به تصريح قرآن كريم، گوهر وجودى آدم و حوّا داراى منشأ واحد است كه از آن به «نفس واحده» تعبير شده است. قرآن مجيد مى‏فرمايد:
«خَلَقَكُم مِّن نَّفس وَاحِدةِ ثُمَّ جَعَلَ مِنها زَوجَهَا»؛
«شما را از نفس واحد آفريد سپس جفتش‏را از همان نفس واحده خلق كرد».
در مورد خلقت جسم آدم هم به تصريح آيات و روايات از گل، خاك، گل بدبو، ... بوده است ولى در مورد خلقت حضرت حوّا در قرآن تصريح نگرديده است لكن سه دسته روايت در اين زمينه وجود دارد:
دسته اول: رواياتى كه به تبعيت از تورات خلقت آدم را از دنده چپ مى‏دانند!!
در روايتى كه توسط بعضى از اهل كتاب كه به اسلام گرويده‏اند نقل شده، آمده است: «خداوند بر آدم خواب را مستولى ساخت سپس دنده‏اى از دنده‏هاى پهلوى چپ او را برداشت و جاى آن را گوشت پر كرد در حالى كه آدم خواب بود تا اينكه خداوند همسرش حوّا را از دنده او آفريد» .
در تورات موجود نيز چنين آمده است: «و خداوند خوابى گران بر آدم مستولى گردانيد تا بخفت و يكى از دنده هايش را گرفت و گوشت در جايش پر كرد و خداوند آن دنده را كه از آدم گرفته بود زنى بنا كرد و وى را به نزد آدم آورد و آدم گفت: همانا اين است استخوانى از استخوان‏هايم و گوشتى از گوشتم از اين سبب، نسا ناميده شد زيرا كه از انسان گرفته شد» .
دسته دوم: رواياتى كه به صراحت خلقت حوّا از دنده چپ آدم را انكار و ايرادات آن را بيان مى‏كند.
در من لايحضرالفقيه كه از كتاب‏هاى روايى معتبر شيعى است از قول يكى از بهترين ياران امام صادق عليه‏السلام روايتى نقل شده است: «زراره نقل مى‏كند كه در حضور امام صادق عليه‏السلام درباره خلقت حوّا سؤال شد و اينكه نزد ما مردمى هستند كه مى‏گويند: خداوند حوّا را از آخرين دنده چپ آدم آفريد: امام صادق عليه‏السلام فرمود: «خداوند از چنين نسبتى منزّه و برتر است؛ آيا كسى كه چنين مى‏گويد مى‏پندارد خداوند توان آن را نداشت كه همسر آدم را از غير دنده او خلق كند؟! تا بهانه به دست ملامت‏گران دهد كه بگويند بعض اجزاء آدم با بعض ديگر ازدواج كرد... سپس فرمود: خداوند آدم را از گل آفريد و امر كرد به ملائكه كه بر او سجده كنند تا اينكه خواب را بر او مستولى ساخت و سپس حوا را به طور نوظهور پديد آورد و...» .
دسته سوم: رواياتى كه خلقت حوّا را از زيادى گل آدم مى‏داند.
در روايت ديگرى ضمن ردّ نظريه اول (خلقت حوّا از دنده چپ) بر آفرينش حوّا از باقيمانده گل آدم تأكيد مى‏نمايد.
«عمر بن ابى مقدام از پدرش نقل مى‏كند كه از امام باقر عليه‏السلام پرسيدم: خداوند متعال حوّا را از چه چيزى آفريد؟ فرمود: مردم در اين مورد چه مى‏گويند؟ عرض كردم مى‏گويند خدا حوّا را از دنده‏اى از دنده‏هاى آدم آفريد فرمود: دروغ مى‏گويند آيا خداوند ناتوان بود كه او را از راه ديگرى به جز دنده آدم بيافريند؟ عرض كردم فدايت شوم! از چه چيزى او را آفريده است؟ فرمود: پدرم از پدرانش به من خبر داده است كه پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فرمود: خداوند مشتى از گل برداشت و آن را مخلوط كرد و آدم را آفريد و آنگاه از باقيمانده گل آدم حوّا را آفريد» .
جمع بين روايات
نظريه خلقت حوّا از دنده چپ، باطل است چرا كه:
اولاً، به صراحت مورد انكار دو دسته روايت ديگر قرار گرفته است.
ثانيا، بعضى راويان اين روايت از اهل كتاب بوده كه به وارد كردن خرافات از تورات و انجيل به روايات صادره از ائمه معصومين عليهم‏السلام مشهور هستند لذا روايات آنها مورد پذيرش قرار نگرفته است.
روايت دسته دوم داراى سند قوى است و ضمنا با روايت دسته سوم قابل جمع است. كه در هر صورت خلقت حوّا از دنده چپ آدم را منتفى مى‏نمايد. بلكه به تصريح آيات گوهر وجودى زن و مرد و منشأ خلقت هر دو اصيل و واحد بوده و منشأ خلقت بدن انسان نيز از خاك و گِل است.
حقيقت آن است كه آنچه سبب فضيلت تكوينى انسان است همان گوهر
مشترك الهى است كه زن و مرد را بر همه مخلوقات فضيلت بخشيده است و آنچه باعث فضيلت زن و مرد مى‏گردد تقوا و فرمان‏بردارى خداوند است كه زمينه‏ها و استعداد آن در زن و مرد موجود است .

---

منبع : پرسمان/ حقوق زن