وقتی صدای انفجارها تمام میشود و بخشی از شهر در تاریکی بهسر میبرد، اولین واکنش غریزی ما روشن کردن یک شمع است. اما در شرایط اضطراری و بحرانی، شمعها میتوانند به اندازه خود تاریکی خطرآفرین باشند؛ یک لرزش ناگهانی، افتادن شمع روی فرش یا پرده و نبود امکانات امدادی میتواند فاجعهای جبرانناپذیر رقم بزند.
در روزهایی که حفظ امنیت خانه و خانواده در اولویت اول است، ما به منابع روشنایی پایدارتر، ارزانتر و بسیار ایمنتر نیاز داریم.
ما در این گزارش به شما میآموزیم که چگونه با استفاده از سادهترین وسایل، از جمله پسماند روغنهای آشپزخانه، چراغهایی بسازید که ساعتها میسوزند و در صورت واژگونی، خود به خود خاموش میشوند.
چرا شمعها در شرایط بحرانی انتخاب مناسبی نیستند؟
بر اساس گزارشهای سازمانهای آتشنشانی جهانی، شمعها یکی از عوامل اصلی آتشسوزیهای خانگی در زمان قطع برق هستند. در شرایطی که ممکن است شیشهها به دلیل موج انفجار شکسته باشند یا جریان هوای غیرقابل کنترلی در خانه وجود داشته باشد، شعله باز و بدون محافظ شمع یک ریسک بزرگ است.
نکته بعدی این است که شمعها به سرعت میسوزند و تمام میشوند، در حالی که در شرایط اضطراری، ما به نور پایدار نیاز داریم.
جایگزینهای نوین و ایمن برای شمع
پیش از آنکه به سراغ ساخت چراغهای دستساز برویم، اگر فرصت تهیه اقلام اضطراری را دارید، این موارد را در کیف نجات خود قرار دهید:
چراغقوههای دینامدار (هندلی) : این چراغها نیازی به باتری ندارند. با چند دقیقه چرخاندن اهرم آنها، انرژی مکانیکی به الکتریکی تبدیل شده و تا ساعتها نور تولید میکنند.
فانوسهای خورشیدی: در طول روز پشت پنجره شارژ میشوند و شبهنگام نوری ملایم و گسترده (برخلاف نور نقطهای چراغقوه) به محیط میدهند.
چراغهای LED باتریخور: مصرف باتری این چراغها بسیار پایین است. داشتن یکی از آنها همراه با چند بسته باتری سایز AA یا AAA، میتواند تا هفتهها روشنایی یک اتاق را تامین کند.
آموزش ساخت «چراغ روغنیِ آبپایه» با روغن پسماند (کاملاً ایمن)
اگر به هیچ وسیلهای دسترسی ندارید، زبالههای آشپزخانه شما میتوانند نجاتبخش باشند. روغنهای سرخکردنی که دیگر قابل مصرف نیستند، یک سوخت عالی، بدون دود سمی (برخلاف مشتقات نفتی) و کندسوز برای تولید روشنایی هستند.
راز ایمنی این چراغ چیست؟
استفاده از ترکیب آب و روغن. از آنجایی که چگالی آب بیشتر از روغن است، روغن روی آب شناور میماند. اگر این چراغ به هر دلیلی برگردد و بشکند، آبِ موجود در آن بلافاصله روی شعله ریخته و آن را خاموش میکند!
مواد لازم:
یک شیشه مربا، سس یا رب (ترجیحاً دهانه گشاد)
آب
روغن پختوپز مصرفشده (آن را از یک صافی یا پارچه رد کنید تا ذرات غذای آن گرفته شود)
نخ کاملاً پنبهای (مثل نخ تیکشی، بند کفش نخی یا پارچه کتان ضخیم)
هشدار: نخهای پلاستیکی و نایلونی ذوب میشوند و کار نمیکنند.
یک تکه سیم مفتول نازک، گیره کاغذ یا حتی یک درب فلزی تشتک نوشابه.
مراحل ساخت (گام به گام) :
گام اول: آمادهسازی پایه ایمنی
شیشه مربا را تمیز کنید. حدود یک سوم یا نیمی از شیشه را با آب پر کنید. این آب همان سیستم اطفای حریق خودکار چراغ شماست.
گام دوم: اضافه کردن سوخت
به آرامی روغن پسماند را روی آب بریزید تا لایهای به ضخامت حداقل ۲ الی ۳ سانتیمتر روی آب تشکیل شود. (نسبت آب به روغن میتواند به صورت تقریبی ۱:۱ یا بسته به ارتفاع شیشه متفاوت باشد، اما همیشه آب باید در کف باشد).
گام سوم: ساخت نگهدارنده فیتیله
شما باید کاری کنید که فیتیله (نخ پنبهای) در روغن بایستد اما در آب فرو نرود.
روش با سیم مفتول: یک سیم یا گیره کاغذ را دور نخ بپیچید و پایه سیم را طوری شکل دهید (مثلاً به شکل فنر یا یک سطح صاف) که روی کف شیشه بنشیند، اما سر فیتیله دقیقاً در لایه روغن قرار گیرد و حدود ۱ سانتیمتر از سطح روغن بیرون بزند.
روش با طلق یا فلز شناور: میتوانید یک تکه طلق نسوز یا درب فلزی کوچک (که وسط آن را سوراخ کردهاید) بردارید، نخ را از آن رد کنید تا روی سطح روغن شناور بماند.
گام چهارم: آمادهسازی فیتیله و روشن کردن
نوک فیتیله را کاملاً به روغن آغشته کنید (اجازه دهید چند دقیقه روغن را به خود بکشد). حالا با یک کبریت یا فندک آن را روشن کنید.
نکته: هر ۱ قاشق غذاخوری روغن گیاهی، میتواند حدود ۲ ساعت بیوقفه بسوزد!
دستورالعملهای حیاتی ایمنی (برای شرایط جنگی و بحرانی)
ساخت این چراغ با وجود ایمنی بالا، نیازمند رعایت اصول اولیه است:
مکان قرارگیری: چراغ را در مسیر رفتوآمد، لبه میزهای سست، نزدیک پردهها، پتوها یا زیر پنجرههایی که احتمال شکستن دارند قرار ندهید. بهترین مکان، مرکز یک میز محکم یا کف اتاق در یک گوشه امن است.
خاموش کردن اصولی: در صورت آتش گرفتن تصادفی روغن در ظرفهای دیگر، هرگز روی آن آب نریزید! آب باعث انفجار و پخش شدن روغن شعلهور میشود. برای خاموش کردن آتشِ روغن، یک حوله ضخیم و خیس را روی آن بیندازید یا از جوش شیرین استفاده کنید.
تست پنبه بودن نخ: برای اطمینان از اینکه نخ شما پلاستیکی نیست، سر آن را با فندک بسوزانید. اگر پودر شد و خاکستر به جا گذاشت، پنبه خالص است. اگر گلوله و سفت شد، پلاستیک است و برای فیتیله مناسب نیست.
در پایان
در شرایطی که استرس و تاریکی بر محیط چیره میشود، داشتن مهارتی ساده برای تولید نور، تنها روشن کردن یک اتاق نیست؛ بلکه بازگرداندن حس کنترل، امید و آرامش روانی به اعضای خانواده است. با ذخیره چند شیشه خالی و دور نریختن روغنهای مصرفی، شما همیشه یک منبع نور قابل اعتماد در خانه خواهید داشت.
پیام شما به ما