حافظه پروسه پیچیده ای از فعالیت های متفاوت در مغز است. مغز هم مثل عضله است و مثل سایر عضلات بدن به تمرینات هفتگی احتیاج دارد تا بتواند قدرت تمرکز خود را بهبود بخشد. حافظه بسیار آسیب‌پذیر و حساس است و تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. باید به این نکته توجه داشت  که می‌توان با بررسی این عوامل و کاهش یا افزایش آن‌ها، توان یادسپاری را افزایش دهید و باعث بالا بردن حافظه خود شوید. شاید عواملی مانند خواب و استراحت، تغذیه و ورزش را بتوان از مهم‌ترین عوامل موثر بر تقویت حافظه نام برد؛ اما روش‌های دیگری  هم می توانند باعث بالا بردن حافظه باشند.در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم: تفکر و تعمق کنید تا حافظه فعالتان بهتر شود: یکی از راه های تقویت حافظه، تفکر و تعمق می باشد. حافظه فعال تقریبا شبیه دفترچه یادداشت مغز شماست، جایی که اطلاعات جدید موقتا نگهداری می شوند. هنگامی که نام کسی یا آدرسی که می خواهید بروید را می شنوید این اطلاعات را در حافظه فعالتان نگه می دارید تا اینکه کارتان با این اطلاعات تمام شود. اگر این اطلاعات بیشتر از این برایتان استفاده ای نداشته باشد مغزتان اجازه می دهد به کل پاک شوند. اما اگر استفاده داشته باشند، به حافظه بلند مدت سپرده می شوند. آنجا می توانند تقویت شده و بعدا به یاد آورده شوند. حافظه فعال چیزی است که هر روز استفاده می کنیم، پس اگر قویتر باشد، زندگی روزانه ما را خیلی راحت تر می کند. در اکثر بالغین این حافظه در حدود حداکثر 7 مورد را می تواند در خود نگه دارد. اگر شما از ظرفیت حداکثری حافظه تان استفاده نمی کنید مدیتیشن می تواند شما را در تقویت حافظه یاری دهد. مدیتیشین برای حافظه مفید است. مدیتیشن با قدرت خود کمک می کند تمرکز کنید و درطول مدیتیشن مغز شما در پردازش اطلاعات مانند حالت عادی فعال نیست. قهوه بنوشید:  یکی دیگر از راه های تقویت حافظه، نوشیدن قهوه می باشد. گفته می شود اگر قبل از یادگیری یک موضوع جدید کافئین مصرف کنید حافظه تان بهبود پیدا می کند، البته بعضی از تحقیقات اثرات ناچیزی از مصرف کافئین پیش از ایجاد حافظه جدید پیدا کرده‌اند. فراموش نکنید که صبح‌ها برای شروع روز، قهوه نخورید؛ یک قهوه کوچک در روز می‌تواند به بهتر نگه‌داشتن مطالبی که یاد می‌گیرید در ذهنتان کمک کند.   یکی دیگر از راه های تقویت حافظه ورزش کردن می باشد. بهتر است برای بهبود بازیابی حافظه ورزش کنید.مطالعات نشان داده است که تمرینات منظم می توانند بازیابی حافظه را بهبود ببخشند. روش قطعه قطعه کردن مطالب برای تقویت حافظه: یکی دیگر از راه های تقویت حافظه ، روش قطعه قطعه کردن  مطالب می باشد.گنجایش حافظه کوتاه‌مدت بین ۵ تا ۹ قطعه است. برای مثال نگهداری عدد ۱۳۷۴۱۳۶۹۱۳۹۹ در حافظه کوتاه‌مدت غیر‌ممکن است؛ در حالی که نگهداری ۱۳۹۹–۱۳۶۹–۱۳۷۴ در حافظه کوتاه مدت خیلی آسان‌تر است. آرام سازی: یکی دیگر از راه های تقویت حافظه آرامش فرد است.در واقع هیجان‌ها و تفکرات منفی مثل ترس، غم، اندوه و… دستیابی انسان به اطلاعات موجود در حافظه را دشوار می‌کند.  خوردن انواع توت ها: افراد می توانند برای بهتر شدن حافظه بلند مدت، انواع توت ها را بخورند. تحقیقات نشان می دهد که خوردن توت ها می تواند با کاهش حافظه مبارزه کند.محققان در مطالعه ای دریافتند که یک رژیم غذایی عادی با مکمل بلو بری به مدت 12 هفته در انجام وظایف حافظه تاثیر بسزایی دارد. اثرات بعد از تنها 3 هفته شروع شدند و در طول مدت بررسی ادامه یافتند. بلوبری به طور خاص برای داشتن مقدار زیادی زردینه یا فلاوانوید شناخته شده است، که به نظر می رسد ارتباطات موجود در مغز را تقویت می کند. انواع توت ها روی حافظه بلند مدت اثرات مثبتی خواهند داشت.  