ملا محمد علی فاضل ، فرزند مولی عباسعلی فرزند شیخ حسن سودخروی سبزواری ، یکی از اساتید عالیقدر حوزه علمیه مشهد ...
محمد علي فاضل خراساني از مجموعه مشاهير مدفون در حرم امام رضا(ع) ملا محمد علي فاضل ، فرزند مولي عباسعلي فرزند شيخ حسن سودخروي سبزواري ، يکي از اساتيد عاليقدر حوزه علميه مشهد و از اکابر علماي اسلام در قرن 14 ه . ق به شمار مي رود . او در فقه و اصول و تفسير و حکمت و فلسفه الهي اعم از حکمت مشاء و اشراق و حکمت متعاليه ، استاد مسلم بود . در علم کلام و آثار و اخبار وارد از ائمه شيعه در اصول عقايد ، تبحر داشت و در دوران طلبگي کتاب هاي ادبي را تدريس مي نمود و از طبع شعر به هر دو زبان فارسي و عربي برخوردار بود . نيک محضر ، مهربان ، خندان و بسيار شجاع بودو سخنان شيرين و شيوايي مي گفت و در سياست دخالت داشت و با علمايي که قوانين مشروطه را به تمام معني اسلامي مي دانستند موافق نبود و يادآور مي شد که بعد از اين ، مرتب روش حکومت ها در اروپا و مغرب زمين تغيير خواهد يافت و ما بايد مرتب قوانين اسلام را با توجيه و تأويل ، نسبت به مشروطه و حکومت هاي ديگر منطبق سازيم . معروف است مشروطه چي ها وقتي او را ترور نمودند ، با اين که چند تير به او اصابت کرده بود ، هيچ بيمناک نبود و اين در حالي بود که سن او از هفتاد سال تجاوز مي کرد . وقتي او را روي تخته اي گذاشتند تا به بيمارستان ببرند و مريدان در اطرافش جمع شده بودند و خون از بدنش مي رفت ، فرياد زده بود : بلند بگو لا اله الا الله . او در زمان آصف الدوله شاهسون به کلات و درگز تبعيد شده بود . فلسفه و حکمت الهي و علوم رياضي را از دو نفر از شاگردان نامي حکيم سبزواري ، يعني آخوند ملا غلامسحين شيخ الاسلام و ميرزا محمد سروقدي معروف به خادمباشي کشيک سوم آستان قدس رضوي ، آموخت و فقه و اصول را چندين سال در مشهد از محضر آقا شيخ حسنعلي تهراني و آخوند ملا عبدالله کاشي استفاده نمود و به حد کمال رسيد . به عراق سفر کرد و مدتي در نجف در مجلس درس حاج ميرزا حبيبالله رشتي و ديگر بزرگان حضور يافت و بالاخره براي تکميل تحصيلات خود در حد اعلي ، در سال 1298 در سامرا رحل اقامت افکند و چندين سال از درس ميرزا محمد حسين شيرازي ، زعيم شيعه پس از شيخ انصاري ، بهره مند شد و مورد توجه ميرزاي بزرگ قرار گرفت و پس از پنج سال اقامت و اتمام تحصيلات خود ، به مشهد مراجعت نمود و تا آخر حيات پرثمر خود به تدريس علوم و معارف اسلامي اشتغال ورزيد و در اواخر عمر تصدي امور محکمه شرع را نيز به عهده گرفت . حاج ملا هاشم صاحب منتخب التواريخ و حاج ملا غلامحسين حکمي زرگر از شاگردان وي هستند . حاجي فاضل روز ششم و به نقلي روز هفتم ربيع الاخر 1342 ه . ق در مشهد به رحمت حق واصل شد و در مقبره مرحوم آيت الله خالصي ، واقع در حجره عقب صفه غربي دارالسياده حرم امام هشتم (ع) دفن گرديد . از حاجي فاضل شرح دعاي عرفه با مقدمه استاد سيد جلالالدين آشتياني در شمار انتشارات بنياد پژوهشهاي اسلامي به چاپ رسيده است . منبع: سايت وفاق تنظيم براي تبيان: سمانه دولت آبادي
