دانشمندان چینی توانسته اند تا برای نخستین بار اقدام به ساخت میمون های ژنتیکی در محیط آزمایشگاهی بکنند که این امر می تواند موجب شود تا درهای جدیدی پیش روی دنیای شبیه سازی باز شود.
اما هم این دانشمندان و هم سایر کارشناسان میگویند بسیار نامحتمل است که این پیشرفت به همانندسازی یا دودمانسازی انسانی در آینده قابل پیشبینی بینجامد.
در عوض، این پژوهشگران تأکید میکنند که این پیشرفت میتواند تحقیقات بر روی نخستیها (میمون، گوریل...) با هدف حل مشکلات سلامت انسانی مانند بیماری قلبی، سرطان و آلزایمر را تسهیل کند.
این دانشمندان یک اقدام ویژه و منحصربه فرد را انجام داده و در پروژه ای تاریخی توانستند دو میمون را در محیط آزمایشگاهی شبیه سازی کنند. این دو میمون که ژونگ ژونگ (Zhong Zhong) و هوا هوا (Hua Hua) نام دارند، با روش شبیه سازی ای که پیش از این نیز موفقیت آن اثبات شده بوده است ساخته شده اند.
مو- مینگ پو، رئیس انستیتو گفت که ژانگ ژانگ و هوآ هوآ دوقلوی همسان هستند و در همه کروموزومهایشان DNA یکسان دارند.
پو گفت: «انسانها جزء نخستیها هستند. موانع فنی اکنون برطرف شدهاند. در اساس، این تکنیک میتواند بر روی انسانها بهکاربرده شود.»
این تکنیک، پیش از این برای ساخت گوسفندی به نام دالی مورد استفاده قرار گرفته بود و پس از سپری شدن چند سال از نخستین آزمایش ها، این دو میمون توانستند تا به نوع خود یک انقلاب علمی به راه بیندازند. هدف از این کار این است که درهایی برای درمان بیماری های خطرناک در انسان ها به دست آید.
هنری گریلی، متخصص اخلاق زیستی، استاد حقوق و ژنتیک در دانشگاه استنفورد، میگوید با وجود این پیشرفت نباید انتظار شبیهسازی انسان در آینده نزدیک را داشت.
گریلی گفت فرآیند مورد استفاده دانشمندان چینی بر سلولهای جنینی و نه سلولهای بالغ تکیه داشت و چندان کارآمد نیست و پس از تلاشهای ناموفق بسیار دو میمون همسان ژنتیکی ایجاد شدند.
به گفته او، امکان شبیهسازی انسان فعلاً مایه نگرانی او نیست.
گریلی گفت شبیهسازی گونههای نخستیها با مشکلات فراوانی روبرو بوده است. به گفته او برخی از گونههای جانوری مانند موشهای خانگی و گربه بهراحتی شبیهسازی میشوند، اما شبیهسازی موشهای صحرایی و سگها بسیار مشکل است.
با این وجود رسانه های بین المللی این موضوع را به عنوان نخستین نقطه شروع برای شبیه سازی انسان ها دانسته اند. در این میان نگرانی های اخلاقی در زمینه این موضوع نیز موجب می شود تا موانعی در سر راه این دانشمندان به وجود بیاید. به این ترتیب 20 سال پس از پروژه دالی شاهد این هستیم که این میمون ها با همان روش ساخته شده اند.
این دو میمون حاصل 79 تلاش برای انتقال هسته موجودات بوده اند و از دو میمون بالغ متفاوت برداشت شده اند. به این ترتیب میتوان گفت که ضریب موفقیت این روش تنها برابر با 2.5 درصد بوده است.
دانشمندان این دو میمون همسان ژنتیکی را با استفاده از فرآیندی به نام «انتقال هسته سلول بدنی» ساختند که در آن DNA از یک سلول بیرون کشیده میشود و درون یک تخمک قرار داده میشود. سپس تخمک درون رحم میمون قرار داده میشود تا رشد کند.
تخمکهای حاصل از این فرآیند DNA مشابهی دارند و حتی اگر در میمونهای متفاوتی قرار داده شوند، به تولید میمونهای همسان ازلحاظ ژنتیکی میانجامد.
این پژوهشگران با دستکاری در ژنهای این تخمکهای دودمان سازی شده جدید و خاموش و روش کردن ژنهایی که از رشد رویان جلوگیری میکنند، بر مانع بزرگی در شبیهسازی نخستیها غلبه کردند.
دکتر سان که یکی از افراد کلیدی در این پروژه بوده است در این باره می گوید: «ما روشهای متعدد و متفاوتی را امتحان کردیم ولی تنها یکی از آنها جواب داد. پیش از این که بتوانیم با موفقیت این میمون ها را شبیه سازی کنیم، شکست های فراوانی را تجربه کردیم.»
منابع:
سیناپرس
خبروان