همچنین یک مطالعه ی بلند مدت روی حافظه پرستاران خانمی که بالای 70 سال سن داشتند نشان داد آن هایی که به صورت منظم حداقل دو وعده در هفته از توت فرنگی یا بلوبری استفاده می کنند کاهش حافظه شان به طور نسبی کمتر بوده است.  ورزش کردن:  یکی دیگر از راه های تقویت حافظه ورزش کردن می باشد. بهتر است برای بهبود بازیابی حافظه ورزش کنید.مطالعات نشان داده است که تمرینات منظم می توانند بازیابی حافظه را بهبود ببخشند. ثابت شده است که تناسب اندام در افراد مسن به کند شدن روند کاهش حافظه کمک می کند آن هم بدون ورزش های ممتد و منظم. همچنین مطالعات نشان می دهند که ورزش منظم به طور خاص می تواند حافظه مکانی را بهبود ببخشد، بنابراین شاید برای همه ی انواع بازیابی های حافظه مفید نباشد.  البته ورزش کردن فایده های زیادی دارد. در مورد مغز اثبات شده است که ورزش منظم منجر به بهبود توانایی های شناختی در کنار حافظه می شود. پس اگر به دنبال راهی برای داشتن ذهنی تیز هستید، باید بگوییم که قدم زدن بهترین راه حل برای شما می باشد. ژرف‌نگاری معانی: اگر موضوعات را عمیق‌تر بررسی کنید، در حافظه بهتر خواهند ماند. برای این کار می‌توانید از پیدا کردن رابطه معنی‌دار بین مطالب کمک بگیرید. طبقه‌بندی مطالب: یکی دیگر از راه های تقویت حافظه، طبقه‌بندی مطالب به‌منظور تقویت حافظه برای درس خواندن می باشد. منظم بودن و طبقه‌بندی موضوعات در حافظه، بازیابی و یادآوری آن‌ها را آسان می‌کند. رمزگردانی تصویری: رمزگردانی تصویری از راه‌های تقویت حافظه برای درس خواندن می باشد. می‌توان بین موضوعات نامربوط، ارتباطات معناداری به وجود آورد و آن را به تصویری ذهنی تبدیل کرد؛ برای مثال فردی برای به خاطر سپردن اسم رمز شب که عبارت بود از کلاغ-گوجه-باران، این رابطه و این تصویر ذهنی را برقرار کرد: کلاغ در زیر باران گوجه خورد(به همراه تصویرسازی) همچنین می‌توانید اطلاعات جدید را با چیزی که از قبل می‌دانستید ارتباط دهید؛ برای مثال وقتی که شما نام یک نوع غذای جدید را یاد می‌گیرید، به غذای مشابه آن فکر کنید. آدامس بجوید:  برای تقویت حافظه می توانید آدامس بجوید. روش آسان دیگری که می تواند حافظه را بهبود ببخشد، جویدن آدامس هنگام یادگیری چیزهای جدید است. در مطالعه ای که صورت گرفت ، نشان می داد شرکت کنندگانی که در طول یادگیریشان آدامس می جویدند، در بازیابی حافظه دقیق تر بودند و زمان واکنش بهتری داشتند. یکی از دلایلی که جویدن آدامس می تواند روی بازیابی شما اثر داشته باشد، این است که جویدن آدامس فعالیت هیپوکامپ (اسبک) را افزایش می دهد، هیپوکامپ منطقه مهمی از مغز به شمار می رود که به حافظه مربوط است. نظریه دیگر روی افزایش اکسیژن دریافتی و بهبود تمرکز و توجه از طریق جویدن آدامس تمرکز می کند و براساس آن، با آدامس جویدن مغز هنگام یادگیری چیزهای جدید، ارتباط های قوی تری ایجاد کند. مطالعه ای وجود دارد که نشان می دهد شرکت کنندگانی که در طول یادگیری و تست حافظه آدامس می جویدند، سطوح ضربان قلب بالاتری دارند، فاکتوری که موجب افزایش اکسیژن دریافتی توسط مغز می شود. سازمان‌دهی در تقویت حافظه: روش سازمان‌دهی به دلیل افزایش کارایی پیگردی در حافظه، می‌تواند بازیابی را بهبود ببخشد. لازمه این کار این است که اطلاعات را سازمان‌دهی کنید؛ به‌طوری که با مشخص کردن مطالب فصلی درسی که باید یاد بگیرید و توجه به عنوان و سرفصل، چارچوب کلی مطلب را ترسیم و سازمان‌دهی کنید تا از تاثیرات قوی آن بر تقویت حافظه برای درس خواندن بهره ببرید.  تکرار مطالب با صدای بلند: از میان تکنیک های تقویت حافظه این یکی از همه ساده‌تر است و برای به خاطر سپردن همه چیز از جای سوئیچ ماشین گرفته تا لیست خرید و مرور درس‌ها برای امتحان کاربرد دارد. مطالعات نشان می‌دهند گفتن آنچه می‌خواهید به خاطر بسپارید برای خودتان یا حتی حرکت دادن لب‌ها بدون صدا می‌تواند برای یادآوری کمک‌کننده باشد. ترک سیگار: محققان عقیده دارند کشیدن سیگار می‌تواند آسیب جدی به حافظه وارد کند.  