وعده ياقوت احمر به شيعيان هر که مايل است دست بياندازد به شاخه ياقوت احمرى که خداوند آن را در جنت عدن کاشته، به حب علي بن ابي طالب و ذريه طاهرين او چنگ بزند. در باب امامت و اهل بيت کتاب هاي زيادي نوشته شده است. رويکردهاي متفاوتي در اين مسأله ديده مي شود.يکي از متداول ترين رويکردها در امامت پژوهي، روي آورد ديني است که با مراجعه نصوص ديني مي کوشد تا مسأله امامت را تبيين نمايد. در بين محدثين اماميه، نگاه روايي به امامت، رايج است. يکي از مهم ترين کتاب هاي حديثي شيعه، کتاب ذي قيمت بحار الانوار است. در چاپ 110 جلديِ اين کتاب، جلد 23 تا 27 به امامت در احاديث شيعه پرداخته است. اين پنج جلد توسط جناب آقاي موسي خسروي ترجمه شده است. باب 7 از جلد 23 بحار الانوار اختصاص به فضائل اهل بيت دارد. عنوان اين باب عبارت است از: «فضائل أهل البيت (ع) و النص عليهم جملة من خبر الثقلين و السفينة و باب حطة و غيرها». اين باب از 118 حديث تشکيل شده است. از منابع علامه مجلسي در اين باب اين کتب نام برده شده است: بشارة المصطفى، جامع الاصول، کنز جامع الفوائد، بصائر الدرجات، امالي شيخ صدوق، إکمال الدين‏، معاني الاخبار، عيون أخبار الرضا عليه السلام‏،‏ امالي شيخ طوسي، الفضائل‏، کشف الغمة، کتاب الروضة، المجالس للمفيد، تفسير العياشي‏، المستدرک، تفسير القمي‏، کتاب سليم بن قيس، الطرائف في معرفة مذاهب الطوائف‏، الاحتجاج، النهاية ابن اثير، الجمع بين الصحيحين الستة، نهج البلاغه ‏. در باب امامت و اهل بيت کتاب هاي زيادي نوشته شده است. رويکردهاي متفاوتي در اين مسأله ديده مي شود.[1] يکي از متداول ترين رويکردها در امامت پژوهي، روي آورد ديني است که با مراجعه نصوص ديني مي کوشد تا مسأله امامت را تبيين نمايد. علامه مجلسي در ذيل برخي از احاديث که نياز به توضيح دارد با «بيان» به شرح آن پرداخته است.ايشان در پايان باب، قسمتي از کتاب الشافي سيد مرتضي را به عنوان «تتميم»آورده است. کاري که در اين نوشتار آمده است انتخاب برخي احاديث و يافتن منابعي ديگر ـ اعم از شيعه و سني ـ براي برخي از اين احاديث مي باشد؛ منابعي غير از آنچه علامه مجلسي آدرس داده است. فضايل و اوصاف اهل بيت پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ 1. جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: « إِنَّ لِکُلِّ نَبِيٍّ عَصَبَةً يَنْتَمُونَ إِلَيْهَا إِلَّا وُلْدَ فَاطِمَةَ فَأَنَا وَلِيُّهُمْ وَ أَنَا عَصَبَتُهُمْ وَ هُمْ عِتْرَتِي‏خُلِقُوا مِنْ طِينَتِي وَ وَيْلٌ لِلْمُکَذِّبِينَ بِفَضْلِهِمْ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ.» پيامبر اکرم فرمود: «هر خانواده‏اى از جانب پدر فرزندانشان به آنها نسبت داده مى‏شود مگر فرزندان فاطمه که من، ولىّ آنها و مرکز نژادى ايشان هستم و آنها فرزندان من هستند که از سرشت من، خلق شده‏اند. واى بر آن کسانى که فضل و مقام آنها را تکذيب کنند. هر کس آنها را دوست بدارد خدا او را دوست خواهد داشت و هر که با ايشان دشمنى بورزد خدا با او دشمنى مي ورزد.» 2. حَبَّةَ الْعُرَنِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيّاً يَقُولُ: « نَحْنُ النُّجَبَاءُ وَ أَفْرَاطُنَا أَفْرَاطُ الْأَنْبِيَاءِ حِزْبُنَا حِزْبُ اللَّهِ وَ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ حِزْبُ الشَّيْطَانِ مَنْ سَاوَى بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ فَلَيْسَ مِنَّا» حبه عرنى گفت از امير المؤمنين ـ عليه السّلام ـ شنيدم مي فرمود: «ما نجباء هستيم و فرزندان ما، فرزندان انبياءاند. حزب ما، حزب خدايند و گروه ستم پيشه، حزب شيطانند. هر که بين ما و آنها برابرى قائل باشد از ما نيست.» 3. قَالَ النَّبِيُّ: «فَاطِمَةُ بَهْجَةُ قَلْبِي وَ ابْنَاهَا ثَمَرَةُ فُؤَادِي وَ بَعْلُهَا نُورُ بَصَرِي وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِهَا أُمَنَاءُ رَبِّي وَ حَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ خَلْقِهِ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُمْ هَوَى.» نبي مکرم اسلام فرمود: « فاطمه سبب شادى دل من است. دو فرزندش، ميوه قلب من هستند. شوهرش، روشنى بخش چشم من