چرا اهل تسنن روزه عاشورا را مستحب ميدانند؟
روزه روز عاشورا مكروه است. علماء شيعه روزه اين روز را مكروه مي دانند و روايات فراواني از روزه اين روز نهي كرده است. فقهاى شيعه فتوا به كراهت روزه در روز عاشورا دادهاند و حتى برخى، از قبيل بحرانى و مجلسى آن را تحريم نمودهاند. اينك به ادله كراهت اشاره مىكنيم:1- روزه عاشورا سنتى براى دشمنان دين و اهل بيت بوده است، كه مسلمين نبايد اين سنت را احيا كرده، خود را به آن شبيه كنند.
2- رواياتى كه دلالت بر جواز يا امر بر روزه عاشورا دارد را مىتوان حمل بر امساك به جهت حزن نمود، نه به جهت روزهدارى، و يا اين كه مىتوان حمل بر تقيه كرد.
3- روزه چنين روزى نزد اهل بيت و اصحاب آنان معهود نبوده و سيره آنان نبوده است.
4- رواياتى كه ظهور در منع تحريمى دارند را به جهت قرينه وحدت سياق بين آنها و روايات نهى از روزه روز عرفه ، حمل بر كراهت مىكنيم، خصوصاً آن كه برخى از روايات ناهيه ظهور در كراهت دارد.
جماعت بسيارى از فقهاى اماميه به استحباب امساك تا وقت عصر، نه به قصد روزه فتوا دادهاند، همچون شهيد ثانى، محقق كركى، علامه حلّى، محقق اردبيلى، شهيد اول، شيخ بهايى، سبزوارى، فيض كاشانى، حرّ عاملى، مجلسى، كاشف الغطأ، نراقى، محقق قمى و... .
روايات متعددي وجود دارد كه نشان دهنده اين مطلب است كه با واجب شدن روزه ماه رمضان ديگر روزه اين روز از وجوب خارج گرديده و ترك روزه آن سزاوارتر است.
جهت تبيين بيشتر اين مطلب و جايگاه روزه عاشوراء از منظر امامان معصوم شيعه به چند روايت از ائمه معصومين عليهم السّلام اشاره ميكنيم: محمد بن مسلم و زراره بن أعين از أبا جعفر؛ امام باقر عليه السلام درباره صوم روز عاشوراء سئوال ميكنند حضرت در پاسخ ميفرمايد: كان صومه قبل شهر رمضان، فلما نزل شهر رمضان ترك.
قبل از وجوب روزه ماه رمضان روزه آن واجب بود؛ اما با نازل شدن وجوب اين ماه، روزه عاشوراء ترك گرديد. من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص 51، ح 224.
در روايتي ديگر راوي ميگويد: از امام باقر عليه السلام در باره صوم روز عاشوراء سئوال نمودم؛ حضرت فرمودند: صوم متروك بنزول شهر رمضان، والمتروك بدعة.
روزهاي است كه با وجوب روزه ماه رمضان ترك گرديد و روزه گرفتن در روزه متروك بدعت محسوب ميگردد.
روزه عاشوراء سنت بني اميه به خاطر شهادت امام حسين
بنى اميه نه تنها با برپايى عزادارى در سوگ سالار شهيدان مخالف بودند بلكه به جهت مقابله عملى با آن، روز عاشورا را به عنوان روز جشن و سرور معرّفى نمودند.
بني اميه اين روز را، روز مباركي دانسته و در آن روز به جشن پرداخته و آذوقه سال را به خانه آورده و اين روز را روزه گرفته و جشن و سرور را هر سال تكرار مي كردند.
از اين رو ائمه ـ عليهم السلام ـ و به طبع آنها فقهاء دورانديش، از روزه اين روز نهي كرده و روزه اين روز مكروه شد.
از امام صادق عليه السلام راجع به روزه گرفتن در روز عاشوراء سوال ميكند حضرت ميفرمايد: روز عاشورا روز شهادت امام حسين است. اگر ميخواهي به حسين شماتت كني (از بلايي كه به آنها وارد شده اظهار خشنودي كني) در روز عاشورا روزه بگير. بني اميه لعنه اللَّه عليهم و آن افرادي از اهل شام كه آنان را در كشتن حسين اعانت نمودند نذر كردند: اگر حسين كشته شود و اشخاصي كه از آنان بر حسين عليه السلام خروج كردهاند سالم بمانند و مقام خلافت نصيب آل ابو سفيان شود روز عاشورا را براي خود عيد قرار دهند و آن روز را براى شكرگزارى روزه بگيرند. لذا اين موضوع تا امروز بين مردم سنت و معمول شد و مردم عموما به آنان اقتدا كردند. آري به اين علت است كه روز عاشورا را روزه ميگيرند و در اين روز اهل و عيال خود را مسرور ميكنند. سپس حضرت فرمود: آري! روزه اين روز براي مصيبت نيست. چون فقط براي سپاس از جهت سلامتي بني اميه است. حسين عليه السلام در اين روز مصيبت ديده است، اگر تو هم مصيبت زده هستي اين روز را روزه نگير و اگر از كساني هستي كه قصد شماتت اهل بيت را داشته و سلامت بني اميّه تو را خشنود كرده اين روز را روزه بدار. امالي شيخ طوسي، ص 667، رقم1397 / 4.
از امام رضا ـ عليه السلام ـ نيز حديثي در اين مورد نقل شده كه مضمونش چنين است:
«اين روز، روزي است كه بني اميه در آن روز، روزه مي گيرند و در اين روز اسلام و مسلمين عزادار شدند، پس در اين روز، روزه نگيريد. هر كس در اين روز، روزه بگيرد، همچون آل اميه، آتش جهنم نصيبش خواهد شد.»
بنابراين مكروه بودن روزه گرفتن در روز عاشورا در نزد شيعيان، از آن روست كه خداي ناكرده روزه گيرنده ناخواسته از خاندان آل زياد و مرجانه و قاتلان حضرت سيدالشهدا تبعيت نكرده باشد.
يكي از موضوعاتي كه در رابطه با عاشوراي حسيني از ناحيه وهابيت مطرح بوده است قضيه روزه گرفتن روز عاشورا به پيروي از سيره بني اميه به شكرانه شهادت حضرت سيد الشهداء عليهم السّلام و ياران آن حضرت و اظهار سرور و خوشحالي در آن روز بوده است.
منبع:پرسمان
