پاسخ کوتاه این است که روغن زیتون میتواند برای ساقه مو مفید باشد و به نرمتر، براقتر و کموزتر شدن آن کمک کند؛ اما شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد روغن زیتون مستقیماً باعث رشد بیشتر مو، تحریک فولیکولها یا درمان ریزش مو میشود.
روغن زیتون دقیقاً روی کدام قسمت مو اثر میگذارد؟
برای درک فواید روغنزیتون، باید بین ساقه مو و فولیکول مو تفاوت قائل شویم. قسمتی از مو که بیرون از پوست قرار دارد، ساقه مو است. این بخش عمدتاً از کراتین تشکیل شده و خودِ ساقه مو یک بافت زنده نیست؛ بنابراین نمیتواند مانند پوست یا بافتهای زنده بدن، خودش را به معنای واقعی کلمه ترمیم کند. در مقابل، فولیکول مو درون پوست قرار دارد و بخش زندهای است که رشد تار مو از آنجا انجام میشود. به همین دلیل، وقتی روغنی روی مو میزنیم، بیشتر با ساقه مو و سطح آن سروکار داریم، نه با سیستم رشد مو. محصولات مراقبت از مو میتوانند اصطکاک، خشکی و آسیب مکانیکی را کاهش دهند و ظاهر ساقه را بهتر کنند، اما این موضوع با «ترمیم واقعی» ساختار آسیبدیده مو یا تحریک رشد فولیکول تفاوت دارد.
روغن زیتون چه فوایدی برای مو دارد؟
کمک به کاهش خشکی مو
وقتی مو خشک است، سطح ساقه میتواند زبرتر شود و اصطکاک بین تارهای مو افزایش پیدا کند. روغن زیتون با قرار گرفتن روی سطح ساقه مو میتواند به کاهش از دست رفتن رطوبت و ایجاد احساس نرمی کمک کند. به همین دلیل، مو بعد از استفاده ممکن است نرمتر و قابلکنترلتر به نظر برسد. البته بهتر است از عبارت «آبرسانی مو» با احتیاط استفاده کنیم. روغن زیتون خودش آب به مو اضافه نمیکند؛ بیشتر میتواند به کاهش از دست رفتن رطوبت کمک کند.
کاهش وز مو
سطح خارجی مو لایهای به نام کوتیکول دارد. کوتیکول از سلولهایی تشکیل شده که مانند فلسهای کوچک روی هم قرار گرفتهاند. آسیب، خشکی، حرارت، رنگکردن، دکلره و شانهزدن شدید میتوانند اصطکاک سطح مو را افزایش دهند. روغن میتواند سطح ساقه را لغزندهتر کند و اصطکاک را کاهش دهد. در نتیجه، تارهای مو راحتتر روی یکدیگر حرکت میکنند و مو ممکن است صافتر و کموزتر به نظر برسد.
افزایش درخشندگی مو
یکی از سادهترین اثراتی که بعد از استفاده از روغن مشاهده میشود، افزایش درخشندگی است. وقتی سطح مو صافتر باشد، نور منظمتر از سطح آن بازتاب میشود. به همین دلیل، مو میتواند براقتر و سالمتر به نظر برسد. بنابراین براق شدن مو الزاماً به معنای «ترمیم شدن مو» نیست؛ ممکن است بخشی از این تغییر، نتیجه صافتر شدن سطح ساقه و کاهش اصطکاک باشد.
کمک به کاهش شکستگی
موهای خشک و آسیبدیده هنگام شانهزدن، برس کشیدن یا حالت دادن میتوانند راحتتر بشکنند. یک پوشش روغنی ممکن است اصطکاک بین تارهای مو و ابزارهای حالتدهی را کاهش دهد و در نتیجه به محافظت از ساقه در برابر بخشی از آسیبهای مکانیکی کمک کند. اما یک نکته مهم وجود دارد: روغن زیتون موخوره را درمان نمیکند. وقتی انتهای مو دوشاخه یا بهشدت آسیبدیده شده، روغن ممکن است ظاهر آن را موقتاً بهتر کند، اما ساختار شکافتهشده مو دوباره به حالت اولیه برنمیگردد.
