به گزارش تبیان به نقل از روزنامه‌ی فرهیختگان، همزمان با بازگشت تحریم‌های بانکی آمریکا، مجلس شورای اسلامی بررسی طرح «استفاده از پیمان پولی دوجانبه و پیام‌رسان­‌های جایگزین سوئیفت» را در دستورکار دارد و با تصویب این طرح، می‌تواند بخش مهمی از این تحریم­‌ها را بی‌­اثر کند. اعمال مجدد تحریم‌های بانکی آمریکا به‌معنای کاهش همکاری بانک‌های خارجی با بانک‌های ایرانی خواهد بود. استفاده گسترده ایران از نظام پرداخت و زیرساخت‌های پیام‌رسان مالی غربی این امکان را به آمریکا داده است تا ایران را تحریم بانکی کند. استفاده ایران از نظام پرداخت غربی در شرایطی اتفاق می‌افتد که بخش زیادی از تعاملات تجاری ایران با کشورهای غربی نیست. برجام‌، مشکل تحریم بانکی را حل نکرده و نخواهد کرد تجربه برجام نشان داد مساله بانکی ما به‌واسطه توافق با اروپا و آمریکا حل نخواهد شد، چراکه حتی هنگامی که آمریکا در برجام بود و ظاهرا تحریم‌های بانکی رفع شده بودند، اما بانک‌های بزرگ (عمدتا اروپایی) هیچ‌گاه به‌سوی ایران نیامدند و با ایران همکاری نکردند. این مساله به دفعات از زبان مسئولان دولتی بیان شد؛ به طریق اولی در شرایطی که آمریکا از برجام خارج شده است و تحریم‌های بانکی از روز 13 آبان بازخواهند گشت، این بانک‌ها با ایران همکاری نخواهند کرد. سازوکارهایی که اتحادیه اروپا در نظر داشته، در همین چندروزه عملیاتی خواهد شد، ممکن است تا زمانی که بشود از این سازوکارها استفاده کرد مقداری طول بکشد، به‌خاطر فشارهای آمریکا و کارشکنی‌هایی که آمریکایی‌ها در تمامی مراحل این کار داشتند، برخی اقدامات زمان بیشتری برده است. سازوکار ویژه مالی اروپا نمادین است! راهکار اتحادیه اروپا برای حفظ منافع اقتصادی ایران در چارچوب برجام که سازوکار ویژه یا SPV نام دارد، کانال پرداختی است که قرار است پرداخت‌های مربوط به درآمدهای نفتی و واردات ایران را تسهیل کند. اخیرا «رویترز» به نقل از چهار دیپلمات اروپایی اعلام کرده است سازوکار مالی اروپا در 13آبان به‌طور نمادین شروع به کار خواهد کرد و تا اوایل سال میلادی 2019 عملیاتی نخواهد شد. دیپلمات دیگری نیز به «رویترز» گفته است: «ما نیاز داریم به ایرانی‌ها نشان دهیم که برای حفظ برجام در حال کار هستیم تا آنها را در برجام نگه داریم، اما این را هم می‌گوییم که تا اینجا و با این سرعت می‌توانیم پیش برویم.» تاکنون اتحادیه اروپا در رابطه با این خبر سکوت کرده است. با وجود این، صحبت‌های فدریکا موگرینی چند روز قبل از انتشار گزارش «رویترز»، تاییدی بر نامشخص بودن زمان اجرایی‌شدن این سازوکار برخلاف انتظار مسئولان دولتی دارد. موگرینی در جواب خبرنگاری که پرسید چه زمانی قرار است اروپا سازوکار جدید را برای حفاظت ایران از تحریم‌ها ایجاد کند، گفت: «این چیزی است که ما طی مجمع عمومی سازمان‌ملل در نیویورک رونمایی کردیم. اعضای اتحادیه اروپا تصمیم گرفته‌اند این سازوکار را اجرا کنند، بنابراین آنها در حال کار روی احداث این سازوکار هستند. من اطمینان دارم که آنها این کار را به‌طور موفقیت‌آمیز در هفته‌های پیش‌رو ادامه خواهند داد.» وزیر امور خارجه کشورمان نیز در سفر به استانبول گفت: «سازوکارهایی که اتحادیه اروپا در نظر داشته، در همین چندروزه عملیاتی خواهد شد، ممکن است تا زمانی که بشود از این سازوکارها استفاده کرد مقداری طول بکشد، به‌خاطر فشارهای آمریکا و کارشکنی‌هایی که آمریکایی‌ها در تمامی مراحل این کار داشتند، برخی اقدامات زمان بیشتری برده است.» «اجرای نمادین» سازوکار ویژه اتحادیه اروپا که از سوی دیپلمات‌های اروپایی مطرح شده و به‌صورت ضمنی توسط ظریف تایید شده است، به این معناست که عملا این سازوکار