در دنیای امروز، جیمیل فقط یک «صندوق پست الکترونیکی» ساده نیست؛ جیمیل در واقع شناسنامه و کلید ورود شما به دنیای دیجیتال است. از حسابهای بانکی و شبکههای اجتماعی گرفته تا عکسهای شخصی و مخاطبین گوشی، همگی به این حساب متصل هستند.
اما زندگی دیجیتال هم چالشهای خاص خودش را دارد. از اختلال در پیامکهای تایید هویت گرفته تا خطر هک شدن و فراموشی رمز عبور، همگی میتوانند در یک لحظه دسترسی شما را به کل زندگی آنلاینتان قطع کنند. تصور کنید ناگهان پشت درِ بسته بمانید و هیچ راهی برای ورود نداشته باشید!
در این مطلب، قرار است خیلی ساده و کاربردی یاد بگیریم چطور از جیمیلمان مثل یک قلعه نظامی محافظت کنیم و مهمتر از آن، یاد بگیریم اگر روزی «کد تایید» نیامد یا رمز را فراموش کردیم، چطور مثل یک حرفهای حسابمان را بازیابی کنیم.
سهسوته امنیت جیمیل را بالا ببرید
قبل از اینکه اتفاقی بیفتد و پشت درِ بسته بمانید، همین حالا این ۳ مورد را چک کنید. اینها در واقع «بیمهنامه» حساب شما هستند:
تایید دو مرحلهای (۲-Step Verification)
فقط داشتن رمز عبور کافی نیست. تایید دو مرحلهای یعنی حتی اگر کسی رمز شما را بفهمد، باز هم برای ورود به تایید دوم (گوشی شما) نیاز دارد.
در تنظیمات، حتماً شماره موبایلتان را ست کنید، اما فقط به پیامک دلخوش نکنید. در ایران گاهی پیامکهای گوگل به خاطر اختلالات مخابراتی یا تحریمها اصلاً نمیرسند. پس حتماً روشهای جایگزین زیر را هم فعال کنید.
ایمیل پشتیبان (Recovery Email)
یک ایمیل دیگر (مثلاً جیمیل دوم خودتان یا ایمیل همسر یا خانوادهتان) را به عنوان «ایمیل بازیابی» معرفی کنید.
چرا؟ چون اگر روزی رمزتان را فراموش کردید و گوشیتان هم در دسترس نبود، گوگل یک کد تایید به این ایمیل میفرستد. این سادهترین و مطمئنترین راه برای باز پس گرفتن حساب است.
کدهای رزرو (Backup Codes)
این مورد برای ما که در ایران هستیم از نان شب واجبتر است! گوگل به شما ۱۰ کد ۸ رقمی میدهد که هر کدام فقط یکبار کار میکنند.
چرا اینقدر مهم است؟ فرض کنید گوشیتان دزدیده شده یا سوخته و پیامک هم نمیآید. در این شرایط هیچ راهی برای ورود ندارید مگر این کدها!
از کجا این کدهای نجاتبخش را پیدا کنیم؟
بسیاری از کاربران فکر میکنند این کدها فقط هنگام ساختن حساب نمایش داده میشوند، اما خبر خوب این است که هر زمان که بخواهید میتوانید آنها را دریافت، چاپ یا جایگزین کنید. کافیست این مسیر ساده را طی کنید:
- وارد حساب گوگل خود شوید و به بخش Security (امنیت) بروید.
- روی گزینه ۲-Step Verification کلیک کنید (ممکن است دوباره رمزتان را بخواهد).
- صفحه را به پایین اسکرول کنید تا بخش Backup codes را ببینید.
- روی علامت فلش جلوی آن کلیک کنید. گوگل به شما ۱۰ کد جدید میدهد.
فعال کردن تایید دو مرحلهای، فقط در را قفل میکند؛ اما گرفتن کدهای رزرو، یعنی ساختن ۱۰ کلید یدکی برای روز مبادا. میتوانید کدها را روی یک کاغذ کوچک بنویسید و در کیف پول یا کنار مدارک شناساییتان بگذارید. یا از صفحه اسکرینشات بگیرید، اما آن را در گالری گوشی (که ممکن است پاک شود یا دزدیده شود) رها نکنید! آن را در یک فلش مموری یا فضای ابری دیگری که به آن دسترسی دارید ذخیره کنید.
