اهمیت علاقه و محبت در حفظ قرآن
وقتی شما، علاقه و محبت زیادی به قرآن داشته باشید، سبب تلاش و کوشش شما برای حفظ کردن خواهد شد و این محبت و کشش درونی، سبب میشود که راحتتر آیات قرآن را به ذهن خود بسپارید و راحتتر آیات حفظ شده را مرور کنید.
نقش و اهمیت علاقه و محبت در انجام کارهای گوناگون، غیر قابل انکار است. چنانچه بسیاری از کارها با داشتن این ویژگی، به سر منزل مقصود میرسد، اما بر خلاف آن، نداشتن علاقه و هدف در انجام کارهای حتی خیلی پیش پا افتاده هم باعث شکست در آن کار خواهد شد.
علاقه و محبت، دارای آثار فراوانی میباشد که در این جا، به بخشی از آثار آن اشاره میکنیم.
اگر شما به یکی از دوستان و یا معلمان خود، علاقه داشته باشید، تصدیق میفرمایید که خیلی زود، اسم و فامیل او را یاد گرفته و شماره تلفن همراه او را بسیار زود در ذهن میسپارید و این میل و کشش درونی شما (محبت شما به این شخص) سبب میشود که شما دوست داشته باشید بیشتر با این شخص نشست و برخاست داشته و اوقات بیشتری را با او سپری کنید و صورت و رفتار و گفتارهای او در خاطر شما نقش بسته و در ذهن خود، یک فایل خاصی را برای او ایجاد میکنید.
یکی از آثار شگفت انگیز محبت، از یاد نبردن خود محبوب است. این علاقه و محبت سبب میشود که شما توجه به محبوب داشته و به خاطر اهمیت دادن و علاقه به او، فایل او را از ذهن خود حذف نکنید. انسان هر آنچه را که دوست داشته باشد، به خاطر میسپارد (البته محفوظات انسان دو دسته هستند: تعدادی به خاطر علاقه جزو محفوظات شدهاند و تعدادی دیگر به خاطر نیاز) به یقین میتوان گفت که علاقه، مهمترین شرط در ایجاد تمرکز حواس و به خاطر سپردن مطالب است. هر چه علاقه شما به یک موضوع بیشتر باشد، تمرکز فکر شما بر آن بیشتر میشود.
در مورد حفظ قرآن هم، مطلب به همین قرار است. وقتی شما، علاقه و محبت زیادی به قرآن داشته باشید، سبب تلاش و کوشش شما برای حفظ کردن خواهد شد و این محبت و کشش درونی، سبب میشود که راحتتر آیات قرآن را به ذهن خود بسپارید و راحتتر آیات حفظ شده را مرور کنید؛ و همچنین محبت شما، سبب میشود که سختیها و مشکلات مسیر حفظ قرآن را به جان و دل خریده و این تمایل درونی، امید دهنده و یاری کننده شما در مشکلات میباشد.
شاید این سوال در ذهن شما باشد که ما علاقه و محبت به قرآن داریم، ولی این محبت و علاقه ما کم است و ما را به سمت حفظ قرآن نمیکشاند. چه کار باید کرد که محبت ما به قرآن، زیاد شود و این محبت، کمک کننده ما در جهت حفظ قرآن باشد؟
روشهای ایجاد علاقه و محبت به حفظ قرآن
1- ما باید در جهت اندیشه و فکر خود، کار کنیم و کار فکری ما هم باید در دو جهت باشد. اول راجع به اهمیت حفظ قرآن فکر کنیم و با مطالعه احادیث و کتابهایی راجع به حفظ قرآن، اهمیت و جایگاه حفظ قرآن برای ما روشن شود. انسان ممکن است که یک سری کارها را انجام دهد، ولی آن کارها یا پشتوانه فکری نداشته و یا فکر صحیحی در پس آن نباشد. انسان تا از جهت بینش و فکر تغذیه نشود، کارهای او به مانند یک ساختمانی میماند که زیرساخت خوبی ندارد. این ساختمان هر چقدر هم موادش خوب باشد، چون بر پایه و اساس خوبی ساخته نشده است، با وزش یک باد فرو میریزد.
به این نکته توجه داشته و زیاد بیندیشید و برای خود مرور کنید که «فکر و بینش صحیح، اساس و پایه اعمال و رفتار ماست و بدون تفکر صحیح، اعمال و رفتار ما روزی از هم خواهد پاشید» این نکته را هم توجه داشته باشید که خود فکر کردن صحیح و پرورش دادن و مرور کردن در ذهن، بسیار مطلب مهمی است. شما اگر به سخنان انسانهای موفق و یا انسانهایی که جنایت کردهاند دقت کنید، میبینید که اول چیزی که آنها بیان میکنند، این است که آن ایده خوب و یا بد را در ذهن خود آورده و آن را تکرار کرده و سپس به راهکارهای آن فکر کرده و برای سختیهای پیش رو، راه حلی انتخاب میکنند.
پس این مطلب را مد نظر داشته باشید که خود «فکر صحیح داشتن و پرورش دادن آن»، کاری است بسیار مهم. عموماً تصور ما این است که راهکار و راه حل مطلبی را باید با اعضاء و جوارح خودمان (کار عملی) پیگیری کنیم و به این وسیله باید حل کنیم، ولی از راه حل فکری و کار فکری آن غفلت میکنیم. ما برای حل کردن یک مطلب، هم باید کار فکری و هم باید کار غیر فکری (عملی) داشته باشیم.
