برنامه ریزی در حوزه از دیدگاه رهبری یکی از رازهای پیشرفت و موفقیت انسان ها و سازمان ها و نهادهای موفق داشتن برنامه صحیح و علمی و کاربردی است.در دوران ما که دشمنان مذهب بر حق شیعه رو به جنگ فرهنگی وسیع و همه جانبه آورده اند حوزه علمیه باید با تبیین برنامه ای صحیح و علمی و کارآمد به دفاع فرهنگی پردازد . یکی از انتقاداتی که برخی از علمای آگاه به زمان به حوزه های علمیه از دیر باز تاکنون داشته اند نبود برنامه ریزی صحیح و به روز و منطبق با شرایط جامعه است . رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله العظمی خامنه ای که پرچمدار جهاد فرهنگی در حوزه علمیه می باشند ، بر تبیین برنامه ای جامع و کامل برای پاسخ گویی به نیاز های روز جامعه در حوزه های علمیه همیشه تاکید کرده اند. در کتاب "حوزه و روحانیت در آیینه رهنمودهای مقام معظم رهبری " در این باره چنین آمده است: حوزه ، برنامه ی روشن و مشخصی برای مواد و تولیدات فکری _ انسانی خود نداشت . در نتیجه ، طلبه سردرگم بود ، نمی دانست که چه می خواند و برای چه می خواند ، آینده ی شغلیش ، نه برای خود و نه برای دیگری ، روشن نبود ، خودرو و خود جوش ، رهنوردی داشت ، آن گاه که از پا می افتاد مراقبتی نبود و راهنمایی ،دستگیریش نداشت . ... و از این گونه درد ها پر و بسیار بود ، در این سده ی اخیر متاسفانه فرصت های گرانبها از کف رفت . حوزه می توانست از دهه ها پیش، با برنامه ریزی دقیق و مدون نیاز های امروز را پیش بینی کند و برای آن نیرو سازی کند و تولید فکر و اندیشه نماید . ده ها عامل مانع آن شد که حوزه زودتر به علاج بنشیند و مطابق با شرایط زمان برنامه ریزی کند و نیاز های خود و جامعه را برآورد کند و بر آورد سازد : پنجاه یا شصت سال پیش ، آن وقتی که فرهنگ اروپایی وارد این کشور شد ، باید فرهنگمان را برنامه ریزی شده می کردیم ، ولی نگذاشتند . مرحوم علامه امینی ( رضوان الله علیه) برای ما نقل می کرد که در نجف جمعی خدمت مرحوم آیه الله العظمی آقا سید ابوالحسن اصفهانی ( رحمة الله علیه ) رفتیم و گفتیم بیایید این برنامه را با این کیفیت و با این شکل در حوزه اجرا کنید . ایشان هم اول قبول کردند ولی بعد عده یی به ایشان گفتند که این مقدمه ی هدم حوزه است ! مقام معظم رهبری ، در سخنی با طلاب مدرسه ی حقانی از بی برنامگی نظام حوزه چنین حکایت داشته اند : شما باید خیلی شکر این نعمت الهی را بگذارید . در زمان های گذشته حوزه های علمیه این طور امکاناتی را برای طلبه ها فراهم نمی کرد . هیچ وقت ما چنین چیزی را ندیدیم . حالا یک وقت اگر طلبه یی تصادفا شانس می آورد که استادی او را مورد مراقبت قرار بدهد و علما و عملا و اخلاقا از او سوال بکند آن یک چیز استثنایی بود، اما این که شما طلبه ها در یک مدرسه مورد مراقبت برنامه یی باشید چه کتابی بخوانید چه نخوانید پیش کدام استاد درس بخوانید، همه اش راهنمایی های با ارزشی است . بعد این درسی که می خوانید از شما سوال بکنند به شما مساله بدهند که رویش کار بکنید اصلا این ها چیز های فوق العاده یی است . من در تمام عمر تحصیلی خودم این که مساله یی را بدهند و بگویند شما رویش کار بکنید فقط یک بار برایم اتفاق افتاد آن هم تصادفا در مشهد در زمان مرحوم آقای میلانی ( رضوان الله علیه ) بود . منابع: کتاب حوزه و روحانیت در آیینه رهنمودهای مقام معظم رهبری/انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی /1375/تهران تهیه و فرآوری : مهدی صدری ، گروه حوزه علمیه تبیان