«حملات سایبری به زیرساخت‌های آبی در حداقل ۷ ایالت آمریکا» این خبر در هفته‌ی اخیر، به شدت مورد توجه رسانه‌های آمریکایی قرار گرفته است. بعضی از کارشناسان آمریکایی این حملات را به ایران نسبت می‌دهند. با این‌حال ترامپ روز جمعه این موضوع را تکذیب کرده بود.

حال این سوال پیش می‌آید که واقعیت حمله به زیرساخت‌های آمریکایی چیست؟ در ادامه، ابعاد گوناگون این موضوع را بررسی می‌کنیم.

ماجرای حملات سایبری به زیرساخت‌های آمریکا

در روزهای اخیر اخباری مبنی بر حملات سایبری به تاسیسات آبی ایالت مینه‌ سوتای آمریکا منتشر شده بود. اما به تازگی مشخص شده که دامنه‌ این حملات به مینه سوتا محدود نمی‌شود. در یک اطلاعیه‌ عمومی که اواخر پنجشنبه منتشر شد، اف‌بی‌آی و آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا این موضوع را تایید کردند.

آن‌ها اعلام کردند که از روز دوشنبه‌ی هفته‌ی پیش، دست‌کم هفت ایالت این حوادث را به اف‌بی‌آی گزارش داده‌اند و برخی از این حملات سایبری موجب اختلال در سامانه‌های آب شده‌اند. مقامات آمریکایی از اعلام این‌که کدام ایالت‌ها تحت تأثیر قرار گرفته‌اند، خودداری کرده‌اند. اما سخنگوی دولت ایالت میشیگان تأیید کرد که سامانه‌های آب ایالت او نیز مورد حمله قرار گرفته است.

البته کارشناسان هشدار داده‌اند که حملات سایبری به سامانه‌های آب ایالات متحده احتمالاً دامنه‌ای بسیار گسترده‌تر دارد. طبق گزارش‌هایی که به نقل از یک شرکت امنیتی و محققان آمریکایی منتشر شده است، حدود ۳۰ سیستم آب در روزهای یکشنبه و دوشنبه‌ی هفته‌ی پیش مورد حمله قرار گرفته است.

هیچ نشانه‌ی آشکاری از آلوده یا ناامن شدن آب آشامیدنی مشاهده نشده است. با این حال، مقام‌های ایالتی و محلی در سراسر آمریکا نسبت به آسیب‌پذیری رایانه‌هایی که برای پایش و کنترل سامانه‌های آب به کار می‌روند، در حالت آماده‌باش قرار گرفتند. این سامانه‌ها وظیفه‌ی نظارت بر کیفیت آب، از جمله میزان مواد شیمیایی مورد استفاده در تصفیه و فشار آب را بر عهده دارند.

مینه‌سوتا نخستین ایالتی بود که این حملات را به‌طور علنی گزارش کرد. اکنون میشیگان نیز اعلام کرده است که سامانه‌هایش هدف حملات مشابه قرار گرفته‌اند.

متهم کردن ایران به حملات سایبری

این حملات شبیه فیلم‌های هیجان‌انگیز هالیوودی به نظر می‌رسد؛ یک حمله‌ی سایبری آشکار توسط یک قدرت خارجی در زمان جنگ که حداقل در تئوری، سلامت و ایمنی آمریکایی‌ها را به خطر می‌اندازد.

مقامات آمریکایی هشدار داده‌اند که مطمئن نیستند ایران مسئول این حملات باشد و تحقیقات هنوز در مراحل اولیه به سرمی‌برد. البته آن‌ها به این موضوع هم اشاره کرده‌اند که ایران از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل به این کشور در پنج ماه پیش، حملات سایبری خود را افزایش داده است. بر طبق گفته‌ی آن‌ها، ایران پیش از این نیز سیستم‌های آبی مشابه و سایر زیرساخت‌های حیاتی در ایالات متحده را هدف قرار داده بود.

هم‌چنین به نظر نمی‌رسد که از این حملات سایبری، انگیزه‌ی مالی وجود داشته باشد. به همین دلیل احتمال یک حمله‌ی باج‌گیرانه کمتر و احتمال حملات سیاسی بیشتر می‌شود. هم‌چنین یکی از شرکت‌های امنیت سایبری اعلام کرده است که این حملات شبیه حملات گروه CyberAv۳ngers است. گروهی که آن را به نهادهای نظامی ایران منتسب می‌دانند.

