شناسایی بادهای استان گیلان
بادهای استان گیلان، هر یک تأثیری ویژه بر طبیعت منطقه میگذارند. در این مقاله شما با انواع باد های این منطقه آشنا خواهید شد.
بادهای استان گیلان، هر یک تأثیری ویژه بر طبیعت منطقه میگذارند که مهمترین آنها عبارتاند از:
باد بیرونوا، باد خزری، باد سَرتُوک، باد دشنهوا، باد گیلهوا، باد گرمش (گرمیش)، باد منجیل، خشک دشنهوا، کنار گیلهوا، بیرون گیلهوا، آفتاب بوشه، سیاهوا، کویتموا و باد سَمام.
علاوه بر بادهای مرطوبی که در سرتاسر سال در استان گیلان میوزند و سبب بارندگیهای فراوان در این ناحیه میشوند، در این استان بادهایی میوزند که تأثیر ویژهای بر طبیعت منطقه میگذارند و عبارتند از:
باد منجیل: در ماههای گرم سال با توجه به سرد بودن نسبی آب دریای خزر، یک مركز پرفشار نسبی محلی بر روی دریا تشكیل میگردد. در این مواقع به طور متناوب هر چند روز یک بار زبانه پرفشار آزور به هنگام حركت دائمی خود به سوی شرق، موجب افزایش فشار در سواحل دریای خزر میگردد و پرفشار محلی مذكور را تقویت مینماید و چون در همین ماهها كمفشار حرارتی مناطق جنوبی البرز و فلات ایران را دربر گرفته است، به طور طبیعی حركت هوا از سمت منطقه پرفشار شمال البرز به سمت منطقه كمفشار جنوب آن خواهد بود بنابراین در این زمان حركت باد از سمت شمال بوده و از طریق كانالهای ارتباطی بین كناره و فلات ایران نظیر دره منجیل به سمت جنوب میوزد كه بادهای تابستانه منجیل را به وجود میآورد. در ماههای سرد سال ارتفاعات البرز و آذربایجان و ارتفاعات مركزی پوشیده از برف بوده و در نتیجه یک مركز پرفشار بر روی فلات ایران به وجود میآید در حالی كه در بخشهای شمالی البرز و سواحل خزر به علت گرمای نسبی آب دریا یک مركز كمفشار به وجود میآید و در نتیجه جریان هوا از جنوب البرز به سمت شمال آن برقرار میگردد اما با توجه با این كه پرفشارهای سیبری و قطبی و آزور و كانادا غالباً نوار شمالی ایران را در فصول سرد سال تحت تأثیر قرار میدهند، بنابراین موجب تعدیل گرادیان فشار گردیده و در نتیجه شدت وزش باد جنوبی تقلیل مییابد. به این دلیل در ماههای سرد سال با وجود استقرار مركز پرفشار در بخشهای جنوبی البرز و فلات ایران و وجود كمفشار بر روی دریای خزر، تداوم و شدت وزش بادهای جنوبی قابل توجه نبوده و بر عكس در ماههای گرم سال وزش بادهای شمالی به جنوب البرز بسیار قابل توجه میباشد.
گرم باد یا گرمش: در تمام طول سال به علت واقع شدن مراكز پرفشار در مناطق سیبری و قطب شمال، جریانات هوا و باد سرد از سمت شمال به استان گیلان میوزد، اما در فصول سرد سال گاهی به علت استقرار مركز كمفشار در سطح زمین در منطقه دریای سیاه و یا شمال عراق و یا در شرق تركیه، جهت وزش باد تغییر نموده و به صورت غیرمتعارف از جنوب غربی به سوی گیلان جریان مییابد و پدیده فون (Foehn) یا گرم باد گیلان را پدید میآورد. این بادهای گرم و خشک از جنوب و جنوب غربی به منطقه گیلان میوزند. هنگامی كه در این شرایط توده هوا از منطقه پرفشارتر جنوب البرز به سمت منطقه كمفشار شمال البرز جریان مییابد، رطوبت خود را در همان سمت جنوبی البرز و هنگام صعود از کوه از دست داده و در نتیجه در قسمت شمالی البرز هنگام نزول به سمت جلگه ساحلی کاملاً گرم و خشک میشود. به همین دلیل دمای منطقه افزایش فوقالعادهای یافته و رطوبت آن به شدت كاهش مییابد و احتمال وقوع آتشسوزی در جنگل بالا میرود. همچنین به دلیل ذوب برف مناطق كوهستانی احتمال سیل نیز وجود خواهد داشت.
گیل وا: جهت این باد شرقی بوده و زمان وزش آن بیشتر در عصر روزهای آفتابی در بهار و تابستان است. این باد خنک و مرطوب بوده و وزش آن موجب لطافت هوا میگردد.
سرتوک: جهت معمول وزش باد سرتوک شمال شرقی است كه در فصل زمستان همراه با طوفان به مدت چند روز میوزد و بادی سرد و مرطوب است كه پس از فروكش آن، صید ماهی فراوان میشود.
باد خزری: باد خزری دارای جهت شمال غربی است كه در فصل سرد میوزد و مدت وزش آن چند روز میباشد. این باد سرد و مرطوب است و موجب طوفانی شدن دریا و در نتیجه افزایش صید ماهی میشود.
دشت وا: جهت وزش این باد سرد و مرطوب شمال غربی است و زمان وزش آن بیشتر در عصر هنگام در فصول بهار، تابستان و پاییز میباشد و مدت وزش آن چند روز است.
كنار وا (كنار گیلوا): جهت وزش این باد جنوبی یا جنوب شرقی است و موجب آرامش دریا و كاهش ارتفاع موج میشود. این باد به مدت چند ساعت میوزد و خشک و خنک است.
سیاه وا: جهت وزش این باد شمال غربی و فصل وزش آن پاییز و زمستان است و مدت وزش آن چند ساعت میباشد. این باد خنک و مرطوب بوده و با وزش آن رنگ دریا سیاه میشود.


