آلرژن‌هایی مانند سوسک‌ها و جوندگان، به‌ویژه در محیط‌های مرطوب یا ساختمان‌های قدیمی، از محرک‌های مهم اما کمتر مورد توجه آسم آلرژیک به شمار می‌روند. علاوه بر این، دود سیگار، آلودگی هوا و عفونت‌های ویروسی تنفسی می‌توانند حساسیت راه‌های هوایی را افزایش داده و واکنش بدن به آلرژن‌ها را شدیدتر کنند. برخی افراد نیز ممکن است در محیط کار در معرض آلرژن‌های خاصی مانند آرد، لاتکس، گرد چوب یا مواد شیمیایی صنعتی قرار بگیرند که به مرور زمان منجر به آسم آلرژیک شغلی می‌شود. حتی پدیده‌هایی مانند طوفان‌های رعدوبرقی، که باعث خرد شدن گرده‌ها و پخش ذرات بسیار ریز آلرژن در هوا می‌شوند، در بعضی افراد می‌توانند حملات شدید آسم ایجاد کنند. با این حال، بسیاری از مردم کمتر می‌دانند که برخی عوامل غیرمنتظره و روزمره نیز می‌توانند علائم آسم آلرژیک را تحریک یا تشدید کنند.

استرس

وقتی تحت استرس هستید، بدن شما هورمون‌های استرس مانند کورتیزول ترشح می‌کند که می‌توانند التهاب راه‌های هوایی را بدتر کنند، تنفس را دشوارتر سازند و احتمال بروز علائم آسم را افزایش دهند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که استرس مزمن و طولانی‌مدت همچنین می‌تواند بر نحوهٔ پاسخ بدن به درمان‌های آسم تأثیر بگذارد و اثربخشی داروهایی مانند اسپری‌های استنشاقی گشادکننده‌های برونش را کاهش دهد. استرس همچنین می‌تواند دستگاه تنفسی را نسبت به آلرژن‌هایی مانند گردهٔ گل یا آلودگی هوا حساس‌تر کند و زنجیره‌ای از واکنش‌ها را به راه بیندازد که منجر به حملهٔ آسم می‌شود.

فشار ذهنی و احساسی ناشی از استرس می‌تواند علائمی ایجاد کند که شبیه علائم آسم هستند، مانند درد قفسهٔ سینه یا دشواری در تنفس، که ممکن است دفعات شعله‌ور شدن آسم را افزایش دهد. مدیریت استرس از طریق تکنیک‌های آرام‌سازی مانند یوگا یا تمرینات تنفس عمیق و همچنین دریافت حمایت عاطفی می‌تواند به کاهش تأثیر آن بر علائم آسم کمک کند.

عفونت

عفونت‌هایی مانند سرماخوردگی معمولی یا آنفلوانزا باعث التهاب در راه‌های هوایی می‌شوند و تولید مخاط و حساسیت راه‌های هوایی را افزایش می‌دهند. در آسم آلرژیک، این التهاب به التهاب موجود در راه‌های هوایی اضافه می‌شود و مشکلات تنفسی را شدیدتر می‌کند.

عفونت‌های تنفسی همچنین ممکن است شما را نسبت به سایر آلرژن‌ها حساس‌تر کنند و علائمی مانند سرفه، خس‌خس سینه یا تنگی نفس را بدتر سازند.

علاوه بر این، پاسخ سیستم ایمنی به یک عفونت در هر نقطه از بدن می‌تواند التهاب سیستمیک (سراسری در بدن) را افزایش دهد که احتمالاً ریه‌ها و راه‌های هوایی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. رعایت بهداشت مناسب، مانند شستن مکرر دست‌ها و به‌روز نگه داشتن واکسیناسیون‌ها، می‌تواند خطر عفونت‌هایی را که ممکن است علائم آسم را تحریک کنند کاهش دهد.

تغییرات ناگهانی آب‌وهوا

تغییرات سریع دما و رطوبت بالا می‌توانند راه‌های هوایی را تحریک کرده و آن‌ها را واکنش‌پذیرتر کنند. برای مثال:

. هوای سرد و خشک می‌تواند باعث تنگ شدن راه‌های هوایی شود و در نتیجه خس‌خس سینه و تنگی نفس ایجاد کند.

. رطوبت بالای هوا می‌تواند رشد کپک و مایت‌های گردوغبار را افزایش دهد و تعداد آلرژن‌های موجود در محیط را بیشتر کند.

