افزایش محبوبیت «بهشت گمشده» در سی سال گذشته

تحقیقات گسترده نشان می‌دهد «بهشت گمشده»، داستان حماسی «جان میلتون»، شاعر انگلیسی در طول 30 سال گذشته به زبان‌های مختلفی ترجمه شده است.

 350 سال از انتشار داستان حماسی «جان میلتون» درباره سقوط انسان از آسمان و بهشت به زمین می‌گذرد اما همچنان در میان مردم دنیا از محبوبیت فراوانی برخوردار است. تحقیقات نشان می‌دهد تعداد ترجمه‌هایی که از این اثر در طول 30 سال گذشته انجام شده است نسبت به تعداد آن در 300 سال اول انتشار کتاب نیز بیشتر است.

50 مؤسسه مختلف دنیا تصمیم گرفتند با همکاری هم تحقیقی درباره ترجمه «بهشت گمشده» انجام دهند. نتیجه این تحقیقات فاش کرد این اثر مربوط به قرن هفدهم تاکنون 300 بار و به 57 زبان زنده دنیا ترجمه شده است.

محققان مختلف به رهبری «اسلام عیسی»، استاد دانشگاه «بیرمنگام» به این نتیجه رسیدند که حکومت‌های مختلف این کتاب را انعکاس دوره‌های شورش، انقلاب، و حتی ملی‌گرایی می‌دانند. به عنوان نمونه در خاورمیانه ترجمه این کتاب در دوره بهار عربی انجام شد و در یوگسلاوی زندانی سیاسی به نام «میلووان دیلاس» در دوره حبس خود ترجمه خود از کتاب را با مداد روی کاغد توالت می‌نوشت و به سختی از زندان خارج می‌کرد.

«عیسی» درباره تعداد ترجمه‌های کتاب می‌گوید: «ترجمه این کتاب به زبان‌های مختلف دنیا همه ما را شگفت‌زده کرد. می‌دانستیم کتاب بارها ترجمه شده است اما انتظار داشتیم که به زبان‌های زیادی برگردانده شده باشد؛ حتی زبان‌هایی مانند گالیک که دیگر عده زیادی با آن سخن نمی‌گویند.»

«گاردین» نوشت: داستان «بهشت گمشده» قصه‌ای جهانی دارد و هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود. علاوه بر این، سبک نگارش «میلتون» به آن قدرت زیادی می‌بخشد. خود «میلتون» ضد کاتولیک‌ها بود و شخصیتی جدید از شیطان در اثرش ارائه می‌دهد که تلاش می‌کند علیه خدا شورش کند. در نتیجه در درگیری‌های مذهبی و سیاسی مانند سقوط شوروی یا بهار عربی کاربرد زیادی دارد.

«جان میلتون» شاعر انگلیسی قرن هفدهم است که در مقام‌های حکومتی بسیاری نیز حضور داشت. «بهشت گمشده» مهم‌ترین اثر اوست و داستان سقوط آدم و حوا از بهشت را از دیدگاه مسیحیت روایت می‌کند. این کتاب در ایران با ترجمه «شجاع‌الدین شفا» در نشر «نخستین» در سال 1379 و «فریده مهدوی دامغانی» در انتشارات «تیر» در سال 1381 منتشر شده است.

منبع: ایبنا