آیا روغن زیتون باعث رشد مو میشود؟
این احتمالاً مهمترین سؤال درباره روغن زیتون است. در حال حاضر شواهد کافی برای اینکه بگوییم روغن زیتون رشد مو را افزایش میدهد وجود ندارد. روغن زیتون بهطور اثباتشده فولیکول مو را تحریک نمیکند و نمیتوان آن را درمان ریزش مو دانست. اگر روغن باعث کاهش شکستگی ساقه شود، ممکن است مو در طول زمان بلندتر یا پرتر به نظر برسد؛ اما این به معنی رشد تارهای موی بیشتر نیست. برخی مرورهای علمی درباره درمانهای گیاهی ریزش مو، روغن زیتون را نیز در میان مواد مورد بررسی قرار دادهاند، اما کیفیت شواهد بین مطالعات متفاوت است و بسیاری از مطالعات کوچک، کوتاهمدت یا فاقد شواهد کافی برای نتیجهگیری قطعی هستند. برای اثبات اثر روغن زیتون بر انواع مختلف ریزش مو، هنوز به کارآزماییهای بالینی بزرگ و با طراحی مناسب نیاز است. بنابراین ادعای «روغن زیتون مو را از ریشه رشد میدهد» در حال حاضر بیش از چیزی است که شواهد علمی اجازه میدهند.
آیا روغن زیتون وارد ساقه مو میشود؟
این موضوع کمی پیچیدهتر است. مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند که رفتار روغنها روی ساقه مو یکسان نیست. برای مثال، پژوهشهایی درباره روغن نارگیل، روغن معدنی و روغن آفتابگردان نشان دادهاند که ترکیب شیمیایی روغن میتواند تعیین کند که تا چه اندازه با ساختار مو تعامل داشته باشد. در یک مطالعه درباره روغنهای مختلف، روغن زیتون نیز با تغییراتی در رفتار سطحی الیاف مو همراه بود و نتایج با این احتمال سازگار بود که برخی روغنهای گیاهی بتوانند تا حدی با ساختار ساقه مو تعامل داشته باشند. اما نکته بسیار مهم این است که نباید نتایج مربوط به روغن نارگیل را به روغن زیتون تعمیم داد. در مطالعاتی که مستقیماً کاهش از دست رفتن پروتئین مو را بررسی کردهاند، روغن نارگیل شواهد مشخصتری نشان داده است؛ این اثر به ترکیب اسیدهای چرب و توانایی آن برای نفوذ در ساقه مو نسبت داده شده است. در همان مطالعات، روغن آفتابگردان و روغن معدنی چنین اثر مشابهی نشان ندادند. پس اگر جایی شنیدید «هر روغنی وارد مو میشود و آن را از داخل ترمیم میکند»، این ادعا از نظر علمی دقیق نیست.
روغن زیتون برای چه نوع موهایی مناسبتر است؟
از نظر کاربردی، روغن زیتون احتمالاً برای موهایی که خشک، ضخیم، زبر یا فر هستند، قابلاستفادهتر است؛ چون این نوع موها ممکن است از کاهش اصطکاک و نرمکنندگی روغن بیشتر سود ببرند. در مقابل، اگر موهایتان:
- نازک و ظریف است،
- بهسرعت چرب میشود،
- حجم کمی دارد،
استفاده زیاد از روغن ممکن است مو را سنگین، چرب یا کمحجم نشان دهد. در واقع، «بیشتر» الزاماً «بهتر» نیست.
چطور روغن زیتون را روی مو استفاده کنیم؟
اگر قصد دارید روغن زیتون را امتحان کنید، بهتر است با مقدار بسیار کم شروع کنید. چند قطره روغن را بین کف دستها پخش کنید و بیشتر روی قسمت میانی ساقه و نوک مو بزنید؛ بخشهایی که معمولاً بیشتر در معرض خشکی و آسیب قرار دارند. لازم نیست مو را کاملاً به روغن آغشته کنید. مقدار زیاد روغن میتواند مو را چرب و سنگین کند و شستن آن نیز دشوارتر باشد. منبع اصلی مورد بررسی نیز توصیه میکند مقدار کمی روغن استفاده شود و بیشتر روی قسمتهای میانی و انتهایی مو قرار گیرد.
مو خشک باشد یا نمدار؟
استفاده روی موی نمدار میتواند به حفظ رطوبت موجود در ساقه کمک کند و توزیع روغن را آسانتر کند. اما این به آن معنا نیست که روغن باید جایگزین نرمکننده یا محصولات مراقبتی شود. برای بسیاری از افراد، استفاده از مقدار کمی روغن پس از شستوشو و روی ساقه مو کافی است.
