وقتی با انبوهی از اعلانها، پیامها و محتواها روبهرو هستیم، مغز برای صرفهجویی در زمان از میانبُرهای ذهنی استفاده میکند و دقیقاً همین میانبُرها گاهی علیه ما عمل میکنند.
باورپذیری دروغ با تکرار
هرچه بیشتر یک ادعا را ببینیم، آشناتر به نظر میرسد. مغز هم گاهی «آشنا بودن» را با «درست بودن» اشتباه میگیرد. پس حتی بازنشر یک خبر جعلی برای مسخره کردن آن، ماندگاری و باورپذیریاش را افزایش میدهد.
قضاوت دنیای جدید با معیارهای قدیمی
مغز ما برای تشخیص اعتبار اطلاعات، دنبال نشانهها میگردد. در فضای مجازی، تعداد بازدید، لایک، نظر یا حتی جایگاه یک صفحه در نتایج جستوجو در قضاوت ما درباره یک محتوا اثر میگذارد. اما محبوبیت یا دیدهشدن، لزوماً به معنی درست بودن یک خبر نیست.
هیجان؛ دشمن حقیقت
تیتری که ما را عصبانی، نگران، خوشحال یا هیجانزده میکند، احتمال واکنش سریع ما را بالا میبرد. پس اگر یک خبر خیلی احساساتیتان کرد، مکث کنید. شاید بهترین زمان برای بررسی اعتبار خبر، دقیقا همین لحظه باشد.
تله تایید باورهای قبلی
ما معمولاً اطلاعاتی را راحتتر میپذیریم که با باورها و دیدگاههای قبلیمان سازگار باشند. اگر خبری دیدگاه گروه مورد علاقهمان را تأیید کند، برای باور کردنش به شواهد کمتری هم نیاز داریم. و البته به اشتراک گذاشتن چنین محتوایی، این احساس را در ما تقویت میکند که در حال حمایت از خودمان و همفکرانمان هستیم.
راه مقابله با میانبرهای مغز
ما نمیتوانیم مغزمان را عوض کنیم اما میتوانیم یاد بگیریم چه زمانی به قضاوت سریع آن اعتماد نکنیم.
قبل از باور یا بازنشر یک خبر:
- منبع آن را بررسی کن!
- فقط به تیتر اکتفا نکن!
- با دیدی نقادانه به خبر نگاه کن!
- اگر مطمئن نیستی، فعلاً آن را بازنشر نکن!
پیام شما به ما