در دل همین فضا، بازاری غیررسمی و کمتر شناختهشده شکل گرفته است؛ خرید و فروش گروههای قدیمی تلگرام. تبلیغات مربوط به این معاملات را میتوان در گوشه و کنار بسیاری از کانالها دید. گروههایی که سالها پیش با اهداف ساده و دوستانه ساخته شده بودند، امروز به داراییهایی قابل معامله در بازار سیاه بدل شدهاند.
قدمت؛ معیار اصلی ارزشگذاری
در این بازار، مهمترین شاخص ارزشگذاری «قدمت گروه» است. گروههای قدیمی، حتی اگر اعضای آنها غیرفعال باشند، برای خریداران ارزشی ویژه دارند. باور رایج این است که چنین گروههایی کمتر در معرض ریپورت یا بستهشدن توسط تلگرام قرار میگیرند، هرچند هیچ سند رسمی از سوی تلگرام برای تأیید این ادعا منتشر نشده است. همین تصور کافی است تا گروههای قدیمی برای تبلیغکنندگان و صاحبان کسبوکار جذابیت پیدا کنند؛ چرا که آنها میتوانند بدون صرف زمان و هزینه برای جذب اولیه مخاطب، پیام و محتوای خود را به جامعهای آماده عرضه کنند.
فروشندگان قدیمی، خریداران تازه
فروشندگان گروههای قدیمی عمدتا همان ادمینهایی هستند که سالها پیش در دوران نوجوانی یا جوانی گروههایی با موضوعات ساده ساختهاند. برای بسیاری از آنان، این گروهها دیگر کارکردی ندارند و صرفا به یک دارایی بلااستفاده تبدیل شدهاند. فروش چنین گروههایی برای صاحبان اولیه به معنای دست یافتن به درآمد فوری است.
در این میان، واسطههای آنلاین نقش پررنگی دارند. آنها با راهاندازی سایتها و کانالهای اختصاصی، گروهها را بر اساس سال ساخت، تعداد اعضا و موضوع فعالیت قیمتگذاری میکنند. نمونههایی از آگهیهای منتشرشده نشان میدهد که برخی گروههای پرعضو و قدیمی حتی تا چندین میلیون تومان ارزشگذاری و معامله میشوند.
خریداران؛ از کسبوکارها تا شرکتهای هرمی
خریداران این گروهها ترکیبی متنوع را شامل میشوند. بخشی از آنان صاحبان فروشگاههای اینترنتی و کانالهای تبلیغاتیاند که به دنبال دسترسی سریع به جامعهای آماده برای معرفی محصولات یا انتشار پیامهای تبلیغاتی خود هستند. در کنار این دسته، شرکتهای شبههرمی و طرحهای پانزی بیش از همه به این بازار علاقه نشان میدهند. برای آنها، گروههای قدیمی حکم سپری برای انتشار لینکهای مشکوک و تبلیغات پرریسک دارد؛ زیرا ظاهر «با سابقه بودن» میتواند اعتماد اولیه کاربران را جلب کند. این شرکتها اغلب پس از خرید، موضوع و محتوای گروه را تغییر داده و آن را به ابزاری برای جذب زیرمجموعه یا فروش خدمات مشکوک بدل میکنند.
سازوکار قیمتگذاری
ارزشگذاری گروهها بر پایه چند عامل انجام میشود. تعداد اعضا، قدمت گروه، میزان فعالیت واقعی کاربران و موضوع فعالیت، مهمترین شاخصهایی هستند که در تعیین قیمت نقش دارند. با این حال، واسطهها معمولا گروهها را با قیمت پایینتر و صرفا بر اساس قدمت خریداری میکنند و سپس با ترکیب سایر عوامل، آنها را به قیمت بالاتر به خریداران نهایی میفروشند. این معاملات اغلب در کانالهای واسطهای یا گفتوگوهای خصوصی و به دور از هرگونه نظارت رسمی انجام میشود.
پیامدهای پنهان یک تجارت آشکار
پیامدهای این تجارت غیررسمی تنها محدود به مبادله مالی نیست. کاربران قدیمی گروهها ممکن است ناگهان با تغییر موضوع و محتوای تبلیغی یا حتی لینکهای مشکوک مواجه شوند، بیآنکه بدانند گروهی که سالها عضو آن بودهاند، فروخته شده است. برای خریداران نیز ریسک بالایی وجود دارد؛ چرا که احتمال دارد گروه خریداریشده فیک باشد، پیشتر ریپورت شده باشد یا در آستانه مسدود شدن قرار گیرد. نبود قانون و سازوکار نظارتی رسمی، شرایط را برای سوءاستفاده شرکتهای هرمی و کلاهبرداران اینترنتی مهیاتر کرده است.
بازاری در حال گسترش
با افزایش فشار و محدودیت بر گروهها و کانالهای تازهتأسیس، تقاضا برای گروههای قدیمی همچنان رو به افزایش است. صاحبان اولیه نیز با مشاهده قیمتهای بالای بازار انگیزه بیشتری برای فروش پیدا میکنند. حاصل این روند، بازاری سیاه و غیرشفاف است؛ بازاری که در آن «قدمت» و «تعداد اعضا» به کالایی قابل خرید و فروش بدل شدهاند. ادامه این مسیر میتواند اعتماد عمومی به فضای مجازی را خدشهدار کند و امکان فریب و سوءاستفاده از کاربران را بیش از پیش فراهم آورد.
پیام شما به ما