تمام اصرار فیلم «دعوت» ایجاد یك ترمز كوتاه است گزارش كامل نشست خبری «دعوت» 1 چیستا یثربی: نگاه ما به سمت حُرمت خانواده پیش‌ رفت حاتمی‌كیا: تمام اصرار فیلم «دعوت» ایجاد یك ترمز كوتاه است ابراهیم حاتمی‌كیا كارگردان سینمای ایران یك هفته‌ پس از اكران عمومی و گسترده‌ی فیلم جدیدش «دعوت» به همراه محمد پیرهادی تهیه‌كننده، چیستا یثربی نویسنده فیلم‌نامه، مهناز افشار، مریلا زارعی بازیگران و كیوان مقدم طراح صحنه و لباس با خبرنگاران سخن گفت. شكل كاملا غم‌انگیزی بابت بحث سقط جنین مطرح است حاتمی‌كیا درابتدای این نشست به روند شكل‌گیری فیلم «دعوت» اشاره داشت و توضیح داد: از اوایل سال 86 مساله‌ی «سقط جنین» موضوعی شد كه تصمیم گرفتیم بر روی آن كار كنم. در ابتدا با یك گروه تحقیقاتی كه تعدادی از اهالی مطبوعات با سرپرستی «رویا كریمی مجد» بودند، تحقیقات میدانی را آغاز كردیم. در ابتدا تصورمان این بود كه در جامعه نُرم، ضد سقط است و ضد‌ نُرم آن سقط جنین است كه متأسفانه پس از تحقیقات اولیه مشاهده كردیم قضیه برعكس است و یك شكل كاملا غم‌انگیزی بابت بحث سقط جنین مطرح است. و به تعبیری در تمام اقشار جامعه، قُبح‌ این موضوع شكسته است و قواعد و قوانینی وجود دارد كه در 52 مورد از طریق تشكیلات پزشك قانونی، اجازه‌ی سقط داده می‌شود. او گفت: زمانی كه به قصه‌ها و طر‌ح‌های اولیه رسیدیم، همكاری خانم چیستا یثربی هم با ما آغاز شد. البته در ابتدا قرار بود، در حد مشاوره از حضور ایشان بهره ببریم. اما به دلیل همخوانی نگاهشان نسبت به بحث سقط جنین ـ كه بسیار در این مقطع برایم اهمیت داشت ـ تصمیم گرفتم كه نوشتن را برعهده‌ی ایشان بگذارم. ابراهیم حاتمی‌كیا همچنین گفت: واقعیت این بود كه به شكل عادی و طبیعی می‌توانستم «دعوت» را در مورد یك خانواده بسازم. اما احساس كردم گستردگی موضوع مطرح نمی‌شود و موضوع فیلم كم‌جان می‌شود. پس ترجیح دادم، شش هفت زوج را برای طرح این موضوع انتخاب بكنم كه در نمونه‌های خارجی آن‌ در فیلم‌هایی چون «21 گرم» كه برای من دوست داشتنی بود، اتفاق افتاده بود. او در عین حال مطرح كرد: اما در ابتدای شكل‌گیری «قصه»، به این نتیجه رسیدم كه در ساده‌ترین شكل ممكن وارد بازی‌ها و پیچ‌وتاب‌های پیچیده فیلم‌نامه‌ای نشویم. چون اگر وارد می‌شدیم، این ترس وجود داشت كه از موضوع و مضمون فیلم غافل شویم. بنابراین تصمیم گرفتیم به شكلی مستقل به تمامی زوج‌ها بپردازیم. حذف یك اپیزود به خاطر زمان فیلم این كارگردان با بیان اینكه در ابتدا به هفت زوج و در حین اجرای فیلم‌برداری به شش زوج و در مونتاژ به پنج زوج رسیدند، درباره‌ی حذف اپیزود «دانشجو» توضیح داد: بحث بسیارمهم برای ما زمان فیلم بود. چرا كه تایم مرسوم سینما، صد دقیقه بود كه تایم ما بالاتر از آن بود، پس یك اپیزود باید قربانی بقیه می‌شد. او در عین حال گفت: البته اپیزود «دانشجو» آن ‌طور كه من دلم می‌خواست رخ نداد و انگار همه‌چیز از قدرت كارگردانی، متن و بازیگری جمع شده بود، تا آن‌چه علاقه‌مند بودم، رخ ندهد. سپس پرسش‌های مختلف خبرنگاران آغاز شد. حاتمی كیا در پاسخ به پرسش درباره‌ی جداشدن او از سینمای جنگ، با تاكید بر اینكه این مانع را اساسا قبول ندارد، تصریح كرد: من این تصور را كه تحت تأثیر جریانی قرار بگیرم كه بخواهد مرا از سینمای جنگ یا از گونه‌های دیگر سینما همچون اجتماعی، كمدی و خانوادگی جدا بكند را اساسا قبول ندارم. چون اگر من به این بازی بنشینم، حكایت «خر» ملانصرالدین پیش می‌آید. همان‌طور كه بر سر فیلم «به نام پدر» و حتا قبل‌تر وقتی فیلم «وصل نیكان» را ساختم. منتقدی آن