در موعد اعمال تحریم‌ها بی‌خاصیت خواهد بود و تنها قیچی‌کردن یک روبان است و اثری در راستای خنثی‌سازی تحریم‌ها ندارد. طرحی موثر در مقابله با تحریم‌های مالی آمریکا در شرایطی که آمریکا در حال بازگرداندن تحریم‌­های خود است، ایران می‌تواند با استفاده از راهکارهایی همچون پیمان پولی دوجانبه و استفاده از پیام‌رسان­‌های جایگزین سوئیفت، بخش مهمی از این تحریم‌­ها را بی‌­اثر کند. با توجه به همین موضوع، طرح یک‌فوریتی پیمان پولی، پیام‌رسان مالی دوجانبه و استفاده از ارزهای دیجیتال توسط گروهی از نمایندگان مجلس تدوین و این طرح با امضای 51 نفر از نمایندگان در جلسه 13 تیرماه مجلس اعلام وصول شد. در همان جلسه مجلس، نمایندگان با 103 رای موافق، 67 رای مخالف و هفت رای ممتنع از مجموع 205 نماینده حاضر، با یک‌فوریت طرح راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی و انعقاد پیمان‌های پولی دو و چندجانبه در تجارت موافقت کرد. در این طرح، راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی اقتصادی در همکاری دو و چندجانبه با سایر کشورها یا اتحادیه‌ها، استفاده از ظرفیت‌های سامانه‌های بومی از قبیل سپام در تبادلات داخلی و بین‌المللی و ایجاد دسترسی برای بانک‌ها و موسسات مالی خارجی طرف قرارداد با بانک‌های ایرانی، انعقاد قرارداد همکاری با کشورها و موارد مشابه پیش‌بینی شده است. براساس بخش دیگری از این طرح، بانک مرکزی موظف خواهد بود پیمان‌های پولی دو یا چندجانبه به‌منظور استفاده از ارزهای ملی در دریافت‌ها و پرداخت‌های تجاری و اقتصادی را حداقل با 24 کشور چین، روسیه، هند، پاکستان، ترکیه، برزیل، عراق، ژاپن، کره‌جنوبی، آذربایجان، افغانستان، ترکمنستان، ارمنستان، قطر، عمان، قزاقستان، سنگاپور، تایلند، اندونزی، بلاروس، سریلانکا، لبنان، سوریه و مالزی منعقد و اجرایی کند. به‌صورت کلی، برای حل دو مشکل تسویه معاملات با استفاده از دلار و پیام‌رسان‌های مالی از طریق سوئیفت دو راهکار پیمان‌های پولی دو و چندجانبه و سیستم پیام‌رسان موازی سوئیفت وجود دارد. پیمان پولی دوجانبه یک کانال امن بانکی برای انجام مبادلات تجاری بین‌المللی است که در آن به‌جای استفاده از دلار یا سایر ارزهای واسط در پرداخت‌ها و دریافت‌ها از ارزهای ملی دو کشور استفاده می‌شود. بنابراین این روش امکان ایجاد محدودیت در مسیر نقل‌وانتقالات بانکی ایران از بین می‌رود و ریسک و هزینه‌های تجارت کاهش می‌یابد. لازم است فرآیند پیام‌رسانی مبادلات خارجی ایران نیز از وابستگی صرف به سیستم پیام‌رسانی مالی بین‌المللی سوئیفت خارج شود تا علاوه‌بر از بین رفتن امکان نظارت آمریکا، شرایط برای کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت مبادلات خارجی ایران فراهم شود. آزمون خطیر مجلس برای عبور از تحریم‌ها متاسفانه طرح یک‌فوریتی راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی و انعقاد پیمان‌های پولی دو و چندجانبه در تجارت خارجی که می‌تواند اصلی‌ترین بخش از تحریم‌­ها یعنی تحریم‌­های بانکی را بی‌اثر کند، توسط کمیسیون اقتصادی مجلس رد شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد مدیران و کارشناسان بانک مرکزی عامل اصلی رد شدن این طرح در کمیسیون اقتصادی مجلس بوده‌اند و تلاش بسیاری کرده‌اند که این اتفاق در این کمیسیون رخ دهد. نمایندگان محترم مجلس باید توجه داشته باشند که روز یکشنبه، 13 آبان همزمان با بازگشت تحریم‌های بانکی آمریکا، رد این طرح در صحن مجلس مطرح می‌شود و در این روز سرنوشت‌ساز آزمون بزرگی را در پیش دارند. آیا مجلس به عبور از تحریم رای می‌دهد یا به باقی ماندن در تحریم؟ منبع: روزنامه‌ی فرهیختگان