گیربکس اتوماتیک؛ سهولت در رانندگی عادی و آسودگی در زمان ترافیک
گیربکسهای اتوماتیک برای اینکه بتوانند بهترین عملکرد ممکن را داشته باشند، از قطعات مختلفی کمک میگیرند که از جمله آنها میتوان به شفتهای ورودی و خروجی، پوسته گیربکس و پمپ روغن اشاره کرد. در صورت خرابی هرکدام از این قطعات، باید سریعا به یکی از نمایندگیهای مجاز تعمیر گیربکس اتوماتیک مراجعه کنید تا این مشکل را برای شما رفع کند. در این مطلب با انواع اجزا و قطعات اصلی گیربکسهای اتوماتیک آشنا میشویم.مکانیزم کلی گیربکسهای اتوماتیک
گیربکس اتوماتیک با استفاده از مبدل گشتاور برای انتقال نیرو از موتور به گیربکس کار میکند. مبدل گشتاور در اصل یک دیسک فلزی بزرگ است که میتواند با سرعتهای مختلف بچرخد. روغن واسکازین داخل مبدل به انتقال نیروی موتور به میل گاردان خودرو کمک میکند.مایع گیربکس به خنک شدن گیربکس کمک میکند. پمپی که از موتور نیرو میگیرد، این سیال را به گردش در میآورد. سیال از یک فیلتر عبور میکند تا هرگونه کثیفی را که جذب کرده، از دست بدهد و سپس دوباره به مبدل گشتاور ارسال میشود. مبدل مانند یک کلاچ کار میکند که اجازه میدهد نیروی موتور به گیربکس منتقل شود. هنگامی که ماشین در حال رانندگی است، مایع به عقب مبدل فرستاده میشود تا میل گاردان ماشین بتواند با سرعت بهتری به گردش دربیاید.
گیربکس اتوماتیک از چه اجزایی تشکیل شده است؟
گیربکس اتوماتیک از اجزای مختلفی تشکیل شده است. با توجه به نوع گیربکس و تفاوت مهندسی آنها، ممکن است برخی از این جعبهدندهها اجزای متفاوتی داشته باشند. اما به طور کلی، برخی قطعات تقریبا در تمام این گیربکسهای اتوماتیک وجود دارند.از جمله برخی قطعات رایج در گیربکسهای اتوماتیک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
پوسته گیربکس
مبدل گشتاور
روغن واسکازین
پمپ روغن
مجموعه دنده سیارهای
بسته کلاچها
شفت خروجی و شفت ورودی
بند ترمز
بدنه سوپاپ
ماژول کنترل گیربکس
پوسته گیربکس؛ قطعهای که در تمام جعبهدندههای اتوماتیک وجود دارد
پوسته گیربکس، محفظهای فلزی است که اجزای داخلی گیربکس را سر خود جای داده است. این پوسته معمولا استوانهای است و از چندین دهانه برای کنترل جریان روغن در داخل و خارج استفاده میکند. بدنه گیربکس از چرخ دندهها، یاتاقانها و سایر اجزای داخل آن در برابر آسیب محافظت میکند. همچنین این پوسته به دفع گرمای تولید شده توسط قطعات کمک میکند.
بدنه گیربکس را میتوان از مواد مختلفی ساخت. این پوسته معمولا به اجزای داخل پرچ یا پیچ میشود و درزها با واشر بسته میشوند تا روغن نشتی پیدا نکند. در صورت استفاده نامناسب و عدم توجه به تعویض به موقع روغن واسکازین، ممکن است پوسته ترک بردارد و مجبور به تعویض آن شوید.
معرفی قطعه معروف مبدل گشتاور
مبدل گشتاور نوعی کوپلینگ سیال است که قدرت چرخشی را از یک شفت به شفت دیگر منتقل میکند. مبدل گشتاور از سه بخش مهم تشکیل شده است: پروانه، توربین و استاتور. پروانه به میل لنگ موتور متصل است و با سرعت بالایی میچرخد. توربین به شفت خروجی متصل است و با سرعت کمتری چرخش دارد. استاتور هم بین پروانه و توربین قرار میگیرد و باعث تغییر جهت جریان سیال میشود و به پروانه و توربین اجازه میدهد تا به طور مستقل بچرخند. کلاچ، مبدل گشتاور را درگیر میکند تا گشتاور موتور را چند برابر کرده و آن را برای رانندگی با سرعت کم ایده آل کند. همچنین به موتور هم کمک میکند تا راحتتر روشن شود و سایش پیشرانه را کاهش دهد.روغن واسکازین؛ مایعی که در 99 درصد گیربکسهای اتوماتیک استفاده میشود
روغن گیربکس اتوماتیک یا ATF مایعی است که در گیربکسهای اتوماتیک استفاده میشود. این یک سیال هیدرولیک است که به عنوان روان کننده و خنک کننده برای چرخ دندهها و یاتاقانهای داخل جعبه دنده عمل میکند. این مایع همچنین به تنظیم فشار درون گیربکس کمک میکند تا دندهها را به آرامی تعویض کند. مایع گیربکس اتوماتیک بسته به آب و هوا و نوع خودرو ویسکوزیتههای مختلفی دارد. در آب و هوای سردتر، مایع غلیظتری برای جلوگیری از یخ زدن انتقال مورد نیاز است. در آب و هوای گرمتر، از یک سیال رقیقتر استفاده میشود تا از انتقال از گرمای بیش از حد جلوگیری شود.