سال‌ها برگشت گفت: «حاتمی‌كیا از جبهه آمده شهر و چون شهر را نمی‌شناسد آدم‌های شهر را به خوبی مطرح نمی‌كند»، همین‌طور این انتقادات در فیلم‌های دیگر هم مطرح شد و بر سر فیلم «به نام پدر» هم گفتند، حاتمی‌كیا دایره بسته‌ای را برای خود ساخته است و حرف‌های تكراری می‌زند پس سراغ گونه‌های دیگری برود و حالا كه در فیلم «دعوت» گونه‌ی دیگری را تجربه كردم، برخی از منتقدان تیتر می‌زنند،«حاتمی‌كیا بنشین و فیلم جنگی‌ات را بساز».! حاتمی‌كیا درابتدای این نشست به روند شكل‌گیری فیلم «دعوت» اشاره داشت و توضیح داد: از اوایل سال 86 مساله‌ی «سقط جنین» موضوعی شد كه تصمیم گرفتیم بر روی آن كار كنم. در ابتدا با یك گروه تحقیقاتی كه تعدادی از اهالی مطبوعات با سرپرستی «رویا كریمی مجد» بودند، تحقیقات میدانی را آغاز كردیم. او توضیح داد: اولین شبی كه فیلم «دعوت» اكران شد، در سایتی این تیتر را زدند. نمی‌دانم این چه قلمی است كه شب فیلم را دیده است و نصف شب برروی سایت نوشته‌اش را می‌گذارد! این قلم، قلمی نیست، مگر اراده پشت‌ آن باشد كه قطعا اراده خارج از بحث سینما و هنر است و برای من این روند غم‌انگیز است كه همچنین اتفاقی بیفتد و قلمی صبر نكند تا آنچه را نوشته است، یك بار دیگر تا صبح بخواند و بر روی آن تامل بكند. این كارگردان سینما در عین حال گفت: من به برخی از این دوستان، منتقد نمی‌گویم و مجبورم چون برخی از آن‌ها را نمی‌شناسم، این‌گونه حكم بكنم كه برخی از آن‌ها بچه‌های تازه واردی در این عرصه هستند كه وجود اینهمه سایت و خبرگزاری‌ها ، فرصت حضور این نیروهای تازه نفس را داده است. نحوه و چگونگی چیدمان اپیزودهای «دعوت» او در پاسخ به چگونگی و نحوه چیدمان اپیزودهای فیلم «دعوت»، پاسخ داد: یكی از مشكلات و دغدغه‌های ما این بود كه این پنج قصه چگونه چیده بشوند، به همین دلیل جلسات مختلفی گذاشتیم و كاملا گزیده از اقشار مختلف جامعه آدم دعوت كردیم و در دو مرحله تست زدیم كه چه سیری را باید بچینیم كه سرانجام به ترتیب فعلی رسیدیم . نمی‌خواستم نام اپیزودها با شروع هر اپیزود بیاید، چون این روند را یكبار امتحان كرده بودیم و متوجه شدیم كه اگر این اتفاق بیافتد، به نوعی كار و موضوع را منقطع كردیم در حالیكه ما داریم یك مساله را توضیح می‌دهیم. حاتمی‌كیا درباره‌ی نوع تحقیقات و دیدگاه مطرح شده درباره‌ی موضوع «سقط جنین» هم گفت: موضوع سقط جنین موافقان و مخالفان خودش را دارد و مسایلی كه دراین زمینه در سطح دنیا مطرح می‌شود، نشان‌دهنده آن است كه برای این موضوع خیلی راه‌حل واضحی وجود ندارد. بیشتر َمنیت شخصی انسان كه در این موضوع در حال رخ دادن است، مرا به سمت این سوژه كشاند. تمام اصرار فیلم «دعوت» ایجاد یك ترمز كوتاه است به گزار ش ایسنا او تاكید كرد: با ساخت این فیلم نمی‌خواستم، كسانی كه به دنبال سقط جنین هستند را قانع بكنم. تمام اصرار فیلم «دعوت» ایجاد یك ترمز كوتاه بود كه كمی تأمل بكنیم و این‌قدر به راحتی تصمیم نگیریم. واقعیت این است كه تصمیم‌گرفتن‌ها به راحتی داره در جامعه رخ می‌دهد. یعنی به راحتی برای سقط كردن تصمیم گرفته می‌شود و فكر نمی‌كنم برای پیداكردن آمپول‌ها و قرص‌های مربوط به سقط بیشتر از نیم‌ساعت وقت صرف شود و قبح آن در جامعه ریخته شده است. به طبع من تنها كاری كه به عنوان فیلم‌ساز در این شرایط می‌توانستم انجام بدهم این بود كه غر‌وری كه در انسان در حال رخ دادن است و بدون هیچ استدلال و حساب كتابی برای موهبت الهی تصمیم می‌گیرد را به تامل بگذارم. من در این زمینه به شرع و قانون كاری نداشتم و فقط می‌خواستم احساس شخصی و انسانی