نکات اصلی و کلیدی در مطالعات غدیر شناسی مدیر گروه تاریخ اسلام مجتمع آموزش عالی امام خمینی (ره) : با توجه به این که شبهاتی که در زمان کنونی متوجه مساله غدیر شده است مربوط به اشکالات تاریخی است باید این افق های مبهم با مطالعات گسترده خصوصا مطالعات تاریخی روشن شود . بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان وی با تقسیم بندی مطالعات تاریخی به دو گونه نص محور و تحلیل محور افزود: در مطالعات تاریخی نص محور که هم اکنون نیز رایج است محقق تنها در عبارات متن دقت می کند ولی قدرت تحلیل ندارد و نمی تواند نقاط مبهم را روشن کند ولی در مطالعات تحلیل محور می توان با مطالعات جانبی، استفاده از کتابهای غیر تاریخی، شناخت بستر زمانی، شناخت جامعه شناسی تاریخی، روابط قبیله ای و تاثیر قبیله ها در جریان های مختلف به برخی نقاط مبهم دست یافت. وی با تاکید بر این که مساله غدیر به مطالعات تحلیل محور نیاز اساسی دارد حجم این گونه مطالعات را بسیار کم توصیف کرد و بررسی میدانی کتاب های نوشته شده در موضوع غدیر را شاهد بر مدعای خود عنوان کرد. آقای دکتر صفری در پاسخ به این سوال که چگونه می توان به تحلیل رسید؟ قدم اول در رسیدن به تحلیل را پرسشگری دانست و افزود: محقق باید از خود سوال کند و در مقام پرسش، با باز گذاشتن ذهن، از خود سانسوری بپرهیزد. او باید به هر سوالی که به ذهن خطور می کند اهمیت دهد و چه بسا قادر به پاسخگویی به برخی از سوالات نباشد و در مطالعات بعدی به پاسخ مناسب برسد. وی در ادامه به برخی از این سوالات در مبحث غدیر اشاره کرد: به عنوان مثال، از سوالات اصلی در مساله غدیر، این است که در این فاصله دو ماه و اندی بین غدیر و سقیفه چه تحولاتی در جامعه رخ داده است که پیامبر صلی الله علیه و آله مجبور به عزیمت جیش اسامه و پیش کشیدن دوباره مساله دوات و قلم می شوند؟ چه گروههایی دراین زمان فعال بوده اند؟ چند حزب در این زمان فعالیت می کردند؟ چرا پیامبر صلی الله علیه و آله غیر از زمان نزدیک به وفات (جریان جیش اسامه و دوات و قلم) تاکید دوباره ای بر ولایت امام علی علیه السلام ندارند؟ نقش قریش در این جریان ها چیست و چگونه می تواند در این دوره نقش آفرینی کند؟ نکته مهم تر از همه این که چرا تاریخ، در این فاصله دو ماهه ساکت مانده است؟ در حالی که در گزارش های تاریخی، مو به مو گزارشهای مربوط به پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است؛ مثلا در جایی آورده اند که پیامبر صلی الله علیه و آله با فلان خانم ازدواج کرد، شب در خیمه بودند و حتی نام فلان نگهبان چه بوده است. سوال این است که این جریان مهم تر است یا جریانهایی که در راستای غدیر زدایی در این دوره تشکیل شده است؟ اگر پژوهشگر چنین سوالات محوری را از خود بپرسد طبیعتا به پاسخ هم فکر خواهد کرد و افق دانش در این باره گسترش پیدا خواهد کرد. منبع: سخن تاریخ