پمپ روغن
پمپ روغن موتور الکتریکی کوچکی است که روغن موتور را در سراسر گیربکس خودرو به گردش در میآورد. پمپ روغن به خنک شدن و روانکاری دندههای داخل جعبه دنده کمک میکند. اگر این قطعه از کار بیفتد، ممکن است گیربکس بیش از حد گرم شود و از کار بیفتد. اکثر خودروها دارای چراغ هشدار روغن گیربکس هستند که اگر پمپ روغن به درستی کار نکند روشن میشود. در صورت خرابی این قطعه و نیاز به تعمیر یا تعویض آن، توصیه میکنیم با یکی از نمایندگیهای مجاز تعمیر گیربکس اتوماتیک تماس بگیرید. مجموعه تعمیرکار، از جمله این مراکز است که انواع گیربکسهای اتوماتیک خودروهای ایرانی، چینی، اروپایی، کرهای و ژاپنی را تعمیر میکند.مجموعه دنده سیارهای
مجموعه دنده سیارهای نوعی سیستم دندهای است که در جعبه دنده اتوماتیک برخی از خودروها استفاده میشود. این مجموعه شامل سه یا چند چرخ دنده (دنده خورشیدی، چرخ دنده و چرخ دنده سیارهای) است که حول یک محور مرکزی میچرخند. این نوع چرخ دنده امکان دستیابی به طیف وسیعی از سرعتها و گشتاورها را فراهم میکند. مجموعه چرخ دندههای سیارهای اغلب همراه با انواع دیگر چرخ دندهها مانند چرخ دندههای مارپیچ برای ایجاد یک سیستم کارآمدتر استفاده میشود.استفاده از چرخ دندههای سیارهای در گیربکس خودرو مزایای متعددی دارد. اول از همه، این قطعه امکان دستیابی به محدوده وسیعی از سرعتها و گشتاورها را فراهم میکند. این باعث میشود که در هر نوع شرایطی بتوانید از خودروی خود استفاده کنید.
پکیج کلاچ که در گیربکسهای اتوماتیک استفاده میشود
پک کلاچ، نوعی کلاچ اصطکاکی است که در گیربکس بسیاری از خودروها یافت میشود. این مجموعه از دیسکهایی تشکیل شده است که هر کدام دارای لنتهای کلاچ زیادی روی سطح خود هستند. هنگامی که پدال کلاچ فشار داده میشود، دیسکها به زور به هم متصل میشوند و باعث میشوند لنتها دیسک مجاور را بگیرند. این یک نیروی اصطکاک ایجاد میکند که گشتاور را از موتور به گیربکس منتقل میکند.پکیج کلاچ برای تنظیم میزان قدرت انتقال یافته به چرخها استفاده میشود. هنگامی که پدال کلاچ به طور کامل آزاد میشود، دیسکها اجازه میدهند آزادانه حرکت کنند و هیچ ارتباطی بین موتور و گیربکس وجود ندارد. در خودروهای اتوماتیک، این کلاچ به صورت اتوماتیک وارد عمل میشود.
تعمیر گیربکس
دیسک و صفحه یکی از قطعات و لوازم مصرفی خودرو به شمار میرود که در گیربکسهای دندهای استفاده میشود. چنین چیزی دیگر در گیربکسهای اتوماتیک وجود ندارد و این به دلیل مکانیزم متفاوت این گیربکسها است. همین مکانیزم متفاوت باعث شده است که خرابیهایی که برای این دو گیربکس ایجاد میشوند هم به مراتب متفاوت باشند.توجه داشته باشید که در بسیاری از مواقع برای تعمیر گیربکس، روغن آن هم تعویض میشود. انواع روغن گیربکس اتوماتیک در بازار وجود دارد که هرکدام دارای استانداردها و گرانروی مخصوصی هستند. از جمله این روغنها میتوان به انواع 75W80، 75W90، 85W90، ATF، MTF، AL4، GL5 و موارد دیگر اشاره کرد.
کیفیت قطعات تاثیری مستقیمی روی میزان استهلاک گیربکس دارد. بهعنوانمثال، بیشترین خرابی برای گیربکسهای خودروهای ایرانی و قدیمی مانند 206 اتوماتیک است. خودروهای چینی، به مراتب خرابیهای کمتری نسبت به گیربکسهای خودروهای ایرانی دارند. این خرابیها، در گیربکسهای خودروهای کرهای به مراتب کمتر مشاهده میشود. کمترین میزان خرابی گیربکس هم برای خودروهای اروپایی و ژاپنی است.
