امام سجاد علیه السلام فاتح قلبها 2‏ خدمتگزاری به نیازمندان مقدمه: ‏بی‏تردید یكی از مهم‏ترین رازهای توفیق پیشوایان معصوم علیهم السلام در طول حیات و ‏بعد از شهادت آن بزرگواران، جایگاه معنوی و شخصیت والایشان در قلوب انسان‏های ‏مشتاق فضائل و كمالات بوده است. از آنجا كه حضرات معصومین علیهم السلام هركدام ‏در عصر خویش به عنوان اسوه كامل انسانیت و بارزترین نمونه كمالات و صفات انسانی ‏بوده‏اند و عموم مردم فطرتا چنین صفاتی را دوست دارند; به این جهت، به امامان معصوم ‏علیهم السلام به دیده محبت و عشق می‏نگریسته‏اند. حتی دشمنان آن بزرگواران با ‏اعتراف به این حقیقت انكارناپذیر، بارها زبان به ستایش پیشوایان معصوم گشوده و مناقب ‏و افتخارات آنان را به دیگران یادآور شده‏اند. ‏ در این مجموعه مقالات، مروری كوتاه بر جایگاه معنوی حضرت زین‏العابدین علیه السلام در ‏جامعه و برخی علل محبوبیت آن پیشوای راستین خلق در دلهای مشتاق، خواهیم ‏داشت‏باشد كه ما نیز با پرورش محبت روزافزون آن امام همام، دلهایمان را از زنگار جهل و ‏خرافه‏ها زدوده و در پرتو دوستی اهل بیت علیهم السلام گامهای سعادت آفرین به سوی ‏كمال برداریم. ان شاء الله ‏ قسمت دوم:‏ خدمتگزاری به نیازمندان حضرت علی بن الحسین علیه السلام در عرصه خدمت ‏به محرومان آنچنان درخشیده، كه ‏موجب اعجاب و شگفتی همگان گردید و آنان خواهی، نخواهی دوستدار حقیقی امام ‏سجاد علیه السلام گردیدند. ‏ زمانی كه تاریكی شب همه جا گسترده می‏شد و چشمهای مردم به خواب می‏رفت، آن ‏حضرت اموال موجود خود را از درهم و دینار جمع می‏كرد و نان و آذوقه را كه فراهم كرده ‏بود، برمی‏داشت و شبانه به منزل محرومان و بینوایان می‏شتافت. آن حضرت در حالی كه ‏صورت خود را پوشانده بود آذوقه‏ها و هدایا را به دوش می‏كشید و در سطح گسترده‏ای به ‏بیچارگان مساعدت می‏نمود. ‏ امام باقر علیه السلام فرمود: « كان علی ابن الحسین علیه السلام یحمل جراب الخبز ‏علی ظهره باللیل فیتصدق ; (1) پیشوای چهارم علیه السلام كیسه‏های نان را در شبهای ‏تاریك به دوش می‏كشید و به فقرا و نیازمندان تصدق می‏نمود.» و بر این اندیشه ‏پافشاری می‏كرد كه: «ان صدقة السر تطفی‏ء غضب الرب; (2) صدقه پنهانی، خشم ‏خداوند را فرو می‏نشاند.» ‏ محمد بن اسحاق می‏گوید: عده‏ای از نیازمندان مدینه عادت كرده بودند كه در ساعات ‏معینی از شب، مرد ناشناسی به كمك آنان بیاید و او را به عنوان صاحب انبان به همدیگر ‏معرفی می‏كردند. و آنان تا روز شهادت امام زین‏العابدین علیه السلام وی را ‏نمی‏شناختند. (3) ‏ امام باقر علیه السلام فرمود: پدرم حضرت علی بن الحسین علیه السلام دوبار برای خدا ‏اموال خود را احسان نمود. (4) ‏ امام سجاد علیه السلام همواره می‏فرمود: « سادة الناس فی الدنیا الاسخیاء و سادة ‏الناس فی الاخرة الاتقیاء ; (5) سرور و آقای مردم در دنیا سخاوتمندان و بخشندگان هستند ‏و در جهان آخرت، پرهیزگاران سرآمد دیگران خواهند بود.» ‏ عبدالكریم پاك‏نیا ‏ ‏1. بحارالانوار، ج 46، ص 88. ‏ ‏2. مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 153. ‏ ‏3. همان ‏ ‏4. همان، ص 154.‏ ‏5. روضه الواعظین، ج 2، ص 385. ‏