ارکستر ملی ایران چهاردهم آبان ماه با حضور نادر مرتضی پور به عنوان رهبرمیهمان در تالار وحدت روی صحنه میرود؛ کنسرتی با عنوان «وداع» به آهنگسازی محمد میرزمانی وخوانندگی حسامالدین سراج.
«وداع» یکی از پرمخاطبترین آلبومهای موسیقی در حوزه موسیقی عاشورایی است که تاکنون چندین بار در کنسرتهای متعدد اجرا شده است. نادر مرتضیپور موسیقیدان ایرانی و نوازنده کنترباس است. او سالها تجربه رهبری در ارکسترهایی چون صدا و سیما، سمفونیک تهران و ارکستر مجلسی را داشته و حال تصمیم دارد تجربه نخستین خود را با ارکستر ملی ایران محک بزند؛ انتخابی که به گفته مرتضیپور از سوی مسئولان بنیاد رودکی و فریدون شهبازیان مدیر هنری ارکستر ملی ایران پیشنهاد شده است. او در مورد اینکه چرا طی این سالها با ارکستر ملی ایران همکاری نداشته است، به «ایران» گفت: ارکستر ملی ایران پیش از فعالیت مجددش توسط آقای فرهاد فخرالدینی رهبری میشد و تصمیمگیرنده مدیران بنیاد رودکی و رهبر ارکستر آن زمان بود که به هر دلیلی این همکاری صورت نگرفت، وگرنه دلیل خاصی نداشته؛ اما در این چند سال اخیر با برنامهریزیهای متفاوتی که در این بنیاد انجام شده، نگاه جدیدتری نسبت به فعالیت دو ارکستر ملی و سمفونیک دیده میشود و از رهبران و آهنگسازان مختلف دعوت به عمل آمده که ایده بسیارخوبی است. به گفته مرتضیپور، البته رهبری ارکستر ملی ایران و ارکستر سمفونیک تهران به لحاظ تکنیکی و شاکله کار ارکستری چندان متفاوت نیست و این تفاوت بیشتر به لحاظ انتخاب قطعات است. از تأسیس ارکسترسمفونیک تهران و ارکستر ملی ایران سالهای بسیاری میگذرد اما همچنان به شالوده این دو ارکستر نقدهای بسیاری وارد است. عدهای میگویند ارکستر سمفونیک رهبر خوبی ندارد و عدهای دیگر اعضای خود ارکستر، کیفیت پایین سازها و حتی رپرتوارهای تکراری را محل نقد میدانند. مرتضی پور در این باره گفت: صحبت در این خصوص بسیارگسترده است و بهتر است نشستی رسانهای با حضور مسئولان بنیاد رودکی و رهبران ارکستر در راستای بهبود کار برگزار شود. البته در هفتههای گذشته فراخوانی درخصوص آزمون نوازندگی برای همکاری با ارکسترها اعلام شد که به نظر من اتفاق بسیار خوبی است و بر این عقیدهام که این فراخوانها درفصلهای مختلف هم تکرار شود تا نیروهای بیشتری جذب ارکسترها شوند. ما نمیتوانیم بگوییم ارکستر یا رهبران آن بدون خطا و اشتباه کار خود را پیش میبرند بلکه ممکن است اشکالاتی هم وجود داشته باشد. خود من به شخصه هر نقدی را میپذیرم، به شرط آنکه این نقدها مخرب و در جهت تضعیف کردن نباشد. مرتضیپور سالها نوازنده ارکستر بوده و تا به امروز هم خود را یک نوازنده ارکستر میداند. او 50 سال پیش در محضر استاد حشمت سنجری آموزش موسیقی دیده و معتقد است، کارهایی که با ارکسترها اجرا میشود، باید به لحاظ قطعات و حضور رهبران در ارکستر متنوع باشد. او به «ایران» میگوید: در حال حاضردر ارکستر ملی شاهد حضور رهبران میهمان و قطعات متنوع هستیم و این نوع کارها قطعاً در پیشبرد تاکتیکی و تکنیکی ارکستر مؤثر خواهد بود. بخش تکنیکی به لحاظ قویترشدن در نوازندگی ارکستر تأثیرگذار بوده