برگزاری مراسم سهشنبه آخر سال به عنوان یکی از آیینهای کهن ایرانی، همواره با شور و هیجان همراه بوده است، اما امسال شرایط متفاوتی را تجربه میکنیم. در سایه جنگ و تنشهای نظامی موجود، برگزاری این آیین با مواد محترقه و ترقه میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد. بزرگترین چالش والدین در این میان، نوجوانانی است که با شور و اشتیاق به دنبال شرکت در این مراسم هستند. در این مطلب راهکارهایی را بررسی میکنیم که والدین میتوانند با تکیه بر آنها، بدون ایجاد تنش و درگیری، نوجوانان خود را به درک خطرات و ترک این کار ترغیب کنند.
درک کنید که چرا میخواهد برود؟
قبل از هر صحبتی، باید پذیرفت که نوجوانان در مرحلهای از رشد هستند که نیاز به هیجان، جلب توجه و نشان دادن استقلال خود دارند. برای آنها، این روز تنها بازی با آتش نیست، بلکه یک فرصت برای اجتماعی شدن و «خودنمایی» است. سرزنش کردن یا برچسب زدن به آنها (مثل «بیوجدان» یا «احمق») تنها باعث دوری آنها میشود. والدین باید به این نیاز درک شده، اما ناامن، احترام بگذارند.
واقعیتهای شرایط جنگی را شفاف اما بدون ایجاد وحشت بیان کنید
نوجوانان هوشیار هستند و اخبار را از شبکههای اجتماعی دریافت میکنند. پنهان کردن واقعیتها فایدهای ندارد. باید توضیح دهید که در شرایط جنگی، سیستمهای امدادی و درمانی ممکن است تحت فشار باشند یا حضور در معرض آتش و انفجار (حتی ترقه) میتواند اشتباهات نظامی و سوءتفاهمهای خطرناکی ایجاد کند. توضیح دهید که «امنیت ملی» و «امنیت فردی» در گرو همدلی و هوشیاری شهروندان است.
خیلی شفاف توضیح دهید که صدای شلیک میتواند با انفجار اشتباه گرفته شود و این باعث هراس و سردرگمی میشود. در شرایط بحران، مردم به شدت مضطرب هستند و این کار میتواند وحشت عمومی را تشدید کند. از طرفی منابع اورژانس در بحران محدود هستند. صداهای بیمورد، این منابع را از بیماران واقعی دور میکند. در بحران، احتمال وقوع آتشسوزی به دلیل آسیبدیدگی زیرساختها بیشتر است و ترقه و آتشسوزی میتواند این خطر را افزایش دهد و از همه مهمتر این تجمعات میتوانند عملیات امدادی را مختل کرده و مانع دسترسی به آسیبدیدگان شوند.
استفاده از منطق «مسئولیتپذیری اجتماعی»
نوجوانان دوست دارند بزرگ و مسئولیتپذیر دیده شوند. به آنها بگویید که در شرایط فعلی، عقلانیت حکم میکند که از هرگونه اقدامی که ممکن است به امنیت جامعه لطمه بزند یا باعث ایجاد هراس شود، دوری کنیم. بگویید: «ما ایرانیان همیشه در تاریخ نشان دادهایم که در شرایط سخت، هوشیار و منسجم هستیم. بیا امسال نشان دهیم که برای امنیت کشورمان چقدر مهم هستیم و بیخیال ترقهها میشویم.»
پیام شما به ما