. طوفان‌های رعدوبرق، گردبادها و موج‌های گرما می‌توانند تغییرات ناگهانی در فشار هوا و جریان هوا ایجاد کنند که ممکن است باعث شعله‌ور شدن آسم شوند.

. رعدوبرق و باران همچنین می‌توانند میزان گردهٔ گل و اسپورهای کپک را افزایش دهند و علائم آسم را بدتر کنند.

بررسی پیش‌بینی‌های آب‌وهوا و انجام اقدامات احتیاطی مانند پوشاندن بینی و دهان با شال برای محافظت از راه‌های هوایی در هوای سرد و ماندن در خانه هنگام بالا بودن میزان گردهٔ گل می‌تواند به کاهش علائم و شعله‌ور شدن آسم آلرژیک ناشی از تغییرات آب‌وهوا کمک کند.

غذاها و افزودنی‌های غذایی

افراد مبتلا به آسم آلرژیک ممکن است نسبت به بادام‌زمینی، مغزها، محصولات لبنی یا تخم‌مرغ حساسیت یا آلرژی داشته باشند. مصرف این غذاها می‌تواند پاسخ ایمنی‌ای ایجاد کند که بر راه‌های هوایی تأثیر می‌گذارد و باعث خس‌خس سینه، سرفه، تنگی نفس و دیگر علائم آلرژی می‌شود.

افزودنی‌های غذایی نیز یکی دیگر از محرک‌های شگفت‌انگیز آسم آلرژیک هستند. سولفیت‌ها که معمولاً به‌عنوان نگهدارنده در میوه‌های خشک و غذاهای بسته‌بندی‌شده استفاده می‌شوند، می‌توانند باعث تحریک و التهاب راه‌های هوایی شوند.

مونو سدیم گلوتامات (MSG)، مواد رنگی مصنوعی و نگهدارنده‌هایی مانند اسید سیتریک و نیترات‌ها که برای بهبود طعم یا افزایش ماندگاری غذاهای بسته‌بندی‌شده به کار می‌روند، می‌توانند در افراد حساس علائم آسم آلرژیک را تحریک کنند.

احساسات شدید

خندیدن، گریه کردن، ترس، اضطراب، فریاد زدن و هیجان همگی می‌توانند باعث تغییرات تنفسی شوند که در نتیجه عضلات اطراف راه‌های هوایی را تنگ کرده و تنفس را دشوارتر می‌کنند.

آرام ماندن هنگام ناراحتی یا عصبانیت می‌تواند احتمال بروز علائم آسم را کاهش دهد. زمانی که استرس دارید، سعی کنید نفس‌های آرام و عمیق بکشید و تکنیک‌هایی مانند ذهن‌آگاهی را برای مدیریت محرک‌های احساسی و کاهش تأثیر آن‌ها بر آسم به کار بگیرید.

اگر خندیدن باعث بروز علائم آسم در شما می‌شود، دربارهٔ برنامهٔ درمانی آسم خود با پزشک یا ارائه‌دهندهٔ خدمات درمانی صحبت کنید.

بوهای تند

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که افزایش سن و تغییرات هورمونی مرتبط با یائسگی می‌توانند باعث کاهش عملکرد ریه شوند، تنفس را دشوارتر کنند و خطر عفونت‌های تنفسی را افزایش دهند که در نهایت به بروز علائم آسم منجر می‌شودیکی دیگر از محرک‌های رایج آسم آلرژیک، بوهای تند هستند، مانند عطر، خوشبوکننده‌های هوا، شمع‌های معطر، رنگ، بنزین و محصولات شویندهٔ خانگی

این محصولات اغلب حاوی مواد شیمیایی مضری مانند ترکیبات آلی فرّار (VOCs) هستند یا آن‌ها را آزاد می‌کنند؛ موادی که می‌توانند راه‌های هوایی را تحریک کرده و در ایجاد یا تشدید التهاب آن‌ها نقش داشته باشند. با این حال، حتی محصولاتی که با عنوان «طبیعی» یا «سبز» تبلیغ می‌شوند نیز ممکن است حاوی روغن‌های اسانسی یا مواد دیگری باشند که راه‌های هوایی حساس را تحریک می‌کنند.

بوهای تند همچنین می‌توانند باعث گرفتگی بینی شوند و تنفس از طریق بینی را دشوارتر کنند. استفاده از محصولات مراقبت شخصی بدون عطر و جایگزین‌های طبیعی برای تمیزکاری مانند آب و سرکه می‌تواند به کاهش مواجهه با بوهای تند کمک کند.

