حدود دوستی در کلام حضرت رضا (ع)
پیوسته یكدیگر را ملاقات كنید تا دوستىهایتان برقرار بماند. با یكدیگر مصافحه كنید و بر یكدیگر بلندپروازى نكنید.
سمعت على بن موسى الرضا (علیه السلام) یقول: سمعت ابى یقول: سمعت جعفر الصادق (علیه السلام) یقول: مودة یوم قرابة، مودة شهر صلة، ومودة سنة رحم ماسة من قطعها، قطعه الله. (1)
امام هشتم (علیه السلام) فرمود: از پدرم شنیدم كه از پدر خود این حدیث را نقل میكرد: دوستى یك روزه قرابت است. (اگر با كسى به مدت یك روز پیوند دوستانه برقرار شود، این خود نوعى قرابت محسوب میشود) و دوستى یك ماهه صله و پیوند است و دوستى یك ساله رحم است كه نمیتوان آن را قطع كرد و هر كه قطع كند، خدا از او میبرد و پیوند خود را با او قطع میكند.
مودة عشرین سنة قرابة (2)
دوستى بیست ساله در حكم خویشاوندى است.
قد سئل عن حق المومن على المومن: ان من المومن على المومن المودة فى صدره، و المواساة فى ماله.... (3)
از امام هشتم (علیه السلام) سوال شد حق مومن بر مومن چیست؟
حضرت فرمود: بدون تردید حق مومن بر مومن، آن است كه او را قلبا دوست بدارد و از نظر مالى به وى مواسات (كمك) نماید .
روى اءنه سئل العالم (علیه السلام) عن الرجل یصبح مغموما لا یدرى سبب غمه؟
فقال: اذا اصابه ذلك فلیعلم اءن اخاه مغموم وكذلك اذا اصبح فرحان لغیر سبب یوجب الفرح، فبالله نستعین على حقوق الاخوان. (4)
روایت شده كه از امام هشتم (علیه السلام) سوال شد سبب چیست، گاه شخصى؛ حالت غم فرو میرود، در حالى كه خود سبب آن را نمیداند؟ حضرت فرمود: هرگاه غم و غصه (به طور ناخودآگاه) به كسى دست دهد، پس باید بداند برادر دینىاش غمناك است. همچنین است هرگاه آدمی بىجهت حالت سرور و انبساط به او دست دهد، (این سرور سبب شادمانى برادر دینىاش میشود (و ناخودگاه او را مسرور میكند پس از خداوند متعال میخواهیم كه ما را در انجام حقوق برادران دینى كمك نماید.
تزاوروا، تحابوا، و تصافحوا و لا تحاشموا. (5)
پیوسته یكدیگر را ملاقات كنید تا دوستىهایتان برقرار بماند. با یكدیگر مصافحه كنید و بر یكدیگر بلندپروازى نكنید.
احبب حبیبك هونا ما، عسى ان یعصیك یوما ما، وابغض بغیضك هونا ما، عسى ان یكون حبیبك یوما ما. (6)
با دوست خویش در دوستى زیاده روى مكن، زیرا شاید روزى دشمن تو شود و با دشمنت در دشمنى میانه روى كن، چون ممكن است روزى دوست تو شود.
امام رضا (علیه السلام) فرمود: حضرت على (علیه السلام) از جمله سفارشاتى كه به كمیل فرمود، این بود:
یا كمیل! اخوك دینك فاحتط لدینك بما شئت. (7)
اى كمیل! برادر تو دین توست. پس تا آنجا كه میتوانى، درباره دینت هوشیارى و احتیاط كن.
پی نوشت ها:
1- پرورش روح، جلد 2، ص 237
2- بحارالانوار، جلد 74، ص 175
3- بحار الانوار، جلد 74، ص 232
4- بحار الانوار، جلد 74، ص 227
5- میراث امامان، ص 437
6- مجالس پسر شیخ طوسى، ص 232
7- بحار الانوار، جلد 2، ص 258 - امالى مفید، ص 383 - مسند الامام الرضا، جلد 1، ص 288
بخش حریم رضوی