2- نکته دوم این است که ما غیر از فکر و بینش صحیح، چه باید بکنیم که به حفظ قرآن، علاقه بیشتری پیدا کنیم؟
در روابط انسانی، وقتی شما به یک شخصی برخورد میکنید که او را تا به حال ندیده بودید، نهایت چیزی که هست، در مواجهه اول با آن شخص، یک علاقهای در خود احساس میکنید. اگر ارتباط شما با این شخص قطع شود، علاقه شما هم قطع خواهد شد و یا علاقه در همان حد خواهد ماند، ولی اگر ارتباط شما با این فرد بیشتر شود، طبیعتاً علاقه شما به این فرد روز به روز بیشتر خواهد شد. در مورد قرآن هم مطلب به همین صورت است. عموماً ما علاقه به قرآن داریم، ولی علاقه ما کم است. ما با زیاد خواندن و انس بیشتر با آن، علاقه و محبتمان به قرآن زیاد خواهد شد. البته این را مد نظر داشته باشید که این علاقه به تدریج بیشتر خواهد شد.
فایده اول آن این است که روز به روز، جذابیتها و زیباییهای قرآن برای انسان بیشتر مشخص میشود و با دیدن این زیباییها، علاقه انسان نیز روز به روز بیشتر خواهد شد؛ جذابیت الفاظ قرآن، جذابیت روان بودن الفاظ و هماهنگی کامل الفاظ آیات با هم، جذابیت انتخاب درست و بسیار دقیق الفاظ در ارتباط با معانی آنها (که این مطلب خودش یک مقاله میطلبد)، جذابیت چینش دقیق الفاظ و نظم بسیار شگفتانگیز (قرآن نه مانند شعر است که دارای مصراع و قافیه باشد و نه مانند یک نثر)، آهنگ و ریتم موزون آیات با یکدیگر. اینها بخشی از زیباییهای قرآن است که ما در این جا برخی از آن را و آن هم به صورت بسیار مختصر برایتان بازگو کردیم و لازم است دهها کتاب در این عرصه نوشته شود.
فایده دوم این است که انسان بسیاری از پاسخهای سوالات خود را از قرآن دریافت کرده و بر علم و دانش او افزوده شده و غیر از الفاظ قرآن، قلب و روحش با مفاهیم قرآنی گره میخورد. در کدام کتاب آسمانی غیر از قرآن، این قدر زیبا راجع به حقایق عالم مانند خود خداوند، پیامبران، انسانها و دیگر موجودات، صحبت به میان آمده است. آیا تعریف و توصیف قرآن از خداوند با تعریف دیگر کتب آسمانی یکی است؟ آیا توصیف قرآن راجع به پیامبران با تعریف دیگر کتب آسمانی، یکسان است؟ آیا دیگر کتب آسمانی تعریف صحیحی از خصوصیات و ویژگیهای انسان دارند؟ (البته ما درصدد آن نیستیم که بگوییم دیگر کتب آسمانی غیر از قرآن، همه مطالبشان کذب و دروغ است، ولی آنچه مسلم است این است که بقیه کتب آسمانی تحریف شدهاند و در آنها دست برده شده است) غیر از این، موارد بسیاری از سوالات ما، در قرآن جوابش آمده است. انسان چه طور آفریده شده است؟ شیوه تربیتی فرزندان باید به چه صورت باشد؟ نحوه ارتباط و معاشرت انسان با پدر و مادر، همسر، فرزندان و دوستان و دشمنان و دیگر موجودات باید به چه صورت باشد؟ اگر بدی به ما میرسد علتش چیست؟ هدف از خلقت ما چه بوده است؟ و بسیاری از سوالات دیگر.
راه حل دوم:
راهکار بعدی این است که شما در موقع حفظ کردن، باید به یک سری تذکرات، عنایت داشته باشید:
تذکر اول: از جهت زمانی، وقتی را انتخاب کنید که برای شما دلچسب باشد و همچنین از جهت مکان حفظ جایی را برگزینید که خاطره خوبی را برای شما رقم بزند.
تذکر دوم: قرآنی را که انتخاب میکنید، بسیار زیبا و قشنگ و با خط خوب و رنگ عالی باشد و قرآنی نباشد که با کمی خواندن، احساس خستگی حاصل شود.
تذکر سوم: در موقع خستگی و همچنین در هنگام عصبانیت و مانند آن، به سمت حفظ قرآن نروید، زیرا حفظ قرآن، همراه با یک خاطره بد خواهد شد که خواه ناخواه، در روح و روان شما تأثیر بد خواهد گذشت و بر عکس در موقع شادابی و نشاط به سمت حفظ قرآن بروید که تأثیر خوبی بر روان شما میگذارد.
تذکر چهارم: سعی کنید کم کم و به مرور زمان، وقت حفظ خود را بیشتر کنید و به تدریج، انس خود را با قرآن زیاد کنید، همچنانی که در روابط انسانی هم، انسان کم کم و به تدریج انس خود را با محبوب خود زیاد میکند. برخی از کسانی که پس از مدتی حفظ را کنار میگذارند، به خاطر این است که در ابتدای شروع به حفظ فشار زیادی بر خود وارد میکنند (مثلاً در ابتدای شروع به حفظ 3 ساعت پشت سر هم، زمان برای حفظ میگذارند) و این سبب میشود که در ذهن خود این نتیجه را بگیرند که پس من نمیتوانم حافظ قرآن بشوم.
جمع بندی: از حفظ قرآن، یک خاطره خوب و خوش داشته باشید تا در نوبت بعدی، رغبت شما به حفظ کردن از دست نرود، بلکه با علاقه بیشتری به سمت حفظ قرآن بروید.