آیا میتوان شب تا صبح روغن زیتون روی مو گذاشت؟
بعضی افراد از روغن بهعنوان یک درمان شبانه استفاده میکنند؛ روشی که در شبکههای اجتماعی گاهی با عنوان Hair Slugging شناخته میشود. اما شواهد قویای نداریم که نشان دهد باقی گذاشتن روغن روی مو در تمام طول شب الزاماً بهتر از استفاده کوتاهتر است. ضمن اینکه اگر روغن به پوست سر برسد و مدت زیادی باقی بماند، ممکن است برای بعضی افراد مناسب نباشد. بنابراین، استفاده شبانه را نباید یک ضرورت یا درمان اثباتشده در نظر گرفت.
آیا روغن زیتون را روی پوست سر هم بزنیم؟
اگر موهای شما خشک، زبر یا وز است، چند قطره روغن زیتون میتواند یک گزینه ساده برای بهبود ظاهر و کاهش اصطکاک ساقه مو باشد. اما اگر مشکل اصلی شما ریزش مو، کمپشتی، خارش یا التهاب پوست سر است، بهتر است بهجای تکیه بر روغنهای خانگی، علت اصلی مشکل بررسی شوداینجا باید محتاطتر باشید. ساقه مو با پوست سر یکسان نیست. اگر هدفتان نرم کردن ساقه است، ضرورتی ندارد مقدار زیادی روغن را روی پوست سر بریزید. پوست سر دارای چربی طبیعی، میکروارگانیسمهای طبیعی و شرایط متفاوتی است و در افرادی که دچار شوره یا درماتیت سبورئیک هستند، روغنزدن زیاد لزوماً مفید نیست. درماتیت سبورئیک یک بیماری التهابی مزمن و عودکننده پوست سر است که عوامل مختلفی از جمله سبوم، میکروارگانیسمهای پوست و پاسخ ایمنی در آن نقش دارند. درمان آن معمولاً بر اساس علت و شدت بیماری انجام میشود و روغن زیتون جایگزین درمانهای استاندارد آن نیست. بنابراین اگر پوست سرتان مرتباً خارش، قرمزی، پوستهریزی یا التهاب دارد، بهتر است صرفاً به روغنزدن تکیه نکنید.
آیا روغن زیتون میتواند شوره را درمان کند؟
شواهد کافی برای توصیه روغن زیتون بهعنوان درمان شوره وجود ندارد. شوره و درماتیت سبورئیک میتوانند علل و عوامل مختلفی داشته باشند و درمان مؤثر معمولاً به کنترل التهاب و عوامل میکروبی مرتبط با بیماری نیاز دارد. بنابراین «روغن طبیعی» الزاماً به معنی «درمان طبیعی شوره» نیست.
آیا روغن زیتون برای موهای رنگشده یا دکلرهشده مفید است؟
موهایی که در معرض رنگ، دکلره، حرارت و مواد شیمیایی قرار میگیرند، ممکن است آسیب بیشتری در کوتیکول و سطح ساقه داشته باشند. محصولات مراقبت از مو میتوانند با کاهش اصطکاک و ایجاد پوشش روی ساقه، ظاهر و شانهپذیری مو را بهتر کنند. روغن زیتون ممکن است از این نظر برای چنین موهایی مفید باشد، اما نباید انتظار داشت آسیب ناشی از دکلره یا مواد شیمیایی را «برگرداند». مو آسیبدیده را نمیتوان مثل پوست زخمی واقعاً دوباره زنده کرد. هدف مراقبت از مو بیشتر این است که آسیب بیشتر را کاهش دهیم و ظاهر و عملکرد ساقه موجود را بهتر کنیم.
آیا روغن زیتون میتواند مو را ضخیمتر کند؟
از نظر ظاهری، ممکن است مو بعد از استفاده روغن پرتر یا سالمتر به نظر برسد؛ اما این با افزایش واقعی قطر تار مو یا افزایش تعداد فولیکولها تفاوت دارد. اگر روغن باعث شود شکستگی کمتر شود، موهای موجود بهتر حفظ میشوند و ممکن است در طول زمان پرتر به نظر برسند. اما این موضوع با تولید تارهای موی جدید فرق دارد.
آیا روغن زیتون میتواند ریزش مو را متوقف کند؟
در این زمینه باید خیلی محتاط بود. ریزش مو یک علامت است، نه یک بیماری واحد. ریزش میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد؛ از عوامل ژنتیکی و هورمونی گرفته تا بیماریها، استرس، برخی کمبودهای تغذیهای، داروها و آسیبهای فیزیکی یا شیمیایی. بنابراین اگر ریزش مو قابلتوجه یا مداوم باشد، استفاده از روغن زیتون بدون پیدا کردن علت اصلی، مشکل را حل نمیکند. مرورهای علمی درباره درمانهای گیاهی نیز تأکید میکنند که اگرچه برخی محصولات طبیعی نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند، کیفیت شواهد برای بسیاری از آنها هنوز محدود است و مطالعات بزرگتر و دقیقتر لازم است.
