دلایل مختلفی وجود دارد که ممکن است با درد چشم از خواب بیدار شوید. عواملی که می‌توانند به شناسایی علت کمک کنند عبارتند از:

نوع درد: ممکن است احساس سوزش، نیشگون گرفتن یا درد تیز و ظریف باشد.

چگونگی شروع درد: درد چشم ممکن است ناگهان رخ دهد یا به طور منظم اتفاق بیفتد.

علائم دیگر: درد چشم صبحگاهی اغلب با قرمزی نیز همراه است.

اپتومتریست وس ایملر (Wes Immler)، دکترای اپتومتری، برخی از رایج‌ترین دلایل بیدار شدن با درد چشم و علائمی که بیشترین نگرانی را ایجاد می‌کنند، توضیح می‌دهد.

دلایل اینکه چرا چشمانتان ممکن است صبح‌ها درد کند

خشکی چشم

خشکی چشم رایج‌ترین علت درد چشم در صبح است و این درد معمولاً به صورت سوزش، حس دانه‌دانه یا شنی احساس می‌شود. دلیل این امر چیست؟ خشکی در شب بیشتر اتفاق می‌افتد و باعث می‌شود شما با درد و ناراحتی در چشم‌ها از خواب بیدار شوید.

دلایل مختلفی برای خشکی چشم وجود دارد، از جمله رطوبت پایین و هوای خشک در زمستان. اگر شب‌ها با پنکه سقفی می‌خوابید، این می‌تواند باعث تبخیر اشک یا خشکی چشم و در نتیجه درد چشم در صبح شود.

آلرژی‌ها

آلرژی‌ها می‌توانند باعث درد چشم در تمام طول سال شوند. با تماس با مواد حساسیت‌زا مانند گرد و غبار و گرده گل‌ها، بافت‌های اطراف چشم شما متورم می‌شوند که منجر به درد و ناراحتی می‌شود.

آلرژی‌ها یک علت رایج برای درد چشم هستند، به‌ویژه اگر به چیزی در خانه مانند مایت‌های گرد و غبار یا پرز حیوانات حساسیت داشته باشید. اگر به آلرژن‌های بیرونی مانند علف‌های هرز حساسیت دارید، بهتر است قبل از خواب صورت خود را شستشو دهید؛ به‌خصوص نواحی اطراف چشم. در غیر این صورت، اگر با آلرژن‌ها روی پوست خود بخوابید، ممکن است با چشمان تحریک‌شده از خواب بیدار شوید.

خستگی چشم

وقتی زمان زیادی را مقابل صفحه‌نمایش‌ها مثل کامپیوتر، گوشی یا تبلت می‌گذرانید معمولاً پلک زدن شما کاهش می‌یابد. این امر منجر به خستگی بیشتر چشم‌ها می‌شود و باعث می‌شود که چشم‌ها سریع‌تر خشک شده و درد و ناراحتی ایجاد شود.

اگر از آن دسته افرادی هستید که قبل از خواب تلویزیون تماشا می‌کنید و در طول روز با خستگی چشم دست و پنجه نرم می‌کنید، این می‌تواند منجر به درد مداوم چشم، حتی در صبح، شود.

چشم صورتی (ورم ملتحمه)

چشم صورتی می‌تواند ویروسی، باکتریایی یا آلرژیک باشد و هر سه نوع می‌توانند باعث درد و قرمزی چشم شوند. درد چشم گاهی نتیجه التهاب در ملتحمه است، پوشش شفاف که از قسمت سفید چشم شما محافظت کرده و داخل پلک‌ها را می‌پوشاند.

بلفاریت (التهاب پلک‌ها)

در بلفاریت، پلک‌های شما به دلیل مسدود شدن غدد چربی، یک مشکل پوستی یا عفونت، ملتهب و متورم می‌شوند.

در بلفاریت، شما کثیفی یا زباله‌هایی می‌بینید که در مژه‌هایتان جمع می‌شود و غدد چربی شما را مسدود می‌کند. این باعث سوزش چشم، ناراحتی و قرمزی می‌شود.

