در آغاز آفرینش موجودات زنده بر زمین، تمام سطح زمین را آبهای حاصل از بارانهای سیلابی فراگرفته بود، این آبها به مرور در گودالها جا گرفته و خشکیها از زیر آب بیرون آمده و به تدریج گسترده شدن. در این میان، اولین نقطهای که از آب بیرون زد، محل کعبه بود و این ماجرا در روزی برابر با 25 ذیقعده اتفاق افتاد.
دحوالارض یعنی زمانی که زمین از زیر کعبه گسترانیده شد؛ در حالیکه تمام سطح کره زمین را آب فراگرفته بود. خداوند در آیه 30 سوره نازغات به این نکته اشاره کرده که: زمین را از زیر آب بیرون آورد تا آن را برای زندگی موجودات زنده آماده کند.
نظر علامه حسنزاده آملی
علامه حسنزاده آملی میگه: کره زمین از دو طرف قطب، کمی فرورفتگی داره و قسمتهای استوایی، مانند مکه مکرمه کمی برجستگی دارن. بدین ترتیب در زمان دحوالارض، آب، همه کره زمین را فراگرفته بود و وقتی که فرونشست، طبیعتاً جای برآمده زمین که قُبهی آنست و برجستگی آن بیشتر از جاهای دیگرست، در ابتدا بیرون آمد. این منطقه همان محل کعبه و بیتالله الحرام بود.
طبق روایات در شب «دحوالارض»، رحمت الهی بر بندگان سرازیر شده و ملائکه به اذن پروردگار در این شب به زمین نازل میشوند
دیدگاه علامه شعرانی
علامه شعرانی نیز با اشاره به سازگاری دحوالارض با یافتههای علمی، میگوید: دانشمندان علوم تجربی معتقدن در آغازِ آفرینش زمین، آب، همه سطح زمین را فراگرفته بود و به تدریج خشکیها از آب بیرون آمدن؛ چنانکه امروزه نیز گاهی بر اثر زلزله یا آتشفشانی، سطح کف دریا بالا آمده و جزیرهای نو پدید میآد.
شب نزول رحمت الهی
طبق روایات در شب «دحوالارض»، رحمت الهی بر بندگان سرازیر شده و ملائکه به اذن پروردگار در این شب به زمین نازل میشوند.
ارتباط دحوالارض با ظهور امام زمان ارواحنافداه
گسترده شدن زمین از زیر خانه کعبه با هدف آفرینش، ارتباط تنگاتنگی دارد. همانگونه که آغاز حیات زمین از خانه خدا بوده، حیات واقعی بشر نیز با ظهور امام زمان ارواحنافداه اتفاق میافتد. حیات واقعی کره زمین هنگامیست که شاخصهای انسان متعالی بر اساس بندگی حقیقی پروردگار، نمایان شود. در شرایطی که انسانها آسمانی شوند، زمین تمام هستی خود را به ساکنانش عرضه میکند و نقطه عطف حیات زمین با ظهور امام مهدی ارواحنافداه از سرزمین مکه، در کنار کعبه عینیت مییابد.


