در جراحیهای ستون فقرات دو دستگاه مهم و آسیبپذیر بدن در برابر عوامل میكروبی در معرض خطر قرار میگیرد: استخوانها و بافت عصبی.
دكتر علیرضا طبیب خویی جراح مغز و اعصاب/ روزنامه جام جم باكتریها و سایر عوامل میكروبی همهجا حضور دارند؛ حتی روی پوست بدن و مخاطها. پوست و مخاط طبیعی مانع ورود این عوامل عفونی به داخل بدن میشوند. اما انجام عمل جراحی به معنی شكستن این سد دفاعی و هموار كردن ورود میكروبها به داخل بدن است. با انجام برش جراحی و ورود میكروبها، وظیفه سیستم دفاعی بدن است كه با از بین بردن این عوامل مانع بروز عفونت در بافت جراحی شده شود. در جراحیهای ستون فقرات دو دستگاه مهم و آسیبپذیر بدن در برابر عوامل میكروبی در معرض خطر قرار میگیرد: استخوانها و بافت عصبی. هم عفونت استخوان مهرهها و هم عفونت بافت عصبی داخل كانال نخاعی نیاز به درمان طولانیمدت دارند. زیرا به دلایل متعدد، عملكرد سیستم دفاعی بدن در این دو بخش تا حدودی ضعیفتر است. عوامل متعددی با افزایش خطر عفونت محل جراحی در ستون فقرات همراه هستند: حفظ شرایط استریل در اتاق عمل، سن بیمار، ابتلا به بیماریهای زمینهای خصوصا دیابت و سرطانها، شرایط تغذیهای، مصرف داروهای تضعیفكننده ایمنی مانند كورتونها، مدت عمل جراحی و مورد آخر هم استفاده از پروتزهاست. عفونتهای ستون فقرات ممكن است محدود به پوست، بافت زیرجلدی یا عضله باشد یا اینكه به داخل استخوان و بافت عصبی هم نفوذ كند. هرچه عمق عفونت و نفوذ آن بیشتر باشد، درمان آن هم طولانیتر خواهد بود. علائم بروز عفونت در ستون فقرات شامل ترشح و قرمزی در زخم، درد شدید در ناحیه جراحی كه با وجود گذر از زمان عمل همچنان در حال افزایش باشد، درد شدید یا ضعف در اندامها، تب، تعریق زیاد و محدودیت حركت در ستون فقرات، به شكلی كه هرگونه حركت كوچك در محل جراحی با درد شدید همراه بوده و این محدودیت رو به افزایش باشد.
علائم بروز عفونت در ستون فقرات شامل ترشح و قرمزی در زخم، درد شدید در ناحیه جراحی كه با وجود گذر از زمان عمل همچنان در حال افزایش باشد، درد شدید یا ضعف در اندامها، تب، تعریق زیاد و محدودیت حركت در ستون فقرات
در عفونتهایی كه محدود به پوست، بافت زیرجلدی و حتی عضله باشد گاهی صرفا تجویز آنتیبیوتیك كفایت خواهد كرد و گاهی لازم است محل جراحی شستوشو شده و مجددا ترمیم شود. درمان آنتیبیوتیكی معمولا خیلی طولانی نیست، اما عفونتهای عمقیتر نیازمند تخلیه عفونت از بافتهای عمقی، شستوشوی كافی و درمان آنتیبیوتیكی طولانی هستند. پروتزها در ستون فقرات محلی برای جایگزینی باكتریها و در واقع پنهان شدن آنها از دسترس سیستم دفاعی بدن هستند. اما در مراحل اولیه بعد از جراحی اگر عفونتی رخ دهد، معمولا امكان خارجكردن پروتز وجود ندارد و باید درمان دارویی آنقدر ادامه یابد تا عوامل عفونی كامل از بین بروند. اما در مورد عفونتهایی كه ممكن است با تاخیر ظاهر شود، گاهی لازم است پروتزها خارج شود تا برای پاكسازی محیط از میكروبها به سیستم دفاعی كمك شود.


