارید، بسیار شایع است که بدنتان به یک «دیوار کوتاه و مقصرِ در دسترس» تبدیل شود! اگر اخیراً افکار منفی درباره بدنتان پیدا کردهاید، از خود بپرسید: آیا مشکل عمیقتری وجود دارد؟
دغدغههای مربوط به بدن، معمولاً فقط درباره خودِ جسم نیستند این موضوع اغلب به حس امنیت، حس تعلق، کمالگرایی، استرسهای زندگی یا نیاز به کنترل شرایط مربوط میشود. یک مشاور و متخصص میتواند به شما کمک کند علت اصلی این احساسات را پیدا کنید و رابطهای سالمتر با خود بسازید.
۵. شبکههای اجتماعی خود را پاکسازی کنید
دیدن مداوم ویدیوهای بررسی استایل یا تغییرات ظاهری میتواند روی اعصاب باشد. اگر از دیدن برخی ویدیوها یا افراد در شبکههای اجتماعی خسته شدهاید، وقت یک سمزدایی مجازی است. پیجهایی که باعث میشوند حس بدی نسبت به خود پیدا کنید را آنفالو کنید یا نمایش آنها را محدود کنید.
۶. با خودتان مهربان باشید (تمرین شفقت به خود)
مهربانتر بودن با خود در لحظات سخت، روشی بسیار عالی برای مواجهه با افکار منفی است. فرض کنید روز بدی دارید و مدام از ظاهرتان ایراد میگیرید؛ از خود بپرسید: اگر دوستم در این شرایط بود، من به او چه میگفتم؟ به احتمال زیاد، لحن شما با دوستتان بسیار حمایتیتر از آن صدای سرزنشگر درون ذهنتان خواهد بود.
۷. به نیازهای بدنتان احترام بگذارید
به جای تمرکزِ صرف روی ظاهر، سعی کنید حس زیستن در بدنتان را تجربه کنید. از خود بپرسید: امروز چه کاری میتوانم بکنم که بدنم احساس راحتی کند؟ چه کاری بدنم را بیشتر شبیه یک دوست میکند تا یک دشمن؟
این کار میتواند گوش دادن به صدای گرسنگی و غذا خوردن به موقع باشد، یا پیادهروی و تجربه یک حس خوب. حتی میتوانید از بدنتان برای کارهایی که انجام میدهد تشکر کنید؛ مثل آشپزی، ورزش، یا توانایی کار کردن. اگر شکمتان منطقهای است که زیاد از آن ایراد میگیرید، زاویه دید را عوض کنید و بگوئید: سپاسگزارم که از اندامهای حیاتی من محافظت میکنی.
چه زمانی باید از یک متخصص کمک گرفت؟
نگرانی درباره ظاهر بدن میتواند هر کسی را در هر زمانی تحت تأثیر قرار دهد. اگر احساس میکنید این افکار به طور منظم در حال خراب کردن روز شما هستند، وقت آن رسیده که از یک روانشناس یا مشاور کمک بگیرید.
همه آدمها روزهایی دارند که در بدن خود احساس خوبی ندارند، اما تفاوت در این است که آیا آن افکار در حال کنترل کردن زندگی شما هستند یا خیر.
اگر از رفتن به مهمانیها خودداری میکنید، وعدههای غذایی را حذف میکنید، روی کالریها وسواس دارید، مدام خودتان را با دیگران مقایسه میکنید یا معتقدید ارزشمندی شما فقط به وزنتان بستگی دارد، این مسئله دیگر یک احساس ناخوشایند ساده نیست و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
در نهایت، داشتن حس خوب به بدن به معنای رسیدن به یک بدنِ بینقص و ایدهآل نیست بلکه به این معناست که متوجه شوید ساعتها گذشته بدون اینکه اصلاً به ظاهرتان فکر کرده باشید! یعنی لذت بردن از زندگی، پوشیدن لباسهای راحتی که دوستشان دارید و ساختن زندگیای که ظاهر بدن نتواند آن را از شما بدزدد.
پیام شما به ما