بیشتر بخوابید: یکی دیگر از راه های تقویت حافظه این است که بیشتر بخوابید. دلایل اثبات شده ای وجود دارند که نشان می دهند خواب یکی از مهمترین عناصر برای تقویت حافظه است. از آنجایی که بیشترین مقدار تثبیت حافظه در خواب صورت می گیرد، مشخص می شود که مغز ما بدون داشتن خواب کافی به دردسر می افتد. حتی یک چرت کوتاه می تواند بازیابی شما را بهبود ببخشد. تحقیقات نشان می دهد که وقتی موضوعی برای اولین بار به مغز وارد می شود، (به خصوص در هیپوکامپ) هنوز شکننده است و به راحتی فراموش می شود به خصوص اگر از مغز خواسته شود تا در همان لحظه چیزهای بیشتری به خاطر بسپرد. چرت زدن، موضوعات را به سمت نئوکورتکس ها هدایت می کند. جایی که ذخیره دائمی تر صورت می گیرد و به این ترتیب از جایگزین شدن آن ها جلوگیری می شود. نه تنها خوابیدن بعد از یادگیری بخش مهمی از فرآیند ایجاد حافظه است، خوابیدن قبل از یادگیری مسائل جدید هم به همان مهمی است. تحقیقات نشان داده است که محرومیت از خواب می تواند روی توانایی ما برای سپردن چیزهای جدید به حافظه و تثبیت آن ها اثر بگذارد.  یکی از عوامل ساده‌ای که در تقویت حافظه برای درس خواندن موثر است، محیطی است که شما انتخاب می‌کنید در آن درس بخوانید. بهتر است مکانی را انتخاب کنید که علاوه بر راحت بودن، از تصاویر و صداهای مزاحم و عوامل مزاحم حواس مانند تلویزیون، موبایل و… دوری کنید. دقت در زمان مطالعه: برای به خاطر سپردن مطلبی، باید با انگیزه شروع به مطالعه آن کنید و تمرکز ذهنی کافی و دقت زیاد داشته باشید . مطالعه‌ای که با بی‌حوصلگی، اکراه، بی‌میلی و در حالت خواب‌آلودگی باشد، زمینه به‌یادسپاری اطلاعات را فراهم نمی‌کند. توجه کنید که دقت کردن یک امر انتخابی با آمادگی قبلی و بهره‌گیری از تجربه‌های گذشته است. یک زبان دیگر یاد بگیرید: آموختن یک زبان دیگر، حتی در بزرگسالی، می‌تواند مغز را تقویت کند.تحقیقات نشان می‌دهد در افرادی که آموختن زبان جدید را آغاز کرده‌اند روانیِ کلام و هوش ارتقا می‌یابد.مطالعات دیگر به این موضوع اشاره داشتند که دوزبانه بودن می‌تواند ظهور زوال عقل را چندین سال‌ به تأخیر بیندازند. این اثر در مورد افرادی که زبان دوم را در کودکی و همچنین در سال‌های بعد آموخته بودند (هر دو حالت) صادق بود. با کاغذ و قلم طرح‌های بی‌هدف بکشید: عملکرد افراد برای به خاطر آوردن اسامی و مکان‌ها در تست‌های حافظه‌ در افرادی که طرح‌های بی‌هدف می‌کشیدند، بهتر از افرادی بود که این کار را انجام نمی‌دادند. متخصصان می‌گویند این خط‌خطی‌ها که هنگام کار انجام می‌دهیم به مغز فشار نمی‌آورد و به ما اجازه می‌دهند روی کاری که انجام می‌دهیم تمرکز کنیم. این کار همچنین رؤیاپردازی را که از عوامل حواس‌پرتی است متوقف می‌کند. محیط مناسب فراهم کنید: یکی از عوامل ساده‌ای که در تقویت حافظه برای درس خواندن موثر است، محیطی است که شما انتخاب می‌کنید در آن درس بخوانید. بهتر است مکانی را انتخاب کنید که علاوه بر راحت بودن، از تصاویر و صداهای مزاحم و عوامل مزاحم حواس مانند تلویزیون، موبایل و… دوری کنید. مهارت‌های جدید یاد بگیرید: یادگیری مطالب جدید موجب می‌شود که عضلات مغز قدرتمند شوند و رشد و توسعه مغز را به‌دنبال دارد. یادگیری هر کار جدیدی مثل موسیقی، آشپزی، بافتنی، نقاشی و … که از یادگیری‌ آن لذت ببرید، مغزتان را شادتر و سالم‌تر می‌کند.  اجتناب از مصرف مواد مخدر: تحقیقات نشان داده است افرادی که به طور منظم حشیش یا ماری‌جوانا مصرف می‌کنند در معرض خطر آسیب دائمی به هوش، حافظه و دامنه‌ی توجه (مدت زمانی که فرد می‌تواند بدون حواس‌پرتی روی یک کار تمرکز کند) هستند.