را مطرح بكنم و می‌خواستم به سرعت این اتفاق، یك نیش‌ ترمزی بزنم. او ادامه داد: نگاه بكنید، مخاطب وقتی فیلم تمام می‌شود، بلند نمی‌شود. من به چشم خودم، زوج‌هایی را دیدم كه هنوز از صندلی بلند نشدند. پس این فیلم یك تأمل است و من بیش از یك تأمل توقع ندارم و اصلا حوزه من نیست كه راه نشان بدهم، فقط می‌خواستم حس‌ام را نسبت به این موضوع مطرح كنم. نباید در مقام دفاع از فیلم «دعوت» باشم وی در ادامه با تاكید بر اینكه، نباید در مقام دفاع از فیلم «دعوت» باشد، تصریح كرد: همان‌طور كه در فیلم‌های قبلی‌ام هم همین‌گونه رفتار كردم. چیستا پثربی: نگاه ما به سمت حرمت خانواده پیش‌ رفت حاتمی‌كیا در ادامه از چیستا یثربی خواست كه از درباره‌ی روند تحقیقات فیلم توضیح بدهد. چیستا یثربی هم با اشاره به انتخاب موضوع سقط جنین به عنوان موضوعی كه خطوط قرمزی در جامعه دارد، اشاره داشت و گفت: فكر می‌كنم در ابتدا، انتخاب این سوژه دشواری‌های و سنت‌شكنی‌های خاص خودش را داشت. او در پاسخ به اینكه چرا به سقط‌های نامشروع در این فیلم اشاره‌ای نشده است، پاسخ داد: ما فقط می‌خواستیم مطرح بكنیم، نگاهی كه در دنیا برروی مسئله‌ی زن در خانواده وجود دارد، خیلی همدلانه و از سر همدردی و دلسوزی نبوده است. در اكثر فیلم‌های خانوادگی خودمان روابط زن و مرد به گونه‌ای مغشوش است. نگاه به زن نگاه بااحترامی نبوده و زنی كه می‌خواهد مادر بشود مسئله را مضاعف می‌كند، این روند خودبه‌خود سقط‌های نامشروع را حذف كرد و نگاه ما به سمت حرمت خانواده پیش رفت. او در عین حال گفت: ما نیامده‌ایم كه فقط در این فیلم درباره‌ی موضوع سقط حرف بزنیم. اگر این فیلم در عصری كه اسم خودش را عصر روشنگری گذاشته است ولی نهایت بی‌احترامی‌ها به خانواده‌ها می‌شود، فیلم كاری بكند كه خانواده به این اصل برسد كه جایی می‌توان مانع سقط شد. موفق كار كردیم. بنابراین ما اپیزودهایی را برای این فیلم انتخاب كردیم كه یك‌جور نهاد خانواده در آن مطرح است. حاتمی‌كیا: در این فیلم هم زنان بابت آنچه می‌خواهند می‌جنگند در ادامه‌ی این جلسه‌ی پرسش و پاسخ حاتمی‌كیا درباره قهرمانان زن فیلم «دعوت» كه این‌بار برخلاف فیلم‌های دیگرش، اقتدارانه عمل نمی‌كنند، پاسخ داد: میزانسن این فیلم ایجاب می‌كرد و اتفاقا در اپیزود «بهار» كه نقش آن را مریلا زارعی بازی می‌كند، «بهار» با تمام قدرت در مقابل این موضوع می‌ایستد و نمی‌خواهد زیر بار این موضوع برود. محمد پیرهادی تهیه‌كننده هم ادامه داد: ما درباره شرایط امروز جامعه داریم حرف می‌زنیم. امروز شاید قهرمان قصه حاتمی‌كیا این رفتار را انجام می‌دهد و در شرایط دیگری واكنش دیگری نشان می‌داد. در شرایط امروز زنان جامعه‌ی ما به خاطر معضلاتی كه الآن ایجاد شده است، مجبور هستند به شرایط تن بدهند. حاتمی‌كیا هم گفت: در این فیلم زن‌ها بابت آن‌چه می‌خواهند می‌جنگند. «شیدا» در قصه بابت آن‌چه كه می‌خواهد، می‌جنگد. این اراده است و اسم‌اش انفعال نیست و اتفاقا عصیان پرقدرتی است. مریلا زارعی هم درباره‌ی اپیزود «بهار» مطرح كرد: شاید مدت‌ این اپیزود كوتاه باشد، اما خیلی مسایل در آن مستتر است. شما با یك قدرتی مواجه هستید كه فقط شوهر نیست. آدمی هست كه یك موقعیت اجتماعی و خانوادگی دارد. یك زن نازا وقتی وارد یك زندگی می‌شود و ناگهان باردار می‌شود. اگر خودمان را جای آن زن بگذاریم دیگر بحث قدرت مطرح نمی‌شود. بحث این است كه من با یك قدرتی مواجه‌ام كه باید با زبان آن قدرت با آن مبارزه كنم كه این‌جا زبان آن فرق می‌كند. منبع : ایسنا مطالب مرتبط : شلیک به حاتمی‌کیا، ممنوع! به رنگ دعوت