تکان دادن پاها عادت رایجی است که ممکن است بدون اینکه متوجه شوید، بخشی از روتین روزانهتان شده باشد. گاهی از زانوها تاب میخورید، گاهی مچ پا یا کل پا با سرعت بیشتری تکان میخورد. این اتفاق در کافهها، جلسات کاری، مترو یا حتی حین تماسهای تلفنی رخ میدهد؛ آنقدر طبیعی که فقط وقتی کسی دستش را روی پایتان میگذارد تا متوقفش کند، متوجه میشوید. جالبتر اینکه، اگر خانوادهتان هم این عادت را دارند، ممکن است ژنتیک نقش داشته باشد. اما سؤال اصلی این است: چرا ناخودآگاه پاهایتان را تکان میدهید؟ آیا نشانهای از مشکل است یا فقط یک عادت بیضرر؟ و مهمتر، کی باید جدی بگیرید و به پزشک مراجعه کنید؟
چه چیزی باعث تکان دادن پا میشود؟
چندین عامل میتوانند باعث شوند که بدون فکر پاهای خود را تکان دهیم. پیدا کردن علت اصلی میتواند کلید آرام کردن این تکان باشد.
استرس و اضطراب
افزایش سطح کورتیزول، هورمونی که در پاسخ به استرس در بدن گردش میکند، منجر به افزایش ضربان قلب، تنش عضلانی بیشتر و نیاز به حرکت یا "خالی کردن" آن میشود. این به این دلیل است که حرکت، خونرسانی را افزایش میدهد و میتواند تنش ذخیرهشده در عضلات را آزاد کند، که تکان دادن پا را به یک مکانیزم مقابلهای خوب تبدیل میکند.
پزشکان ورزش را توصیه میکنند چون اضطراب را تنظیم میکند و حالت خلقی را بهبود میبخشد. تکان دادن پا در یک معنا، یک نوع ورزش است؛ مانند یک تمرین HIIT (تمرینات تناوبی با شدت بالا) کوچک!
در واقع تکان دادن پا اثر مشابهی با ورزش دارد، هرچند کوچکتر، برای زمانی که انجام ورزش ممکن نباشد، مثلا در موقعیتهای کاری.
تلاش برای تمرکز
برای بسیاری از افراد، تکان دادن پا نوعی خودتحریکی است که به مغز کمک میکند روی یک کار ذهنی دشوار تمرکز کند.
علاوه براین تحقیقات پیشین در کودکان مبتلا به اختلال کمتوجهی بیشفعالی (ADHD) نشان دادهاند که حرکات تکراری ممکن است به بهبود تمرکز و توجه کمک کنند. این اثر مشابه ممکن است توضیحدهنده افزایش موارد تکان دادن پا هنگام نشستن در پشت میز باشد. تحریکات فیزیکی میتوانند به آرام کردن بخشهای بیقرار یا بیشفعال مغز کمک کنند و در بهبود تمرکز موثر باشند، بهویژه زمانی که با "تحریکات منفی" مانند خستگی یا حواسپرتی روبهرو هستید.
با این حال، شواهد جدیدتری لازم است تا ارتباط دقیقتری بین تکان دادن پا و بهبود تمرکز برقرار شود.
اگر تکان دادن پا خواب شما را مختل کند، باعث احساس خستگی در طول روز شود یا کیفیت زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد، این نیز ممکن است نشانهای باشد که نیاز به مشورت با پزشک برای بررسی حرکات پاهای خود داریدکافئین زیاد
عامل دیگری که میتواند در این موضوع نقش داشته باشد، مصرف نوشیدنیهای گازدار یا قهوه است. کافئین یک محرک است، به این معنی که سیستم عصبی را فعالتر میکند. این میتواند منجر به عوارض جانبی شود که ممکن است تکان دادن پا را در افرادی که مستعد آن هستند، افزایش دهد، از جمله بیقراری و ناآرامی.
اگر خستهاید، ممکن است بیشتر کافئین بنوشید تا خوابآلودگی خود را جبران کنید. علاوه بر عوارض جانبی اضافی ناشی از مصرف بیشتر کافئین، خستگی میتواند علائمی مانند مشکلات تمرکز، عصبانیت و اضطراب ایجاد کند. همه اینها میتواند دلایلی برای تکان دادن پا و همچنین افزایش مصرف کافئین شما باشد.
نیاز به تخلیه فیزیکی
هر چیزی از آسیبدیدگی تا خستگی یا حتی مشغلههای زیاد میتواند مانع انجام ورزش منظم شود. با این حال، این موضوع میتواند منجر به انباشت انرژی زیادی شود.
بدون فعالیت بدنی، این انرژی جایی برای تخلیه ندارد. تکان دادن پا احتمالاً به عنوان "یک روش ناخودآگاه برای تخلیه فیزیکی" عمل میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
تمامی تکان دادن پاها یکسان نیستند. مهم است تفاوت بین تکان دادن ساده پا یا ناآرامی که نشانهای از عصبانیت، استرس یا بیحوصلگی است و سندرم پای بیقرار، که یک اختلال عصبی شناختهشده است و با یک تمایل قوی و اغلب غیرقابل مقاومت برای حرکت دادن پاها مشخص میشود، را تشخیص دهیم.
اگر تکان دادن پا با درد یا ناراحتی همراه باشد، باید از یک متخصص مشاوره بگیرید.
اگر تکان دادن پا خواب شما را مختل کند، باعث احساس خستگی در طول روز شود یا کیفیت زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد، این نیز ممکن است نشانهای باشد که نیاز به مشورت با پزشک برای بررسی حرکات پاهای خود دارید.
آیا باید کاری برای تکان دادن پا انجام دهید؟
تکان دادن یا لرزاندن پا بهتنهایی مشکلات جدی سلامتی ایجاد نمیکند، اما ممکن است باعث استرس شما یا دیگران شود یا بر ارتباطات تاثیر بگذارد.
تکان دادن پا ممکن است توسط دیگران بهعنوان نشانهای از عصبانیت یا بیصبری تلقی شود، که میتواند منجر به سوءتفاهم یا سوء ارتباط در موقعیتهای اجتماعی یا حرفهای شود. در فضاهای آرام یا مشترک، این حرکت تکراری میتواند موجب حواسپرتی شود یا آزاردهنده باشد.
هیچ خطر آشکاری برای تکان دادن پا وجود ندارد (مگر اینکه با درد همراه باشد) و این حرکت گاهی میتواند تسکیندهنده باشد. اما گاهی اوقات حواسپرتی ایجاد میکند، میتواند بر بهرهوری شما تأثیر بگذارد و احساس بیقراری یا تحریک در اطرافیان شما ایجاد کند.
اگر این رفتار شما را اذیت میکند، زمانهایی که پاهایتان را تکان میدهید و عوامل تحریککننده آن را شناسایی کنید تا بتوانید این عادت را با روشهای زیر مدیریت کنید.
انجام ورزش منظم
محدود کردن مصرف کافئین
رعایت عادات خواب سالم
تغییر وضعیت بدن
استفاده از تکنیکهای مدیریت استرس مانند تنفس عمیق و...
مشاوره با یک متخصص سلامت روان برای بررسی علل اضطراب
جایگزین کردن این عادت با یک رفتار حرکتی دیگر
پیام شما به ما