بیمارستان، زلزله ، تخریب
براساس مطالعه ای كه وزیر بهداشت طی سال های 85و86انجام داد88درصد از بیمارستانهای كشور دربرابر وقوع زلزله آسیب پذیر هستندومیزان فرسودگی 65 درصد از این بنا ها به حدی است كه بازسازی آنها ارزش اقتصادی ندارد.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هزینه مقاوم سازی یك بیمارستان فرسوده را معادل 120 درصد هزینه ساخت یك بیمارستان كاملا نو دانست.
دكتر مرضیه وحید دستجردی تاكید كرد: وزارت بهداشت برای اصلاح ظاهر فیزیكی بیمارستانهای دولتی راههای زیادی رفته است و یكی از این راهها برون سپاری بیمارستانهای دولتی بود اما چون بخش خصوصی باید با تعرفه دولتی این بیمارستانها را اداره كند با وجود فراخوانهای متعدد از تحویل گرفتن این مراكز استقبال نكرد.
وی با بیان اینکه وزارت بهداشت برای اداره بهینه مراكز درمانی با مشكل مواجه است، تاكید كرد: در این زمینه هم كمبود اعتبار وجود دارد و هم كمبود نیرو و پرسنل و متاسفانه این مشكل سالهاست كه وجود دارد و راه حل آن نیز فقط افزایش سرانه درمان است تا بیمهها قویتر شوند.
وزیر بهداشت 75 درصد بیمارستانهای پایتخت را فرسوده عنوان کرد و گفت: در دوره سوم سفرهای استانی طرح جایگزین حدود 12بیمارستان در تهران مصوب شد که لازم است ردیفهای اعتباری و مجوزهای لازم برای این موضوع در نظر گرفته شود.
وی با اشاره به مصوبات دور سوم سفرهای استانی در تهران درباره طرحهای جایگزین بیمارستانهای فرسوده، ادامه داد: در دور سوم سفرهای استانی حرکت خوبی در این زمینه آغاز شد و تعدادی از بیمارستانها به عنوان بیمارستانهای جایگزین در نظر گرفته شدند. امیدواریم اعتبار برای این بیمارستانهای جایگزین در نظر گرفته شود و هر چه زودتر ساخت این بیمارستانها آغاز شود.
345 بیمارستان در کشور است كه عمر برخی از آنها بیش از 30 سال بوده و هزینه کردن برای این قبیل مراکز درمانی مقرون به صرفه نیست
دستجردی افزود: از آنجا که تهران بر روی گسلهای متعدد قرار دارد و ممکن است میزان وقوع حوادث و بلایا در تهران زیاد باشد، ساخت و ساز تعداد بیشتری از بیمارستانها به منظور جایگزین بیمارستانهای فرسوده در پایتخت لازم است.
وی با اشاره به قدمت بیمارستانهای فرسوده در پایتخت ادامه داد: در حال حاضر بیمارستان 96 ساله، 75 و 80 ساله در تهران زیاد است که باید برای ساخت و ساز آن فکر شود. آنچه در وزارت بهداشت رصد کردیم حاکی از آن است که برای بازسازی تمام بیمارستانهای فرسوده 6 هزار میلیارد تومان اعتبار لازم است که مبلغ زیادی است و پرداخت یکباره آن قابل انجام نیست مگر آنکه به تدریج و به صورت پلکانی انجام شود.
345 بیمارستان در کشور است كه عمر برخی از آنها بیش از 30 سال بوده و هزینه کردن برای این قبیل مراکز درمانی مقرون به صرفه نیست .
با توجه به تاسیسات قدیمی و پیچیده این بیمارستانها و همچنین قدیمی بودن ساختمانهای این مراکز درمانی، هزینه کردن برای مقاوم سازی آنها جواب نمی دهد و بهتر است بیمارستانهای جدید جایگزین آنها شود.