اگر هنگام خوابیدن لنز بزنید، ممکن است صبح‌ها درد چشم را تجربه کنید. وقتی با لنز می‌خوابید، اکسیژن کمتری به سطح چشم می‌رسد، بنابراین وقتی از خواب بیدار می‌شوید چشمانتان ممکن است قرمز و ناراحت شوند. خوابیدن با لنزها همچنین می‌تواند منجر به عفونت چشم شود

لاگوفتالموس شبانه (باز ماندن چشم‌ها در خواب)

لاگوفتالموس شبانه وضعیتی است که در آن یکی یا هر دو چشم شما هنگام خواب باز می‌ماند، که اغلب به دلیل آسیب عصبی یا آسیب به پلک‌هاست. وقتی چشمان شما محافظت نمی‌شوند، اشک‌هایتان در طول شب تبخیر می‌شوند و این باعث درد چشم در صبح می‌شود.

وقتی در خواب هستید و چشمان شما به طور کامل بسته نمی‌شود، قرنیه شما تمام شب در معرض هوا قرار می‌گیرد. این می‌تواند منجر به آسیب‌های قرنیه مانند خراش‌های قرنیه شود و درد شما می‌تواند شدیدتر باشد. معمولاً احساس می‌کنید چیزی در چشمتان است.

فرسایش مکرر قرنیه

فرسایش مکرر قرنیه می‌تواند پس از آسیب به چشم اتفاق بیفتد و باعث درد تیز در چشم هنگام بیدار شدن می‌شود، همراه با تاری دید، حساسیت به نور (فتوفوبیا) و اشک‌ریزی. این درد تیز به دلیل چسبیدن غیرعادی سلول‌های اپیتلیوم قرنیه به داخل پلک بالایی هنگامی که سطح چشم خشک می‌شود، ایجاد می‌شود. فرسایش اپیتلیالی مکرر می‌تواند به دلیل خراش قرنیه، دژنراسیون‌های قرنیه، ضربه به قرنیه و در بیماران دیابتی رخ دهد.

وقتی در خواب هستید، پلک شما ممکن است با آن سلول‌های تازه بهبود یافته تماس پیدا کند و به سطح چشم بچسبد. وقتی بیدار می‌شوید، پلک شما ممکن است برخی از آن سلول‌ها را جدا کرده و خراش قرنیه دوباره ایجاد کند، بنابراین احساس می‌کنید که چشمتان را خراشیده‌اید یا درد شدیدتری دارید.

استفاده از لنزهای تماسی

اگر هنگام خوابیدن لنز بزنید، ممکن است صبح‌ها درد چشم را تجربه کنید. وقتی با لنز می‌خوابید، اکسیژن کمتری به سطح چشم می‌رسد، بنابراین وقتی از خواب بیدار می‌شوید چشمانتان ممکن است قرمز و ناراحت شوند. خوابیدن با لنزها همچنین می‌تواند منجر به عفونت چشم شود که گاهی اوقات می‌تواند بسیار جدی و دردناک باشد.

لنزها همچنین می‌توانند هنگام بیدار شدن از خواب، منجر به تشدید درد چشم  شوند اگر شما:

. آنها را تمیز نکنید.

. آنها را به‌طور منظم یا طبق تجویز تعویض نکنید.

. آنها را پس از تاریخ انقضا استفاده کنید.

عفونت‌های چشم

عفونت‌های چشم می‌توانند به دلیل التهاب شدید ناشی از پاسخ سیستم ایمنی بدنتان به عفونت باعث چشم‌درد صبحگاهی شوند. علاوه بر این، عفونت‌های چشم یکی از علل اصلی زخم‌های قرنیه هستند، نوعی زخم باز در قرنیه. اگر درمان نشوند، می‌توانند منجر به ایجاد اسکار، حساسیت به نور و از دست دادن بینایی شوند.

هوای آلوده و دیگر علل

اگر در معرض موارد زیر قرار بگیرید، ممکن است صبح‌ها درد چشم را تجربه کنید:

دود سیگار

آتش‌سوزی‌های جنگلی

دود اگزوز خودروها

گازها و مواد شیمیایی خطرناک دیگر

اگر قبل از خواب صورت خود را نشویید، ممکن است این ذرات را با خود حمل کنید که می‌توانند به لباس‌ها، ملحفه‌ها و بالش‌ها بچسبند. این می‌تواند باعث تحریک چشم‌ها و پلک‌ها شود.

