در روزهایی که کشور با یکی از جدی‌ترین دوره‌های خشکسالی روبه‌روست، خانه‌تکانی فقط یک سنت نیست؛ یک مسئولیت اجتماعی هم هست. اسفند که می‌رسد، مصرف آب در بسیاری از شهرها به شکل محسوسی افزایش پیدا می‌کند؛ شستن فرش‌ها، حیاط، دیوارها و حتی کوچه‌ها با شلنگ آب، فشار مضاعفی به منابع آبی وارد می‌کند؛ منابعی که سال‌هاست زیر سایه کاهش بارندگی و افت سفره‌های زیرزمینی نفس می‌کشند.

اما آیا «تمیزی» حتماً مساوی با «آب زیاد» است؟
خبر خوب این است که می‌شود خانه را برق انداخت، بدون اینکه سهم آیندگان از آب را بشوییم و به فاضلاب بفرستیم.

قبل از شروع: خانه‌تکانی هوشمندانه، نه هیجانی

از خودتان بپرسید چه چیزی واقعاً نیاز به شست‌وشو دارد؟
بسیاری از شست‌وشوها از سر عادت است نه ضرورت. گردگیری عمیق با دستمال مرطوب می‌تواند جایگزین شستن کامل باشد.
 

برنامه‌ریزی مرحله‌ای داشته باشید.
کارها را به چند هفته تقسیم کنید تا همه چیز به روزهای پایانی اسفند موکول نشود؛ این کار هم مصرف آب را توزیع می‌کند و هم از فشار ناگهانی به شبکه شهری جلوگیری می‌کند.

شلنگ آب را کنار بگذارید

استفاده از آب به‌عنوان «جارو» برای حیاط، پارکینگ یا بالکن یکی از پرمصرف‌ترین رفتارهای اسفندی است.
ابتدا جارو بزنید و در صورت نیاز، با یک سطل آب و تی کار را تمام کنید.

یک شلنگ باز در هر دقیقه می‌تواند چندین لیتر آب هدر بدهد؛ در حالی‌که همان فضا با یک سطل آب هم تمیز می‌شود.

فرش و پرده را در خانه نشویید

شستن فرش در حیاط خانه یکی از پرمصرف‌ترین بخش‌های خانه‌تکانی است. قالی‌شویی‌های صنعتی با سیستم‌های بازیافت آب کار می‌کنند و مصرف بهینه‌تری دارند. اگر فرش خیلی کثیف نیست، گاهی یک شست‌وشوی موضعی یا بخارشوی کافی است.

شوینده کمتر = آب کمتر

مواد شوینده قوی مثل وایتکس نیاز به آبکشی فراوان دارند. هرچه کف بیشتری تولید کنید، آب بیشتری هم باید مصرف شود.
از شوینده‌های ملایم‌تر استفاده کنید.
مقدار مصرف را دقیق اندازه بگیرید.
از دستمال‌های میکروفایبر برای تمیزکاری بدون آب استفاده کنید.

علاوه بر صرفه‌جویی در آب، کاهش مصرف شوینده‌ها به سلامت سیستم تنفسی و محیط‌زیست هم کمک می‌کند.

شیشه‌ها را با آب نشویید

برای تمیز کردن شیشه‌ها نیازی به آب فراوان نیست.
یک شیشه‌پاک‌کن ساده و دستمال خشک یا حتی روزنامه، نتیجه‌ای بهتر از آب‌پاشی مداوم می‌دهد.

ماشین لباسشویی را هوشمند استفاده کنید

فقط زمانی روشن کنید که ظرفیت آن کامل باشد، از برنامه‌های اقتصادی (Eco) استفاده کنید و فیلترها را تمیز نگه دارید تا دستگاه بهینه کار کند.

لباسشویی‌های جدید در هر بار شست‌وشو ده‌ها لیتر کمتر از مدل‌های قدیمی آب مصرف می‌کنند؛ اگر قصد تعویض دارید، برچسب مصرف انرژی و آب را جدی بگیرید.

نشتی‌های کوچک، هدررفت‌های بزرگ

خانه‌تکانی فرصت خوبی برای بررسی شیرآلات است.
یک چکه مداوم می‌تواند در طول یک ماه صدها لیتر آب را هدر دهد. واشرهای فرسوده را تعویض کنید و اگر لازم است از سردوش‌ها و سرشیرهای کاهنده مصرف استفاده کنید.

دیوارها و کابینت‌ها را «بشویید» یا «تمیز کنید»؟

همه دیوارها نیاز به آب‌کشی ندارند.
بیشتر لکه‌ها با اسفنج مرطوب و مقدار کمی شوینده پاک می‌شوند. آب‌ریزی گسترده معمولاً ضرورتی ندارد و فقط مصرف را بالا می‌برد.

فرهنگ‌سازی از خانه شروع می‌شود

کودکان در خانه‌تکانی حضور دارند؛ بهترین زمان برای آموزش است.
به آن‌ها نشان دهید که با یک سطل آب هم می‌شود تمیز کرد. بگویید هر لیتر آبی که صرفه‌جویی می‌کنیم، یعنی سهمی برای آینده.

یک تغییر نگاه ساده

خانه‌تکانی یعنی «نو شدن»، نه «شستن بی‌وقفه».
در کشوری که بسیاری از استان‌ها با تنش آبی روبه‌رو هستند، مدیریت مصرف آب فقط یک توصیه محیط‌زیستی نیست؛ یک ضرورت ملی است. امسال اگر هر خانواده فقط چند سطل آب کمتر مصرف کند، مجموع آن در مقیاس شهری و ملی عددی بزرگ خواهد شد.

نوروز قرار است بوی تازگی بدهد؛ بیایید کاری کنیم بوی مسئولیت هم بدهد.