چرا یمن مانع از عبور نفتکشهای عربستان از بابالمندب میشود؟ این سوالی است که شاید در چند روز اخیر برای شما هم مطرح شده است. سوالی که برای پاسخ دادن به آن باید جنگ ۱۱سالهی عربستان و سایر کشورهای عربی به یمن اشاره کنیم.
در سال ۲۰۱۵ عربستان به همراه تعدادی از کشورهای عربی مانند امارات و با همراهی آمریکا، به یمن حمله کرد. حملهای با بهانهی به قدرت رساندن رئیسجمهور خلعشدهی یمن. در نتیجهی این حملات، بسیاری از زیرساختهای یمن نابود شد و هزاران تن از مردم بیگناه یمنی قربانی شدند.
وقتی هم که عربستان از حملات نظامی نتیجهای نگرفت، محاصرهی کامل یمن را آغاز کرد. محاصرهای که باعث شد، مردم یمن بیش از پیش تحت فشار قرار بگیرند. اکنون و پس از ۱۱سال، نیروهای یمنی تدبیر تازهای برای به پایان رساندن این محاصره اخذ کردهاند؛ جلوگیری از عبور کشتیهای عربستان از بابالمندب.
به همین دلیل، در این گزارش سراغ بازخوانی جنایات عربستان در یمن در این ۱۱سال جنگ رفتهایم.
جنایات عربستان در یمن
مداخله نظامی عربستان سعودی در یمن منجر به فاجعهای شده که سازمان ملل آن را «بدترین بحران انسانی در جهان» نامیده بود. پارسال آمار تازهای از این جنایت ۱۱ سالهی عربستان، امارات و آمریکا در یمن منتشر شد.
طبق آمار منابع یمنی، تعداد کل قربانیان غیرنظامی در طی ۱۱ سال حملات این کشورها به یمن به ۵۳۲۶۴ نفر رسیده است که شامل ۱۹۲۸۲ شهید و ۳۳۹۸۲ زخمی است.
این آمار نشان میدهد که کودکان با ۴۲۲۵ شهید و ۶۲۶۷ زخمی، بیشترین آسیب را دیدهاند. تعداد قربانیان مرد به ۱۲۵۱۸ شهید و ۲۵۵۶۱ زخمی و تعداد قربانیان زن به ۲۵۳۹ شهید و ۳۱۵۴ زخمی رسیده است.
همچنین ذکر شده که این حملات نظامی باعث تخریب گستردهی زیرساختها و تأسیسات حیاتی شده است. در طی حملات عربستان به یمن، ۱۵ فرودگاه، ۱۶ تاسیسات بندری، ۴۵۸ نیروگاه و ژنراتور، ۷۱۳ شبکه و ایستگاه ارتباطی، ۳۵۳۶ مخزن و ایستگاه آب و ۲۴۰۲ تأسیسات دولتی هدف قرار گرفته شدهاند.
این آمار همچنین تخریب ۸۷۰۱ جاده و پل، ۴۶۰ کارخانه، ۱۵۶۴۴ مؤسسه تجاری و ۶۰۸ تانکر سوخت را نشان میدهد.
علاوه بر این، این حملات ۵۴۶ جایگاه سوخت، ۷۲۳ بازار، ۱۴۲۵ کامیون مواد غذایی، ۱۱۲۶ انبار مواد غذایی، ۵۲۲ مزرعه مرغداری و دامداری، ۵۶۹ قایق ماهیگیری و ۱۱۸۲۰ وسیله نقلیه را هدف قرار داده است.
این آمار نشان میدهد که حملات غیرانسانی عربستان به یمن این مکانها را هم ویران کرده است:
- ۶۲۰۵۸۲ خانه
- ۱۹۴ مرکز دانشگاهی
- ۴۶۰ بیمارستان و مرکز بهداشتی
- ۱۴۵۱ مدرسه و مرکز آموزشی
- ۱۳۸۹۹ مزرعه کشاورزی
- ۱۵۳ مرکز ورزشی
- ۲۹۰ مکان باستانی
- ۷۲ رسانه
محاصرهی ۱۱سالهی یمن
در شرایط عادی، یمن با وجود اینکه اساساً یک کشور کشاورزی و روستایی است، حدود ۸۰٪ از نیازهای اساسی خود را وارد میکرد. بیشتر این واردات از طریق بندر حدیده انجام میشود که مجهز به زیرساختهای لازم مانند جرثقیلهای تخلیه و تأسیسات ذخیرهسازی بود.
از اوایل سال ۲۰۱۵، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی دو بندر اصلی یمن، حدیده و صلیف را محاصره کرده است. این بنادر، مسیر اصلی تأمین نیازهای بشردوستانه در یمن بودند. همچنین این محاصرهی دریایی زندگی ۷۰درصد از جمعیت ۳۰ میلیونی یمن را تحت تاثیر قرار داده است.
