هامون‌بازان اولین سینمایش ،ماست محمد رحمانیان بعد از دیدن مستند «هامون بازان» از شبكه 4 سیما با مانی حقیقی تماس گرفت و درباره این فیلم با او سخن گفت و با این اتفاق بود كه نخستین گام برای اجرای نمایش «هامون بازان» برداشته شد. به گزارش ایسنا، رحمانیان در آغاز نسخه كوتاه شده این فیلم را از تلویزیون دید و در تماس با مانی حقیقی به این موضوع پی برد و از او خواست نسخه اصلی مستند «هامون بازان» را در اختیار او بگذارد. نسخه‌ای كه به گفته رحمانیان؛ 25 دقیقه بلندتر بود و نكات بسیار جذاب دیگری داشت. بعد از دیدن چندین باره فیلم بود كه رحمانیان تصمیم گرفت، نمایش را براساس این مستند اجرا كند. حقیقی با این پیشنهاد موافقت كرد و از آرشیو خصوصی‌اش مدارك بسیار بیشتری مانند مصاحبه با عوامل فیلم، پژوهش‌ها و نامه‌نگاری‌های گوناگون را در اختیار رحمانیان گذاشت و كلید نگارش نمایش «هامون بازان» زده شد. به گفته‌ی رحمانیان ویژگی خاص مستند «هامون‌ بازان» بود كه او را بر آن داشت تا براساس این فیلم، نمایشی را اجرا كند. درست 17 سال پس از ساخت «هامون» داریوش مهرجویی بود كه مانی حقیقی با انتشار فراخوانی با عنوان «هامون بازان جهان كجایید» در رسانه‌ها، شرایط را برای ساخت مستندی درباره فیلم ماندگار مهرجویی فراهم كرد. 8 روز بعد از انتشار این فراخوان، 160 نفر از طریق دورنگار (فكس) و پست الكترونیك (ای‌میل) به مانی حقیقی پاسخ دادند. او از میان این تعداد 5 نفر را در نظر گرفت. وجه انتخاب آنان شخصی بودن مناسباتشان با فیلم «هامون» بود. در میان این افراد جوانانی بودند كه هنگام ساخته شدن فیلم «هامون» بسیاركم‌سن و سال بودند. رحمانیان كه این روزها سرگرم تمرین نمایش جدیدش است، «هامون» را نمونه یك فیلم كالت "film cult" می‌دادند. او در این‌باره توضیح می‌دهد: «موضوع این است كه یك اثر هنری تا 20 سال بعد از ساخته‌شدنش چگونه هنوز زنده است و با نسل‌های بعد از خود ارتباط برقرار می‌كند. این موضوعی است كه مرا به این اثر علاقه‌مند كرد. این‌كه چه‌طور گروهی از مردم، خود را در قالب یك اثر هنری می‌بینند» حمید هامون مرد سرگشتگی‌های بزرگ است، او در تمام وجوه زندگی‌اش این آشفتگی‌ها را دارد. این مرد سال‌های سال است كه همذات‌پنداری افراد بسیاری را با خود داشته، داریوش مهرجویی جزء هنرمندانی است كه همواره سفارش اجتماع خود را احساس و به آن توجه می‌كند. آثاری همچون «گاو»، «اجاره‌نشین‌ها»، «هامون»، «سنتوری» و .... به خوبی حساسیت این فیلم‌ساز را نسبت به جامعه‌اش باز می‌نمایانند. رحمانیان در این‌باره می‌گوید: «در این‌جا این پرسش مطرح می‌شود كه فیلمی مانند «هامون» ساخته مهرجویی است یا این‌كه او تأثیر یك جامعه مغشوش، بیمار و پر از مشكل راگرفته و آن را در قالب فیلم بازنموده است تأثیر جامعه در نخستین رمان مهرجویی «به خاطر یك فیلم بلند لعنتی» هم به خوبی مشهود است. شاید همین حساسیت‌های بالای اوست كه فیلمی مانند «سنتوری» را غیرقابل پخش اعلام می‌كنند. مهرجویی مسایلی را منتقل می‌كند كه دیگران نمی‌توانند یا نمی‌خواهند آن‌ها