است. امامان از نسل او، امين‏هاى پروردگار من و ريسمان متصل بين خدا و خلقند. هر کس به آنان چنگ زند نجات پيدا مي کند و هر کس نافرمانى کند سقوط مي کند.» 4. عن ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: «أَنَا مِيزَانُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ کِفَّتَاهُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ خُيُوطُهُ وَ فَاطِمَةُ عِلَاقَتُهُ وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِي عَمُودُهُ يُوزَنُ فِيهِ أَعْمَالُ الْمُحِبِّينَ لَنَا وَ الْمُبْغِضِينَ لَنَا» پيامبر اکرم فرمود: «من ترازوى علم هستم و علي، دو کفه آن و حسن و حسين، بندهاى آن ترازو و فاطمه، قسمت اتصال دهنده دو کفه اش مي باشد و امامان بعد از من عمود آن؛ در آن ترازو، اعمال دوستان و دشمنان ما را محاسبه مي کنند.» 5. قال عَلِيٍّ:«‌أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَخَذَ بِيَدِ حَسَنٍ وَ حُسَيْنٍ وَ قَالَ مَنْ أَحَبَّنِي وَ أَحَبَّ هَذَيْنِ وَ أَبَاهُمَا وَ أُمَّهُمَا کَانَ مَعِي فِي دَرَجَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ.» على بن ابى طالب فرمود: «رسول خدا دست حسن و حسين را گرفت و فرمود: هر که اين دو و پدر و مادرشان را دوست دارد با من روز قيامت همراه و هم درجه است.» 6. عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ:« أَنَا حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبْتُمْ وَ سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمْتُمْ» پيامبر اکرم به على و فاطمه و حسن و حسين ـ‌ عليهم السلام ـ فرمود: «من با کسى که شما جنگ با او بکنيد جنگ مي کنم و با کسى که سازگار باشيد سازگارم.» 7. قَالَ ابْنِ عَبَّاس:« لَمَّا رَجَعْنَا مِنْ حَجَّةِ الْوَدَاعِ جَلَسْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ فَقَالَ أَ تَدْرُونَ مَا أَقُولُ لَکُم؟ قَالُوا: اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ مَنَّ عَلَى أَهْلِ الدِّينِ إِذْ هَدَاهُمْ بِي وَ أَنَا أَمُنُّ عَلَى أَهْلِ الدِّينِ إِذْ أَهْدِيهِمْ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ابْنِ عَمِّي وَ أَبِي ذُرِّيَّتِي أَلَا وَ مَنِ اهْتَدَى بِهِمْ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُمْ ضَلَّ وَ غَوَى أَيُّهَا النَّاسُ اللَّهَ اللَّهَ فِي عِتْرَتِي وَ أَهْلِ بَيْتِي فَإِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّي وَ وَلَدَيْهَا عَضُدَايَ وَ أَنَا وَ بَعْلُهَا کَالضَّوْءِ اللَّهُمَّ ارْحَمْ مَنْ رَحِمَهُمْ وَ لَا تَغْفِرْ لِمَنْ ظَلَمَهُمْ ثُمَّ دَمَعَتْ عَيْنَاهُ وَ قَالَ کَأَنِّي أَنْظُرُ الْحَالَ» ابن عباس گفت:«وقتى از حجة الوداع برگشتيم در مسجد پيامبر خدمت آن جناب نشسته بوديم. فرمود: مى‏دانيد مى‏خواهم به شما چه بگويم ؟ گفتيم: خدا و پيامبرش مى‏دانند. فرمود: بدانيد که خداوند منت بر اهل دين گذاشت؛ زيرا ايشان را به وسيله من هدايت نمود و من بر اهل‏ دين، منت مي گذارم؛ چون آنها را به وسيله على بن ابى طالب پسر عمو و پدر فرزندانم هدايت کردم. هر که به وسيله آنها هدايت يافت رستگار است و کسى که از آنها تخلف جست گمراه و سرگردان مي باشد. مردم! خدا را خدا را در مورد عترت و اهل بيتم در نظر داشته باشيد. فاطمه، پاره تن من است و دو فرزندش بازوان من هستند و من و شوهرش چون نور درخشنده هستيم. خدايا رحم کن بر کسى که به آنها رحم نمايد و کسى که بر آنها ستم ورزد مورد بخشش قرار نده. در اين موقع چشمان پيامبر پر از اشک شده فرمود: گويا هم اکنون مي بينم چه خواهند کرد.» 8. قال النبي :« مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَتَمَسَّکَ بِالْقَضِيبِ الْيَاقُوتِ الْأَحْمَرِ الَّذِي غَرَسَهُ اللَّهُ تَعَالَى فِي جَنَّةِ عَدْنٍ فَلْيَتَمَسَّکْ بِحُبِّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ ذُرِّيَّتِهِ الطَّاهِرِينَ.» «هر که مايل است دست بياندازد به شاخه ياقوت احمرى که خداوند آن را در جنت عدن کاشته، به حب علي بن ابي طالب و ذريه طاهرين او چنگ بزند.» نويسنده:مجتبي صداقت تنظيم براي تبيان:مجيد نقدي گروه حوزه علميه