مقامات فدرال آمریکایی به رسانه‌ها گفته‌اند که ایران مظنون اصلی این حملات است. آن‌ها افزودند که این ارزیابی هنوز مقدماتی است و هنوز شواهد قطعی برای آن ارائه نشده است. این موضوع در تحقیقات پیچیده‌ی سایبری، غیرمعمول نیست، چرا که معمولا رسیدن به نتایج معتبر، اگر اصلاً نتیجه‌ای حاصل شود، ماه‌ها طول می‌کشد.

واکنش ترامپ و مقامات آمریکایی

مینه‌سوتا زودتر از سایرین، فعالیت‌های مخرب رایانه‌ای اخیر را تشخیص داده و گزارش کرده بود. همین هم باعث شده بود که سایر ایالت‌ها نیز برای بررسی سیستم‌های آب خود حساس شوند.

با این حال و با وجود نگرانی‌های فزاینده، ترامپ روز جمعه سعی کرد این موضوع را کم‌اهمیت جلوه دهد. هم‌چنین او مقامات مینه سوتا را سرزنش کرد و آن‌ها را مقصر دانست. ترامپ روز جمعه در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره احتمال دخالت ایران، گفت: «فکر می‌کنم مینه‌سوتا پشت این ماجراست. فکر نمی‌کنم که این حمله‌ی سایبری از سوی ایران انجام شده باشد.»

البته همان‌گونه که خودتان هم احتمالا حدس زده‌اید، ترامپ جمهوری‌خواه است و فرماندار مینه سوتا دموکرات. ترامپ نیز هیچ فرصتی را برای حمله به دموکرات‌ها از دست نمی‌دهد. تیم والز، فرماندار دموکرات ایالت مینه سوتا نیز این اتهام ترامپ را رد کرد. او در پستی در شبکه‌های اجتماعی هشدار داد که این «شبیه جنگ مدرن است.»

نیت جورج، شهردار براهام، شهری کوچک در شمال مینیاپولیس که از جمله آسیب‌دیدگان حمله سایبری بود، گفت که مقامات فدرال و محلی در مورد مقصر احتمالی تردید کمی دارند. او عصر جمعه در مصاحبه‌ای گفت: «ما اطلاعات پراکنده‌ای از ایالت مینه‌سوتا و اف‌بی‌آی دریافت می‌کنیم.» او افزود: «آنها کاملاً مطمئن هستند که [این حملات سایبری] کار عوامل ایرانی است» اما تمایلی به اعلام عمومی این موضوع ندارند.

توان سایبری ایران

توانمندی سایبری ایران در سال‌های اخیر بارها مورد توجه نهادهای امنیتی و شرکت‌های امنیت سایبری قرار گرفته است. بسیاری از کشورها ایران را یکی از بازیگران فعال در این حوزه می‌دانند. هم‌چنین از زمان جنگ اخیر نیز فعالیت گروه‌های سایبری که خود را ایرانی معرفی کرده‌اند، افزایش یافته است. مثلا  در اسفند ۱۴۰۴، گروه حنظله، مسئولیت حملات سایبری علیه دو شرکت آمریکایی را بر عهده گرفت: استرایکر، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکایی تأمین‌کننده‌ی تجهیزات پزشکی و پلتفرم پرداخت دیجیتال وریفون.

استرایکر این حادثه را تأیید کرد، در حالی که وریفون وقوع آن را تکذیب کرد. حنظله این اقدام را به  تلافی بمباران مدرسه ابتدایی میناب، انجام داد. بمبارانی که در نتیجه‌ی آن بیش از ۱۲۰ کودک به شهادت رسیدند. بنابراین در توانایی ایران برای انجام چنین حملاتی شکی وجود ندارد.  

از طرفی دیگر نیز ممکن است که هک منابع آبی، توسط خود نیروهای آمریکایی انجام شده باشد. درصد قابل توجهی از آمریکایی‌ها معتقدند که حملات نظامی آمریکا به ایران، بدون دلیل خاصی انجام شده است. ترامپ نیز دائما دنبال توجیه ضرورت ادامه‌ی این حملات است. هم‌چنین آمریکا سابقه‌ای طولانی در انجام عملیات‌های پرچم دروغین دارند. عملیات‌هایی که بارها از آن‌ها برای ترساندن مردم از دشمنان خود استفاده کرده بود.

بنابراین فعلا نمی‌توان با قطعیت اعلام کرد که این حملات سایبری توسط چه گروه یا کشوری انجام شده است.