آیا امام علی دست بسته نماز خواندند؟ یک سوال بسیار مهم! آیا مواردى هست كه حضرت على علیه السلام پشت ‏سر خلفا نماز خوانده باشند؟ و در آن صورت، آیا به شیوه ‏اهل تسنن نماز مى‏خواندند (یعنى بدون مهر و بصورت دست‏بسته)؟ در برخى از روایات و اسناد تاریخى این مساله تایید گردیده و سر آن حفظ وحدت و انسجام اجتماعى و جلوگیرى از سوء استفاده كسانى است كه وراى اختلاف امام علیه السلام و خلفا اهداف سیاسى شكننده دیگرى را دنبال مى‏كردند. در مورد بخش دوم سوال که آیا حضرت على علیه السلام هنگامى كه به ابوبكر و غیره اقتدا مى‏كردند، به شیوه اهل تسنن نماز مى‏خواندند (بدون مهر و یا با دست‏بسته)؟ الف) در مورد سجده روایت گردیده است كه در زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) همه بر خاك كف مسجد النبى سجده مى‏كردند و براى عدم تاذى از زبری‏ سنگریزه‏ها و براى مسطح کردن کف مسجد ماسه نرم ریخته بودند. همچنین براى جلوگیرى از سوزش در تابستان‏ها در محل سجده حصیر مى‏گذاشتند. این مطلب با مبانى فقهى امامیه نیز كاملا سازگار است. زیرا مُهر از نظر فقهى موضوعیت ندارد. بلكه تسهیل كننده دسترسى به خاك است. در روایت صحیحه هشام بن حكم - كه همه فقها طبق آن فتوا داده‏اند - آمده است: «انه قال لابى عبد الله - علیه السلام -: اخبرنى عما یجوز السجود علیه و عما لا یجوز قال: السجود لا یجوز الا على الارض او على ما انبت الارض الا ما اكل او لبس‏» فقال له: جعلت فداك ما العلة فى ذلك؟ قال: لان السجود خضوع لله عز و جل فلا ینبغى ان یكون على ما یوكل و یلبس. لان ابنا الدنیا عبید ما یاكلون و یلبسون. و الساجد فى سجوده فى عبادة الله عز و جل فلا ینبغى ان یضع جبهته فى سجوده على معبود ابنا الدنیا الذین اغتروا بغرورها. هشام از حضرت ابا عبد الله - امام صادق علیه السلام پرسید: مرا آگاه ساز بر چه سجده رواست و بر چه ناروا؟ فرمودند: سجده تنها بر زمین و آنچه مى‏روید جایز است جز آنچه كه پوشیدنى و خوردنى است. باز پرسید: فدایت‏ شوم فلسفه آن چیست؟ در مورد دست‏ها مدارك تاریخى نشان مى‏دهند كه تا زمان خلیفه دوم دست‏بسته خواندن نماز معمول نبوده است و در زمان وى هنگامى كه اسیران فارس را به حضورش بردند و آنها را در این حالت دید پرسید چرا این گونه ایستاده‏اند؟ پاسخ دادند كه آنان در برابر پادشاهان به نشانه احترام چنین مى‏ایستند. او از این هیات خوشش آمد و دستور داد در نماز چنین بایستند. زیرا خدا به تعظیم اولى است فرمودند: زیرا سجده خضوع در پیشگاه خداوند عز و جل است. پس نشاید كه بر پوشیدنى و خوردنى انجام گیرد. زیرا دنیا گرایان بنده خوردنى‏ها و پوشیدنى‏هایند و سجده‏گر در سجده‏اش خداى را پرستشگر است. لاجرم نشاید كه پیشانى خود بر معبود دنیا گرایان - كه فریفته فریباى آنند - بسایند). (وسائل الشیعه ج 3 باب 1 از ابواب ما یسجد علیه) ب) در مورد دست‏ها مدارك تاریخى نشان مى‏دهند كه تا زمان خلیفه دوم دست‏بسته خواندن نماز معمول نبوده است و در زمان وى هنگامى كه اسیران فارس را به حضورش بردند و آنها را در این حالت دید پرسید چرا این گونه ایستاده‏اند؟ پاسخ دادند كه آنان در برابر پادشاهان به نشانه احترام چنین مى‏ایستند. او از این هیات خوشش آمد و دستور داد در نماز چنین بایستند. زیرا خدا به تعظیم اولى است. (مستند العروة الوثقى كتاب الصلاة ج 4 ص 446 علامه خویى) بخش نهج البلاغه تبیان منبع: مقاله نماز پشت سر خلفاء، سایت امام علی مطالب مرتبط: کم و زیاد کردن نماز نخستین نماز در اسلام نماز