اتحاد هند و افغانستان و جایگاه پاکستان در حالی که دو کشور افغانستان و هند هیچ‌کدام با پاکستان رابطه خوبی ندارند و هر دو پاکستان را متهم به حمایت از تروریسم در این دو کشور می‌کنند، امضای تفاهم نامه‌هایی در جهت تقویت روابط دو افغانستان و هند ممکن است در روابط افغانستان و پاکستان تاثیر نامطلوبی داشته باشد. از زمانی که دولت کرزای در افغانستان بر سر کار آمده است مرتبا هشدارهایی به پاکستان از سوی مقامات این کشور داده شده تا دست از حمایت از تروریسم در افغانستان بردارد. این مساله به دلیل تجربه تاریخی حمایت پاکستان از تروریسم و طالبان بوده که عملا در شمال این کشور آموزش دیده‌اند. سازمان اطلاعات ارتش پاکستان ISI همواره نقش منفی در این زمینه ایفا کرده است و امروز نیز علی‌رغم همکاری ةای گسترده با آمریکا مورد نفلرت واقع شده است و به عنوان حامی تروریسم شناخته می شود. از سوی دیگر هند و پاکستان نیز رابطه سیاسی مطلوبی ندارند و همواره هند این کشور را متهم به حمایت از تروریسم می‌نماید. درگیری های دو کشور در منطقه مورد مناقشه جامو و کشمیر نیز بر این مساله دامن زده است. این فرایند سبب شد تا دو کشور برای رقابت با یکدیگر به سلاح اتمی دست یابند و در برابر یکدیگر قد علم کنند. در تازه‌ترین تحولات منطقه کرزای در سفری به هند با همتای هندی خود دیدار کرد و به منظور تقویت روابط میان دهلی نو و كابل توافق‌نامه فراگیری را با هند امضا كرد. این توافقنامه شامل طیف گسترده‌ای از مسائل از جمله كمك به آموزش نیروهای امنیتی افغان است. هند به عنوان یكی از بزرگ‌ترین كشورهای اعطا كننده كمك به افغانستان از زمان حمله آمریكا به این كشور وعده داده تا نزدیك به دو میلیارد دلار برای پروژه‌های ساخت‌وساز بزرگراه و ایجاد پارلمان افغانستان اختصاص دهد. حامد كرزای، رئیس‌جمهوری افغانستان در سفری دو روزه به پایتخت هند، با مانموهان سینگ، نخست‌وزیر این كشور توافق‌نامه هم‌پیمانی استراتژیك امضا كرد كه روابط سیاسی دو كشور را برای مبارزه با تروریسم تقویت می‌كند. این توافقنامه تقویت رسمی روابطی را میان هند و كابل در پی دارد كه نگرانی پاكستان را افزایش خواهد داد. این توافقنامه یكی از چندین توافقنامه‌ای است كه كابل به منظور تقویت امنیت پس از خروج سربازان خارجی از افغانستان به مذاكره بر سر آن پرداخته است. با وجود این معاهده استراتژیك با هند نخستین معاهده استراتژیك افغانستان با یك كشور در جهان به حساب می‌آید. سفر حامد كرزای به هند از چندین ماه پیش برنامه‌ریزی شده بود، اما با دلسرد شدن هرچه بیشتر افغانستان از پاكستان همزمان شده است. مقام‌های افغان سازمان اطلاعات پاكستان را به نظارت بر ترور برهان‌الدین ربانی، رئیس شورای صلح افغانستان متهم می‌كند. حامد كرزای و مانموهان سینگ پس از نشست مشترك بر لزوم صلح در منطقه تاكید كرده و گفتند كه كشورهای نها دیدگاه مشتركی را نسبت به ینده عاری از خشونت و افراط‌گری در منطقه دارند مانموهان سینگ در یك كنفرانس خبری مشترك اظهار داشت: هند در كنار مردم افغانستان همچنان كه آنها خود را برای پذیرش مسئولیت امنیت و مدیریت كشورشان پس از خروج نیروهای خارجی از این كشور در سال 2014 آماده می‌كند، ایستاده است. هند تمایل دارد تا خروج سربازان آمریكایی از افغانستان منجر به جنگ داخلی كه گسترش افراط‌گری را در افغانستان در پی داشته باشد، نشود. سفر حامد كرزای