ورزش

فعالیت بدنی برای سلامت کلی بدن ضروری است، اما ورزش شدید می‌تواند آسم را تحریک کند. هنگام ورزش، تنفس عمیق‌تر و سریع‌تر باعث می‌شود راه‌های هوایی رطوبت و گرما را از دست بدهند و نسبت به محرک‌ها حساس‌تر شوند.

عوامل محیطی مانند هوای سرد، سطح بالای گردهٔ گل و آلودگی هوا می‌توانند خطر بروز علائم آسم هنگام ورزش را افزایش دهند. ورزش در فضای باز در فصل آلرژی یا در مناطقی با کیفیت پایین هوا می‌تواند علائم را بدتر کند، به‌ویژه زمانی که گرفتگی بینی اجازه می‌دهد هوای سرد و خشک به راه‌های هوایی پایینی برسد.

برای مدیریت آسم آلرژیک در حالی که همچنان فعال می‌مانید، هنگام بالا بودن محرک‌هایی مانند میزان گردهٔ گل از ورزش شدید خودداری کنید. انتخاب ورزش‌های کم‌فشار مانند پیاده‌روی که در آن‌ها می‌توانید سرعت راحتی را حفظ کنید می‌تواند به کاهش خطر شعله‌ور شدن علائم کمک کند.

تغییرات هورمونی

تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی می‌توانند بر علائم آسم آلرژیک تأثیر بگذارند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که هورمون‌های جنسی بر شکل‌گیری آسم تأثیر دارند و استروژن ممکن است التهاب راه‌های هوایی را افزایش دهد.

حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از افرادی که هنگام تولد جنسیت زن برای آن‌ها تعیین شده و مبتلا به آسم هستند، متوجه می‌شوند که علائمشان در طول چرخهٔ قاعدگی بدتر می‌شود.

در دوران بارداری، افزایش استروژن می‌تواند باعث گرفتگی بینی شود و افزایش پروژسترون ممکن است به تنگی نفس کمک کند.

افرادی که دوران یائسگی را می‌گذرانند معمولاً علائم شدیدتر آسم و شعله‌ور شدن‌های مکررتری را تجربه می‌کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که افزایش سن و تغییرات هورمونی مرتبط با یائسگی می‌توانند باعث کاهش عملکرد ریه شوند، تنفس را دشوارتر کنند و خطر عفونت‌های تنفسی را افزایش دهند که در نهایت به بروز علائم آسم منجر می‌شود.

چرا پیگیری محرک‌های آسم مهم است؟

پیگیری محرک‌های آسم می‌تواند به شما کمک کند الگوها را شناسایی کرده و علائم خود را مؤثرتر مدیریت کنید. سعی کنید یک دفترچهٔ روزانه داشته باشید و موارد زیر را یادداشت کنید:

. زمان بروز علائم

. فعالیت‌هایی که انجام داده‌اید

. غذاهایی که خورده‌اید

. عوامل محیطی مانند آب‌وهوا، میزان گردهٔ گل، کیفیت هوا و هر آلرژن احتمالی‌ای که ممکن است با آن مواجه شده باشید

. هرگونه تغییر در رژیم غذایی یا داروها

پس از چند هفته، احتمالاً الگوهایی را مشاهده خواهید کرد که محرک‌های خاص شما را آشکار می‌کنند. اپلیکیشن‌های مدیریت آسم یا برنامه‌های پایش سلامت برای تلفن‌های هوشمند نیز وجود دارند که می‌توانند به شما کمک کنند علائم، داروها، اندازه‌گیری‌های اوج جریان هوا و محرک‌های احتمالی را ثبت کنید.

چه زمانی باید با پزشک صحبت کنید؟

پیگیری منظم وضعیت با یک ارائه‌دهندهٔ خدمات درمانی برای مدیریت آسم ضروری است. اگر متوجه شدید کنترل علائم آسم دشوارتر شده یا شعله‌ور شدن‌ها بیشتر رخ می‌دهند، بهتر است با پزشک یا متخصص سلامت صحبت کنید.

اگر علائم شما در فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد می‌کنند یا متوجه شدید بیش از حد معمول از اسپری نجات استفاده می‌کنید، حتماً مشاورهٔ پزشکی دریافت کنید.

پزشک یا ارائه‌دهندهٔ خدمات درمانی شما می‌تواند به شناسایی محرک‌های احتمالی کمک کند، در صورت لزوم برنامهٔ درمانی‌تان را تنظیم کند و راهنمایی‌هایی برای مدیریت محرک‌ها و بهبود کلی سلامت تنفسی ارائه دهد.