حادثه فقط زلزله نیست وقتی حرف از فرسودگی بیمارستان ها می شود بسیاری از افراد و حتی مسولان یاد زلزله می افتند و از تخریب بیمارستانها پس از وقوع حادثه ابراز نگرانی می كنند.با وجود اهمیت این موضوع اما تنها نتیجه نگران كننده فرسودگی بیمارستانها ,ناپایداری در برابر زازله نیست.كارشناسان در مورد وجود خطراتی از قبیل فرسودگی آسانسورها,غیرمقاوم بودن ساختمان ها و احتمال ریزش های ناگهانی,خرابی و نقص تاسیسات آب و برق و قدیمی بودن تجهیزات اللكترونیكی در بیمارستانهای فرسوده هشدار می دهند.عضو كمیسیون مجلس در این رابطه گفت:«ایمنی بیمارستانها تنها به معنای پایداری در برابر زلزله نیست.خطرات بسیاری وجود دارد كه می تواند یك بیمارستان را تهدید كندو زلزله تنها یكی از آنهاست.»
تعدای از بیمارستان های ما در بافت های قدیمی واقع شده اند و زمان ساخت بعضی از آنها به پیش از انقلاب برمی گردد.چنین بیمارستان هایی حتی از نظر سیستم آب و برق هم دچار مشكل هستند.
یكی دیگر از مشكلات بیمارستان ها واقع شدن در مناطقی است كه آلودگی صوتی یاآلودگی هوا در آنها بالاست.
هرچند با تلاش وزارت بهداشت وجود ستاد بحران بیمارستانها الزامی شده است ولی هنوز با شرایط ایده آل فاصله داریم چرا كه تعدادی از بیمارستانها زیر ساخت های لازم برای مقابله با حوادث غیر مترقبه چون زلزله یا آتش سوزی را ندارندو در مورد بعضی از آنها هزینه بازسازی به حدی بالاست كه صرفه اقتصادی ندارد.
برنامه جهانی ایمن سازی بیمارستانها
تمام بیمارستانها باید در برابر حوادث طبیعی مانند زلزله ایمن باشند تا در شرایط بحرانی بتوانند به كار خود ادامه دهند. در غیر این صورت فاجعه بزرگ تر از قبل می شودو سلامتی انسانها بیش از پیش به خطر می افتد. ازسوی دیگر بعضی حوادث دیگر مانند آتش سوزی ممكن است بیمار ستا نها را تهدید كنند و آنها باید تمام تجهیزات ایمنی برای مقابله با چنین وقایعی را داشته باشند.به عبارت دیگر مدیریت بحران تنها به معنای كمك رسانی به افرادی كه دچار یك حادثه طبیعی یا انسانی شده اند نیست بلكه این مدیریت باید پیش از وقوع هر حادثه ای آغاز شود كه ایجاد بیمارستانهای مقاوم و ایمن یكی از مهمترین نكاتی است كه در بحث مدیریت پیش از بحران مطرح می شود.
با توجه به تاسیسات قدیمی و پیچیده این بیمارستانها و همچنین قدیمی بودن ساختمانهای این مراکز درمانی، هزینه کردن برای مقاوم سازی آنها جواب نمی دهد و بهتر است بیمارستانهای جدید جایگزین آنها شود
براساس تعریف سیستم استراتژی بین المللی كاهش بلایاكه یكی از نهادهای مستقر در سازمان ملل متحد است ,در ایمنی و مقاوم سازی بیمارستانها سه مساله اهمیت دارد:سلامت ساختمان ها و تجهیزات الكترونیكی و پزشكی بیمارستانها,ایمنی پرسنل و بیماران و ادامه فعالیت بیمارستان بعد از حادثه . یكی از برنامه هایی كه در اولویت این نهاد و سازمان بهداشت جهانی قرار دارد ایمن سازی بیمارستان هاست.هرچند نماینده این سازمان در ایران ,چند سال پیش كشور ما را یكی از كشورهای پیشرو منطقه از نظر ایمنی بیمارستانها دانسته بود. اما مسولان حوزه سلامت و بهداشت ایران تاكنون بارها در مورد ناایمن بودن بیمارستان ها به دلیل قدیمی و فرسوده بودن آنها هشدار داده اند.
طاهره رشیدی
بخش اجتماعی تبیان
منابع: 1- خبرفارسی / 2- سایت بیمارستان / 3- همشهری تندرستی