توجیه رسمی برای این محاصره، قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت سازمان ملل است که شامل تحریم تسلیحاتی رژیم صالح-حوثی میشود. با این حال، در واقع، این محاصره صرفاً بهانهای برای جلوگیری از تحویل مایحتاج ضروری (غذا و سوخت) بود. پس از فعال شدن مکانیسم تأیید و بازرسی سازمان ملل در اوایل سال ۲۰۱۶، علیرغم تأخیرهای عمدی و موانع آشکار به برخی از کشتیها اجازه تخلیه بار داده شد.
با این وجود، ظرفیت عملیاتی بندر حدیده به دلیل بمباران هدفمند جرثقیلها و سایر تأسیسات آن در سال ۲۰۱۵، به شدت محدود شده است. این امر منجر به افزایش شدید قیمتها شده بود که اقتصاد از قبل شکننده یمن را به زانو درآورده است.
تا اواسط سال ۲۰۱۷، یمن به دو رکورد جهانی غمانگیز دست یافته بود: بدترین بحران انسانی جهان و بدترین شیوع وبا. مقامات ارشد سازمان ملل بارها اعلام کرده بودند که این فاجعه، ساختهی دست بشر است و در درجهی اول ناشی از محاصره است. چون همانطور که منابع غذایی مسدود شده بود، منابع پزشکی نیز به مردم یمن نمیرسید.
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه در سال ۲۰۲۲، گزارشی از پیامدهای محاصرهی یمن توسط عربستان در این چند سال منتشر کرد. طبق این گزارش محاصرهی دریایی اعمال شده بر یمن توسط ائتلاف به رهبری عربستان سعودی به طور قابل توجهی در سوق دادن غیرنظامیان یمنی به گرسنگی نقش داشته است. این سازمان محاصرهی یمن را مصداق شکنجهی تدریجی دانسته بود.
هلن لگی، مدیر حقوقی دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای OMCT گفته بود: «دهها هزار غیرنظامی که به دلیل سوء تغذیه، بیماریهای ناشی از آب و عدم دسترسی به مراقبتهای بهداشتی جان خود را از دست میدهند، خسارات جانبی این درگیری نیستند. آنها قربانیان مستقیم ترکیبی از جنایات جنگی هستند که توسط طرفهای مختلف انجام شده است که در آن محاصره دریایی اعمال شده توسط ائتلاف به رهبری عربستان سعودی نقش عمدهای دارد. این محاصره کشور [یمن] را به قحطی تهدید میکند و هنجارهای بینالمللی، از جمله کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه شکنجه را نقض میکند.»
در جولای ۲۰۲۲، برنامهی جهانی غذا تخمین زد که تقریباً از هر سه یمنی، یک نفر با خطر ناامنی غذایی روبهرو است و ۳.۵ میلیون نفر دچار سوءتغذیه حاد هستند.
این نکته نیز قابل ذکر است که تقریبا تمامی زیرساختهای یمن در حملات عربستان به این کشور از دست رفته است. بنابراین واردات عملا تنها راه نیازهای داخلی یمن است. راهی که عربستان آن را نیز بسته است.
همچنین پیش از درگیری، بیش از نیمی از جمعیت یمن به کمکهای بشردوستانه نیاز داشتند. این رقم اکنون به بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است، زیرا محاصرهی واردات تجاری توسط ائتلاف عربستان و امارات در بیشتر نقاط یمن اعمال میشود.
و در پایان
این گزارش را با این سخن رهبر شهید به پایان میرسانیم. سخنانی که در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۳۹۴ بیان شده بود: «سعودیها بدعت بدی گذاشتند در این منطقه و البتّه خطا کردند، اشتباه کردند. کاری که امروز دولت سعودی در یمن دارد انجام میدهد، عیناً همان کاری است که صهیونیستها در غزّه انجام دادند.
دو جنبه دارد: یکی اینکه جنایت است، نسلکشی است، قابل تعقیبِ بینالمللی است، بچّهها را میکشند، خانهها را خراب میکنند، زیربناها را نابود میکنند، ثروتهای ملّی را در یک کشور از بین میبرند؛ خب، این یک جنایت بزرگ است؛ این یک طرف قضیّه است؛ طرف دیگر قضیّه این است که سعودیها در این مسئله خسارت خواهند کرد، ضرر خواهند کرد و بههیچوجه پیروز نخواهند شد.
دلیل خیلی واضحی دارد؛ دلیلش این است که تواناییهای نظامی صهیونیستها چندین برابر توانایی نظامی این سعودیهای کذا و کذا [است]؛ چندین و چند برابر اینها، آنها توانایی نظامی داشتند؛ طرف مقابل آنها هم غزّهی یک وجبی بود. اینجا طرف مقابل یک کشور است، یک کشور دهها میلیونی؛ یک ملّت، کشور پهناور و وسیع. اگر آنها توانستند در غزّه پیروز بشوند، اینها هم خواهند توانست در اینجا پیروز بشوند؛ البتّه اگر آنها هم پیروز میشدند، باز پیروزی اینها احتمالش صفر بود؛ الان احتمالش زیر صفر است.
اینها [سعودیها] قطعاً ضربه خواهند خورد؛ قطعاً بینی سعودیها به خاک مالیده خواهد شد.»
پیام شما به ما