آیا روغن زیتون عوارض دارد؟
برای بیشتر افراد، استفاده محدود از روغن زیتون روی ساقه مو مشکلی ایجاد نمیکند؛ اما چند نکته را باید در نظر گرفت.
اول اینکه ممکن است مو را بیش از حد چرب یا سنگین کند.
دوم اینکه بعضی افراد ممکن است نسبت به هر مادهای که روی پوست استفاده میکنند دچار تحریک یا حساسیت شوند. بنابراین اگر پوست حساسی دارید، آزمایش مقدار کمی از محصول روی بخش کوچکی از پوست میتواند احتیاط منطقیای باشد.
سوم اینکه استفاده مکرر و سنگین روی پوست سر، بهخصوص در افرادی که پوست سر چرب یا مستعد مشکلاتی مثل درماتیت سبورئیک دارند، ممکن است انتخاب مناسبی نباشد.
چه روغنی بهتر است؟
نمیتوان گفت یک روغن برای همه افراد بهترین است. عملکرد روغنها به ترکیب شیمیایی آنها، نوع مو، میزان آسیب و هدف استفاده بستگی دارد. برای مثال، شواهد آزمایشگاهی و مطالعات مربوط به آسیب ساقه مو، برای روغن نارگیل در برخی جنبهها قویتر از روغن زیتون است؛ بهخصوص در زمینه کاهش از دست رفتن پروتئین مو. این به معنای بد بودن روغن زیتون نیست؛ فقط نشان میدهد که نباید همه روغنهای گیاهی را از نظر اثر روی مو یکسان فرض کرد.
روغن زیتون فرابکر یا معمولی؟
اگر میخواهید روغن زیتون را برای مو امتحان کنید، یک روغن زیتون ساده و بدون ترکیبات معطر و افزودنیهای غیرضروری انتخاب مناسبی است. منبع اصلی نیز استفاده از روغن زیتون فرابکر ساده را پیشنهاد کرده و توصیه میکند از انواع طعمدار که ممکن است ترکیبات دیگری داشته باشند، استفاده نشود. همچنین روغن خوراکی ممکن است در اثر نگهداری نامناسب، گرما و گذشت زمان اکسید شود و بوی نامطبوع پیدا کند. اگر روغن بوی ترشیدگی یا ماندگی میدهد، بهتر است روی مو یا پوست استفاده نشود.
جمعبندی؛ بالاخره روغن زیتون برای مو خوب است یا نه؟
بله، میتواند برای مراقبت از ساقه مو مفید باشد؛ اما نه به شکلی که گاهی در تبلیغات و شبکههای اجتماعی گفته میشود. روغن زیتون ممکن است:
- خشکی و زبری مو را کاهش دهد.
- مو را نرمتر کند.
- وز مو را کمتر کند.
- درخشندگی مو را افزایش دهد.
- اصطکاک و بخشی از آسیب مکانیکی هنگام شانهزدن را کاهش دهد.
- به حفظ بهتر ظاهر و کیفیت ساقه مو کمک کند.
اما در مقابل:
- رشد مو را بهطور اثباتشده افزایش نمیدهد.
- فولیکولهای مو را بهطور اثباتشده تحریک نمیکند.
- موخوره را واقعاً ترمیم نمیکند.
- موهای آسیبدیده را به حالت اولیه برنمیگرداند.
- درمان اثباتشده ریزش مو نیست.
- و برای مشکلات پوست سر مانند درماتیت سبورئیک، نباید جایگزین درمان مناسب شود.
در نتیجه، اگر موهای شما خشک، زبر یا وز است، چند قطره روغن زیتون میتواند یک گزینه ساده برای بهبود ظاهر و کاهش اصطکاک ساقه مو باشد. اما اگر مشکل اصلی شما ریزش مو، کمپشتی، خارش یا التهاب پوست سر است، بهتر است بهجای تکیه بر روغنهای خانگی، علت اصلی مشکل بررسی شود.
نکته کلیدی این است: روغن زیتون میتواند مو را بهتر نشان دهد و تا حدی از ساقه مو مراقبت کند؛ اما «موهای سالمتر از ریشه» ادعایی بسیار بزرگتر از چیزی است که شواهد علمی فعلی ثابت کردهاند.
پیام شما به ما