و بخش تاکتیکی بهدلیل انگیزه، جذابیت برنامهها و شرایط و مکان اجرای رپرتوارها در داخل و خارج از کشوراست. او بر این باور است که در قطعه «وداع» اثر سید محمد میرزمانی که طی چند روز آینده اجرا میشود توجه بسیاری به ژانرهای سازی و موسیقایی بوده است و به لحاظ نوع ملودی، تنظیم و ارکستراسیون کاملاً مناسب فضای فعلی و ایام سوگواری است. او در مورد اینکه چرا ارکستر ملی ایرانی در اجرای آثار مناسبتی هم به تکرار افتاده بیان کرد: بله من این را کاملاً قبول دارم و اتفاقاً برای خود من هم سؤال است. مرتضیپور گفت: متأسفانه ساخت آثار مناسبتی انگشت شمار است ولی اینکه چرا تنها یک تعداد کار مناسبتی با ارکسترها اجرا میشود بهتر است بگوییم به انتخاب و سلیقه هیأت امنای بنیاد رودکی برمی گردد که قطعاً دلایل خود را دارند. اما برای تولید آن قطعاً باید نهاد و بودجهای اختصاص داده شود تا آهنگساز با فراغ خاطر یک کار خوب و فاخر تولید کند. حتی به نظر من ساخت این نوع آثار باید به مرحله رقابت گذاشته شود و از بین آنها بهترینها انتخاب شوند تا سازندگان انگیزه بیشتری در تولید این نوع آثار داشته باشند. ناگفته نماند تمام این پیشنهادها نیازمند یک مدیریت فعال و مرکزی برای اجراست تا در کنار دیگر آثار موسیقی کارهای مناسبتی مذهبی، حماسی، انقلابی و ملی هم تولید شود اما متأسفانه همیشه موانعی وجود داشته و دارد؛ از جمله کمبود بودجه که قطعاً در بخشهای هنری هم تأثیرگذاراست. این موسیقیدان در مورد اینکه آیا جامعه پذیرش آثار مناسبتی را خواهد داشت پاسخ داد: اگر فرهنگ وهنر یک جامعه با سلیقه و حوصله مردم حرکت کند اشتباه بزرگی است بلکه همیشه باید چند قدم جلوترباشیم. آخرین همکاری نادر مرتضیپور در ارکستر صدا و سیما به سال 93 برمیگردد که آن زمان آثار سفارشی بسیاری هم اجرا شد او در مورد غیبت چند سالهاش در ارکستر صدا و سیما بیان کرد: قطعاً شرایط گذشته و دیدگاهها و سلیقهها نسبت به امروز تغییر کرده است. به هر حال بهتر است کمی جسورانهتر به مسائل فرهنگی توجه داشته باشیم و نگاه محتاطانهمان را کنار بگذاریم. ارکستر صدا و سیما تا چه زمانی باید در استودیو تمرین کند و برنامه اجرایی یا کنسرتی برای آن تعریف نشود! من در صدا و سیما قطعاتی را کار کردهام که بندرت شنیده شده و کارهای تکراریام بسیار اندک بود. مرتضیپور میگوید: بسیار علاقهمند به ساخت آثار حماسی هستم و در زمان فعالیتم در صدا وسیما قطعات کوتاهی هم ساخته شد نمونهاش قطعه «ورزشکاران دلاوران نام آوران...» که شعر، آهنگ، تنظیم و اجرای کار برعهده من بوده و به سفارش وزارت ورزش در کمتر از 48 ساعت ساخته شد. قاطعانه میگویم بعد از این اثر قطعهای با این ویژگی برای مناسبتهای ورزشی ساخته نشده است. در مورد ارکستر مجلسی هم با آقای سهرابی مدیر اجرایی ارکسترصحبتهایی شد و پیشنهاد دادیم تا از دل این دو ارکستر یک گروه 20 نفر تشکیل شود تا با این تعداد اعضا ارکستر بتواند در شهرها و حتی شهرستانهای مختلف و کوچک که از اجرای برنامههای موسیقی محروم هستند بتوانند از دیدن این کنسرتها بهره مند شود. منبع: روزنامه ایران/ندا سیجانی