چند توصیه برای کاهش ناراحتی چشم‌ها در صبح

اتاق خوابتان را تمیز نگه دارید تا آلرژن‌هایی مثل گرد و غبار و موی حیوانات را کاهش دهید.

از ملحفه‌های ضد آلرژی استفاده کنید و روبالشی‌ها را هر هفته بشویید.

قانون ۲۰-۲۰-۲۰ را دنبال کنید: به ازای هر ۲۰ دقیقه استفاده از صفحه نمایش، به چیزی که ۲۰ فوت (تقریباً ۶ متر) دورتر است نگاه کنید برای ۲۰ ثانیه.

دستگاه‌های خود را ۱-۲ ساعت قبل از خواب خاموش کنید تا از فشار دیجیتال بر چشم‌ها کاسته شود.

قبل از خواب از قطره‌های اشک مصنوعی استفاده کنید تا التهاب را تسکین دهید.

از خوابیدن با لنزهای تماسی خودداری کنید.

از لنزهای یک‌بار مصرف روزانه استفاده کنید تا تجربه‌ای تازه‌تر و بهداشتی‌تر داشته باشید.

فن‌ها یا دریچه‌های تهویه را از تخت‌تان دور نگه دارید.

درمان‌های درد چشم هنگام بیدار شدن

درمان‌های درد چشم هنگام بیدار شدن شامل قطره‌های مصنوعی، آنتی‌بیوتیک‌ها، آنتی‌هیستامین‌ها و کمپرس گرم است. این‌ها همه گزینه‌های درمانی مؤثری هستند که می‌توانند به درمان مشکل اولیه‌ای که ممکن است باعث درد چشم پس از بیدار شدن شود، کمک کنند.

قطره‌های مصنوعی: قطره‌های مصنوعی می‌توانند برای افزایش رطوبت چشم‌ها استفاده شوند، که به کاهش درد چشم ناشی از خشکی چشم کمک می‌کند. استفاده از قطره‌های مصنوعی برای خشکی چشم ممکن است چند هفته تا یک ماه زمان ببرد تا درمان مؤثر باشد.

آنتی‌بیوتیک‌ها: آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند به درمان عفونت‌های چشمی کمک کنند که باعث درد به دلیل التهاب می‌شوند. این داروها می‌توانند به صورت قرص یا قطره چشم مصرف شوند و معمولاً ۳-۴ روز بعد از شروع مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها علائم بهبود می‌یابند.

آنتی‌هیستامین‌ها: آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند به تسکین آلرژی‌ها کمک کنند که ممکن است علت درد چشم به دلیل تورم معمولاً ایجاد شده باشند. آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند به صورت قرص یا قطره چشم مصرف شوند و معمولاً پس از ۳۰ دقیقه اثر می‌کنند.

کمپرس گرم: کمپرس گرم ممکن است برای تسکین درد ناشی از برخی مشکلات چشمی توصیه شود، زیرا می‌تواند جریان خون در نواحی دچار درد را بهبود بخشد. همچنین به تنظیم تولید روغن و جلوگیری از مسدود شدن غدد چربی در حاشیه پلک‌ها که می‌تواند باعث خشکی چشم شود، کمک می‌کند.

چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرید؟

علل مختلف نیاز به درمان‌های متفاوت دارند؛ به همین دلیل است که اگر علائم جدید یا جدی را تجربه کردید، باید با پزشک تماس بگیرید، مانند:

درد شدید و مداوم که تمام روز یا برای چند روز ادامه دارد

ترشح از چشم

تاری دید، از دست دادن بینایی یا تغییرات دیگر در بینایی

حساسیت بیشتر به نور

علائم عمومی بدن، مانند تب، سردرد، تهوع یا استفراغ

اگر علائمی دارید که بر سایر بخش‌های بدن شما تاثیر می‌گذارد، باید بلافاصله تحت بررسی قرار بگیرید، به‌ویژه اگر تغییراتی در بینایی‌تان رخ داده باشد. هرچه تغییرات بینایی مدت زمان بیشتری بدون درمان بماند، خطر آسیب دائمی به چشم بیشتر می‌شود.