را منتقل كنند. در جامعه ما افراد بسیاری عاشق فیلم «هامون» هستند. این افراد شامل سنین و اقشار گوناگون می‌شوند. این نشان می‌دهد كه اثر فرهنگی می‌تواند جلوتر از زمان خود حركت كند و نبض جامعه را در دست بگیرد.» رحمانیان البته این نمایش را جزء آثار گروه تئاتر «پرچین» نمی‌داند: «این نمایش نخستین تجربه از مجموعه كارهایی است كه به اجرای آن‌ها علاقه‌مندم. این مجموعه را «سینمایش» می‌نامم كه تركیب سینما و نمایش است. بر همین اساس طرح‌های دیگری دارم در مورد فیلم‌های دیگری كه مانند «هامون» جلوتر از جامعه ما حركت كرده و به نوعی وارد فرهنگ عمومی مردم شده‌اند. «هامون بازان» اولین سینمایش ماست.» «هامون» همان‌گونه كه به یكی از آثار ماندگار سینمای ایران تبدیل شد، به ماندنی‌ترین نقش خسرو شكیبایی هم بدل گشت. نقشی كه با همه شیفتگی‌ها و آشفتگی‌هایش لقب «هامون سینمای ایران» را برای شكیبایی به ارمغان آورد. مهرجویی كه شكیبایی را از صحنه تئاتر برای فیلم «هامون» انتخاب كرد، با این فیلم یكی از بزرگ‌ترین بازیگران را به سینمای ایران هدیه كرد. بازیگری كه همواره در ذهن تماشاگران سینما نماد همه شوریدگی‌ها و عشق‌هاست و حالا درست در آستانه نخستین درگذشت این بازیگر است كه رحمانیان نمایش «هامون بازان» را در فرهنگسرای نیاوران به صحنه می‌آورد، رحمانیان می‌گوید:«هرچند این نمایش هنوز اجرا نشده اما با تمام ایرادها و نواقصش متعلق به خسرو شكیبایی است و به او تقدیم می‌شود.» سالن فرهنگسرای نیاوران البته سالن مورد علاقه رحمانیان نیست. او دوست داشت نمایش‌اش را در تالار مولوی اجراكند. جایی كه سالنی بلك باكسی (Black Box) دارد كه بهترین سالن برای اجرای نمایش مانند «هامون‌ بازان» است. رحمانیان می‌گوید: «متأسفانه برخورد بسیار نامطلوبی از سوی این تالار با ما انجام شد و مرا برآن داشت كه به سالن دیگری فكر كنم.» محسن شاه‌ابراهیمی، طراح صحنه این نمایش است. او اخیرا از شاهرود و از سه پروژه «مختارنامه» بازگشته است. شاه‌ابراهیمی به محض ورود به تهران قراراست از سالن نیاوران بازدید كند. رحمانیان به امید این است كه بتواند با ایجاد تغییراتی، نیاوران را به سالن مطلوب خود نزدیك كند. البته اعتمادی كه رحمانیان به كار شاه‌ابراهیمی دارد، او را به اجرا در نیاوران مجاب می‌كند. به گزارش ایسنا، گروه اجرایی این نمایش، تمرینات اولیه «هامون‌ بازان» را در یكی از آژانس‌های هواپیمایی آغاز كردند! رحمانیان در این‌باره توضیح می‌دهد: «با هزاران مشكل سالن ارسباران را از 20 خرداد به ما داده‌اند. اما فعلا تا 20 خرداد سرگردانیم. همه‌چیز مشكل‌ساز است. دیگر از این مشكلات خسته شده‌ام آیا سهم من از تئاتر مملكت یك سالن تمرین نباید می‌بود؟! نمی‌دانم به هرحال تلاش می‌كنیم كم‌كم روی غلتك بیفتیم.» نمایش «هامون‌ بازان» با حضور بازیگرانی همچون علی عمرانی، مهتاب نصیرپور، اشكان خطیبی، بهنوش بختیاری، حمید پاك‌سرشت، عرفان ملكوتی و مونا احمدی از تاریخ 21 تیرماه رأس ساعت 30/19 در فرهنگسرای نیاوران اجرا می‌شود. تنظیم برای تبیان : مسعود عجمی