چرا گزینه کدهای رزرو (Backup Codes) را نمیبینم؟ اگر وارد بخش امنیت شدید و خبری از این گزینه نبود، اصلاً نگران نباشید. دلیلش این است که این کدها زیرمجموعهی «تایید دو مرحلهای» هستند و تا زمانی که «تایید دو مرحلهای» را فعال نکرده باشی، گزینه کدهای رزرو کلاً ظاهر نمیشود. پس ابتدا تایید دو مرحلهای را فعال کرده، یکبار خارج شوید و در ورود مجدد آن را مشاهده میکنید.
یادتان باشد: هر کدام از این کدها فقط یکبار کار میکنند. اگر حس کردید کدهایتان لو رفته یا تعداد کمی از آنها باقی مانده، میتوانید در همان صفحه گزینه Get new codes را بزنید تا کدهای قبلی باطل و سری جدید برایتان صادر شود.
برنامه Google Authenticator
اگر از انتظار برای پیامک گوگل خسته شدهاید یا نگرانید که در زمان قطع اینترنت یا اختلال مخابراتی نتوانید وارد حساب خود شوید، این برنامه فرشته نجات شماست.
اصلاً این برنامه چیست و چطور کار میکند؟ این یک اپلیکیشن کوچک و سبک است که روی گوشی شما نصب میشود. وظیفهاش این است که هر ۳۰ ثانیه، یک کد ۶ رقمی جدید برای جیمیل شما بسازد.
چرا برای ما از نان شب واجبتر است؟ چون دیگر منتظر اپراتورهای موبایل نمیمانید. حتی اگر گوشی شما در حالت پرواز باشد یا کلاً اینترنت نداشته باشید، این برنامه باز هم کد تولید میکند! و امنیت فوقالعادهای دارد، چون کدها فقط روی گوشی شما ساخته میشوند، هک کردن آنها تقریباً غیرممکن است.
چطور فعالش کنیم؟ (فقط یکبار برای همیشه)
- برنامه را از گوگلپلی یا اپاستور دانلود کنید.
- در تنظیمات جیمیل (بخش Security و سپس ۲-Step Verification)، گزینهی Authenticator app را پیدا کنید.
- یک کد QR (شبیه بارکد) روی صفحه کامپیوتر یا گوشی ظاهر میشود.
- داخل برنامه Authenticator، علامت + را بزنید و آن بارکد را اسکن کنید.
- تمام! حالا حساب شما به برنامه متصل شد.
اگر رمز عبور را فراموش کردیم و پیامک نیامد، چه کار کنیم؟
فراموش کردن رمز عبور یکی از آن اتفاقاتی است که برای هر کسی پیش میآید. در این لحظه اولین و مهمترین کار این است که هول نشوید! سیستم امنیتی گوگل هوشمند است و اگر قبلاً راههای بازیابی را ست کرده باشید، به راحتی به شما کمک میکند.
این نقشه راه را قدمبهقدم دنبال کنید:
دکمه نجات را بزنید: در صفحه ورود (Login)، زیر کادر رمز عبور، روی گزینه Forgot password کلیک کنید.
خاطرات را مرور کنید: گوگل از شما میخواهد «آخرین رمزی که یادتان هست» را وارد کنید. حتی اگر دقیق نیست، حدس بزنید. گاهی همین یک حرکت باعث میشود گوگل بفهمد شما صاحب واقعی حساب هستید.
تغییر مسیر هوشمندانه: اگر اصلاً چیزی یادتان نمیآید، نگران نشوید. روی گزینه Try another way (امتحان کردن راه دیگر) کلیک کنید.
انتخابِ کلید جایگزین: در این مرحله، گوگل لیستی از راههایی که قبلاً (در گامهای طلایی) تعریف کرده بودید را به شما نشان میدهد:
- ارسال کد به ایمیل پشتیبان
- ارسال پیامک یا تماس با شماره موبایل
- ارسال یک تاییدیه (Notification) روی گوشی هوشمندی که حساب جیمیل روی آن باز است
- استفاده از برنامه Google Authenticator (برگ برنده شما) : اگر گوگل از شما «کد تایید» خواست و پیامک نیامد، کافیست برنامه Authenticator را روی گوشی باز کنید، کد ۶ رقمی که همان لحظه نمایش داده میشود را بردارید و در کادر گوگل وارد کنید. به همین سادگی، بدون نیاز به آنتن موبایل یا اینترنت، هویت شما تایید میشود!
- همچنین اگر کدهای رزرو ۸ رقمی را که قبلاً گفتیم ذخیره کرده باشید، اینجا همان جایی است که میتوانید با وارد کردن یکی از آنها، بدون نیاز به هیچ پیامک یا ایمیلی، مستقیم وارد حسابتان شوید و رمز جدید بسازید.
پیام شما به ما