به هند از چندین ماه پیش برنامه‌ریزی شده بود، اما با دلسرد شدن هرچه بیشتر افغانستان از پاكستان همزمان شده است. مقام‌های افغان سازمان اطلاعات پاكستان را به نظارت بر ترور برهان‌الدین ربانی، رئیس شورای صلح افغانستان متهم می‌كند. حامد كرزای و مانموهان سینگ پس از نشست مشترك بر لزوم صلح در منطقه تاكید كرده و گفتند كه كشورهای آنها دیدگاه مشتركی را نسبت به آینده عاری از خشونت و افراط‌گری در منطقه دارند. رئیس‌جمهور افغانستان به خبرنگاران گفت: افغانستان قبول دارد كه منطقه با تروریسم و افراط‌گری روبه‌روست كه به عنوان ابزارهای سیاسی علیه غیرنظامیان و شهروندان بیگناه كشورمان استفاده می‌شود. با این حال كرزای بر لزوم همكاری گسترده منطقه‌ای تاكید كرد و گفت كه كشور وی خواهان یك زندگی عاری از خشونت و همكاری و تفاهم با كشورهای منطقه از جمله همسایگان خود است. نخست‌وزیر هند بر روابط فرهنگی و تاریخی میان كابل و دهلی نو تاكید كرد و گفت كه رهبران دو كشور مساله تروریسم را با دقت مورد مذاكره قرار داده‌اند. مان‌موهان سینگ خاطرنشان ساخت: مردم افغانستان به اندازه كافی رنج كشیده‌اند، آنها شایسته این هستند كه در صلح زندگی كنند و آینده خود را بدون دخالت خارجی، فشار و ارعاب رقم بزنند. توافقنامه استراتژیك میان كابل و دهلی نو كه بر پایه اعتماد بلند مدت و تفاهم دوجانبه امضا شده است، دربرگیرنده حوزه‌های مشترك میان دو كشور نظیر تجارت، گسترش اقتصاد، آموزش، امنیت و سیاست می‌شود. دو كشور همچنین توافقنامه‌ای را به منظور همكاری در زمینه معدنكاری، نفت و گاز امضا كردند. تحلیل‌گران می‌گویند كه زمان انجام سفر حامد كرزای به هند كه پس از چند روز مناقشه با اسلام‌آباد انجام شده، یك اتفاق است و خاطرنشان ساختند كه دو كشور پس از آنكه حامد كرزای پذیرفته تا روز چهارشنبه در یك اندیشكده در دهلی نو به ایراد سخنرانی بپردازد، سفر وی را تا سطح یك نشست دوجانبه ارتقا داده‌اند. حامد كرزای با تلطیف لحن خود نسبت به اسلام‌آباد از پاكستان خواست تا در مقابله با تروریست‌ها به افغانستان كمك كنند. سیاست هند در افغانستان نیز ممانعت از اقدام بین‌المللی به رهبری آمریكا طی یك دهه گذشته در این كشور بوده است همچنان كه خود را از مسائل امنیتی و سیاسی به دور نگاه داشته تا خصومت با پاكستان را دامن نزند. امضای این تفاهم نامه و سفر کرزای به هند نشانگر آن است که با تیره شدن روابط بین افغانستان و همسایه جنوبی اش پاکستان، حامد کرزی به دنبال متحدی جدید است. متحدی که رقیبی منطقه ای برای پاکستان به حساب می آید. در این شرایط نیز که آمریکا اعلام کرده است به زودی افغانستان را ترک خواهد کرد، رقابت کشورهای منطقه برای نفوذ بیشتر در این کشور افزایش پیدا کرده است. نخست وزیر هند روز سه شنبه اعلام کرد پس از خروج نیروهای بین المللی، این کشور برای تامین امنیت در کنار مردم افغانستان خواهد ماند. تداوم این روند با توجه به تضعیف روز افزون جایگاه پاکستان در منطقه و جهان، سبب می شود قدرت‌های نوظهور در افغانستان بیشتر حضور یافته و پررنگ شوند. اگر روند مناقشات پاکستان و افغانستان بیش از پیش شدت یابد، این امکان وجود دارد که امنیت افغانستان بازهم دچار خدشه شود. لذا ضروری به نظر می رسد که افغانستان در روند مناسبات خود اعتدال را رعایت کند تا دولت نوپای آن بتواند بیشتر در ثبات یابد. هاتف پورشیدی بخش سیاست تبیان